آرشیو مطالب مقالات

گفتمان عدالت در ‌اندیشه‌ی سیاسی بابه مزاری

عزیز رویش ۱۳۹۰ شنبه ۱۵ دلو 0

بابه مزاری مفهوم «عدالت» را در خواسته‌های سیاسی خود با صراحت مطرح می‌کرد، اما مصداق‌های سیاسی آن را به طور واضح معین می‌نمود. مصداق‌های سیاسی در خواسته‌های عدالت‌خواهانه‌ی بابه مزاری نیز کلیدی و روشن بود. می‌گفت که ما باید در تصمیم‌گیری سیاسی شریک باشیم؛ مذهب جعفری رسمیت داشته باشد؛ واحدهای اداری مطابق نفوس تعدیل شود. مبنای او برای تقویت این خواسته‌اش نیز نفوس و شعاع وجودی اقوام (مردم) و گروه‌های سیاسی بود که از اقوام (مردم) نمایندگی می‌کردند...

نان یا نون؛ مسئله این است؟

جاوید نادر ۱۳۹۰ شنبه ۱۵ دلو 0

مردم افغانستان نسبت به تفاوت های زبانی حساس تر اند زیرا زبان را بخش عمده هویت می پندارند. انگیزه نوشتن این مقاله، حساسیت های است که در جامعه افغانستان نسبت به تفاوت های زبانی بیجاشده گان داخلی و بازگشتگان خارجی وجود دارد. اخیراً فریبا نوا، نویسنده افغان مقیم آمریکا مقاله ای تحت نام "ایران افغانستان را چگونه کنترل می کند" نوشته است که در آن گفته افغان های که هیچگاه ایران نرفته اند به بازگشتگانی که لهجه ایرانی دارند به دیده کسانی که تامین کننده منافع ایرانی در افغانستان است می نگرند...

دیالکتیک منفی بازی با گوریل ها

محمد هدایت ۱۳۹۰ جمعه ۱۴ دلو 6

دیالکتیک منفی به طور واضح تر مقوله ای است که در عصر جدید، آدورنو و هورکهایمر برای نخستین بار آن را در نقد مدرنیته غربی به کار بردند. از نگاه آنان دیالکتیک روشنگری در قرن هیجده میلادی یک دیالکتیک منفی بوده است. وقتی آدورنو و هورکهایمر، دیالکتیک روشنگری را نوشتند، می خواستند به این پرسش بنیادین پاسخ بگویند که: روشنگری که هدف اصلی و غایی آن بیرون آمدن از نابالغی انسان بود...

نیم نگاهی به تاریخ هزاره های پاکستان؛ «بخش 7»

مصطفی خرمی ۱۳۹۰ جمعه ۱۴ دلو 2

علاوه بر هزاره های شیعه، جماعتی از هزاره های دورگه، بنام «چَچ هزاره » در ایالت پشتونخواه خیبر(سرحد) واقع در شمال شرق پاکستان و در منطقه بنام «ضِلع هزاره» سکونت دارند، که مذهب اکثریت شان سنی بوده و به زبانهای «پشتو» و «هندکو» صحبت می کنند. شوربختانه در مورد منشأ نژادی، پیشینه ای تاریخی و ساختار اجتماعی «چَچ هزاره» اطلاعات چندانی در دست نیست...

سلطان کرزی (گزارشی از مقاله‌ی جید اوبر، در فورین پالیسی)

عزیز رویش ۱۳۹۰ پنج شنبه ۱۳ دلو 4

اگر ما در جامعه‌ی بین‌المللی برای داشتن یک دموکراسی باثبات و راستین در افغانستان جدی هستیم، اصلاحات دموکراتیک باید هم در کابل و هم در واشنگتن به مهم‌ترین اولویت سیاسی ما تبدیل شود. زمان آن است که اعتراف کنیم حامد کرزی جورج واشنگتن افغانستان نیست. اگر قرار است افغان‌ها کشور واقعاً دموکراتیک خود را داشته باشند، این آرزو نه با آرایشگر‌ی‌های سلطان مدرن آنها، بلکه بدون آن امکان‌پذیر است...

کجاست پیراهن عروسی‌ات؟....

زینب حیدری ۱۳۹۰ پنج شنبه ۱۳ دلو 3

نمی‌دانم چرا بعد از اینکه از موزیم خارج شدم، دلگیرتر شدم. ندانستم من موزیم را تنها رها کردم یا موزیم من را تنها رها کرد. از همان جا تصمیم گرفتم که متنی را که مدت‌ها در ذهنم دست و پا می‌زد با همان عنوانی که مناسب می‌دانستم بیرون بریزم: کابل لباس بیوگی به تن کرده است!...

از بين‌المللي‌سازي هويت تا ايجاد منابع و هارموني بين‌المللي

رحيم جمشيدي ۱۳۹۰ چهارشنبه ۱۲ دلو 1

هر گاه هزاره‌ها به لحاظ داعيه و گفتمان سياسي به مرحله از رشد و ثبات برسند، تعريف اهداف نيز تغيير خواهند كرد و از وضعيت واكنشي نيز بيرون خواهند شد. يعني، اهداف شان از تك-هدفي به چند-هدفي و از اهداف كوتاه مدت، به دراز مدت تغيير خواهند كرد. اما گذار به مراحل پيشرفته و تاثيرگذار، علاوه بر طرح ميكانيزم‌هاي عقلاني، درك استراتژيك از مسايل و دوري از درك عوام گرايانه سياست و قوم، فكتورهاي مثل هسته گذاري‌هاي موثر سازماني-سياسي پايدار، اكثريت‌سازي هويتي، گسترش چتر گفتماني، گريز از گفتمان‌هاي كور و بنيادگرايي تنگ و عريان قومي، ترك رفتارها و سياست‌هاي فرقه‌منشانه را نيز مي‌طلبد...

سناریوی کاتانگا برای افغانستان ( گزارشی از مقاله‌ی توماس روتیگ در مورد آینده‌ی افغانستان )

عزیز رویش ۱۳۹۰ سه شنبه ۱۱ دلو 15

توماس روتیگ می‌گوید که فدرالیسم یکی از تقاضاهای قدیمی در بخش‌هایی از شمال افغانستان بوده است. حزب جنبش جنرال دوستم از این داعیه در یک سال گذشته به صراحت جانبداری کرده و این نظر در میان برخی از گروه‌های سیاسی تاجیک و هزاره نیز به طور روزافزون مقبولیت یافته است. این گروه‌ها طرح فدرالیسم را پاسخی در برابر جریانی می‌دانند که به نظر آنها گرایش پشتون‌محوری را در حکومت کابل نشان می‌دهد. روتیگ، در عین حال، می‌گوید که اکثر پشتون‌ها، به شمول آنانی که منتقد کرزی هستند، صدای تمرکززدایی از قدرت را نشانه‌ای از فدرالیسم و فدرالیسم را گامی به سوی تجزیه‌ی کشور تلقی می‌کنند...

دین وسیله برابری یا برتری جویی و درآمد زائی؟

استاد علیزاده مالستانی ۱۳۹۰ سه شنبه ۱۱ دلو 12

سادات افغانستان از نظر خوی و خلق و کردار یکسان نیستند، فرق بسیار عمده بین آنان ازین نظر وجود دارد، ولی تفکیک و تشخیص سادات اصیل و واقعی، از آن های که به نام سادات معروف اند، از طریق شجره نامه ها ممکن نیست؛ برای آنکه شجره نامه های ساختگی با شجره نامه های اصیل مانند روایات اسراييلی در میان روایات اسلامی درهم آمیخته شده است؛ اما مردم هزاره که سالها و نسلها با سادات خود باهم زندگی کرده اند، به خوبی می داند و می شناسند که یک عده از سادات، وقار و متانت، اخلاق و رفتار نیک دارند...

چهره شهر کابل؛ تاثیر سیاست بر معماری

علی کریمی ۱۳۹۰ دوشنبه ۱۰ دلو 3

معماری در یک شهر، بیان فیزیکی اندیشه ها و آرزوهای ساکنان آن است. کابل، پایتخت افغانستان، امروزه شاهد رشد جمعیتی و جغرافیایی کم نظیری است. این رشد، بیش از همه معماری خانه های شهر را دگرگون کرده است.

رییس جمهور بخواند و بداند

داکتر لطیف نظری استاد علوم سیاسی وروابط بین الملل ۱۳۹۰ دوشنبه ۱۰ دلو 7

مشکل این جا است که بسیاری در کشور ما به راه و روش ها و قالب های تحلیلی سنتی و ماقبل مدرن خود عادت کرده ا ند و حاضر به ترتیبات جدید و اتخاذ روش ها و بکار گیری الفاظ جدید نیستند. یک روز خود را "شیر" می خواند در حالی که توان کنترل چند مفسد اقتصادی و چند رادیکال انتحاری را ندارد. روزی دیگر به صورت شاهانه و تک صدایی به مخالفان سیاسی خود هشدار می دهد که اجازه هیچ نوع تغییر در نظام را نخواهم داد...

اشرف غنی به علف‌خواری تشویق می کند!

عارف ظفیر - ناروی ۱۳۹۰ يکشنبه ۹ دلو 12

داکتر اشرف غنی احمدزی با طرح علف‌خواری برای مردم افغانستان، تنها یک مشوره‌ی ساده را مطرح نکرده است. ملت افغانستان را با سوال بزرگ نسبت به اهلیت و شخصیت سیاسی و فکری خود نیز مواجه ساخته است. اشرف غنی احمدزی حتماً چیزهای زیادی را می‌داند. اما بدون شک، چیزهای زیادی نیز وجود دارند که اشرف غنی آنها را نمی‌داند و نسبت به آنها آگاه نیست...

نیم نگاهی به تاریخ هزاره های پاکستان؛ «بخش 6»

مصطفی خرمی ۱۳۹۰ يکشنبه ۹ دلو 10

اکثریت هزاره ها پس از مهاجرت به کشور پاکستان، به این باور رسیده بودند، که شهر کویته، خانه و وطن دوم ایشان است. زیرا، این شهر در بدترین شرایط پناهگاه شان بوده و نیز برای ایشان به سکوئی پرشی به سرزمین های دور و نزدیک دیگر، تبدیل شده است. بیش از صد و اندی سال است که این شهر، به اقامتگاه هزاره های ستمدیده و زجرکشیده تبدیل شده و در واقع نقش خانه و زادگاه دوم ایشان را داشته است...

تقابل استراتژی ناتو وشانگهای وتأثیر آن بر افغانستان

آصف حسینی ۱۳۹۰ جمعه ۷ دلو 3

ناتو سیاست منطقوی خودش را با معیار موازنه قدرت ترسیم می کنند . بدین لحاظ فرایند گسترش به شرق را بعنوان یک سیاست بازدارندگی در مقابل تهدیدات بالقوه منطقه در نظر می گیرد. بدین رویکرد پروسه مبارزه با تروریزم، جلوگیری از تکثیر و انتشار سلاحهای کشتار جمعی ومقابله با بنیادگرای وتلاش برای گسترش نظام دموکراسی در امتداد همین استراتژی بازدارندگی و استقرار یک قدرت هژمونی در منطقه معنا پیدا می کند...

صدای کرزی بوی جنگ دارد

عزیز رویش ۱۳۹۰ جمعه ۷ دلو 29

مردم، اگر از هیچ چیزی به وحشت نیفتاده باشند، باید از صدای کرزی به وحشت دچار شوند. این صدا قبل از سقوط رژیم داکتر نجیب‌الله و ورود مجاهدین به کابل هم شنیده می‌شد. قبل از ظهور طالبان و در هنگامه‌ی حرکت آنان نیز شنیده شد، و وجه عملی آن نیز در زمان حکمروایی طالبان برای تمام جهان نمایش داده شد...

منتقد همچون بیگانه

اسد بودا ۱۳۹۰ پنج شنبه ۶ دلو 12

هر نقدی شرحِ یک هجران است؛ شرح هجرانِ حقیقتی که کتمان می‌گردد و یا کسانی وجود دارند که آن را بدچهر و باژگون نشان می‌دهند. هرچه منتقد دنیای خودش را عمیق‌تر واکاوی نماید، شکافِ میان حیاتِ انتقادی و جهانِ واقعی عیمق‌تر و فاصلة او با این جهان بیش‌تر می‌گردد. این فاصله اما بیش از آن‌که مانعِ درک و فهم جهان شود، امکانِ نگرشِ جامع و بی‌طرفانه را آسان‌تر می‌سازد.

فقر تئوریک رییس جمهور

داکتر لطیف نظری / استاد علوم سیاسی وروابط بین الملل ۱۳۹۰ پنج شنبه ۶ دلو 11

اما افغانستان و نظام سیاسی ناکار آمد آن با رییس جمهور فاقد تئوری توسعه به کجا خواهد رسید؟ آیا به طرف ظلم ویرانگر و قبیله ای شدن ساختار قدرت و متمایل شدن به دیکتاتوری میراث دار گام برخواهد داشت؟ صحبت های کرزی نشان داد که اگر احزاب سیاسی و روشن فکران و قلم بدستان و اصحاب رسانه و نیز پارلمان کشور برای ایجاد دموکراسی، آستین همت بالا نزنند دور از انتظار نیست که آقای کرزی تحت تاثیر تیم افغان ملت و عناصری از طالبان رادیکال به یک دیکتاتور با فقر تئوریک در حوزه نظام سازی تبدیل گردد...

ریشه های عوامل بحران افغانستان در کجا نهفته است؟

عبدالجبار آریایی ۱۳۹۰ سه شنبه ۴ دلو 26

متآسفانه باید گفت که عملکرد حلقه تصمیم گیرنده یی رهبری جبهه مقا ومت قبل از اشتراک در نشت بن و بعد آن طی یازده سال گذشته نشان داد که آنها فاقد اندیشه سیاسی و تربیت سیاسی هستند و مسایل اهم کشور را خیلی محدود در محوطه منافع شخصی خویش به بحث و بررسی میگیرند. این بدین معناست که بعد از سقوط رژیم طالبان شرایط مناسبی بوجود آمده بود که آینده سیاسی جبهه مقاومت را برای صد سال آینده تضمین میکرد...

از سخن سياسي تا عمل سياسي

رحيم جمشيدي ۱۳۹۰ دوشنبه ۳ دلو 15

براي روشن شدن مساله، پيش از همه به يك تفاوت و مقايسه مختصر توجه كنيم. به رويكردهاي سياسي پشتون ها و تاجيك ها نگاه مي كنيم، تا بر اساس يك مقايسه، بحث در مورد هزاره ها ساده تر قابل دريافت شود. گفتمان غالب و استراتژيك در ميان پشتون ها عبارت از اتحاد پشتون ها و بازيافت موقعيت تاريخي و سلطه سياسي است. اكثر روزنامه ها، وبسايت ها، بيانيه ها و گفتارهاي رهبران و نخبگان پشتون همين نكته را نشان مي دهد. تاكيد و بازگشت به پشتونيزم و پشتونيزاسيون وجه غالب گفتمان درون قومي پشتون ها است...

سخنی که با خون نوشته شد

سخنرانی عزیز رویش ( به مناسبت سالگرد بابه مزاری در سال 1387 ) ۱۳۹۰ يکشنبه ۲ دلو 26

بياييد يك بار تصور كنيد كه اگر بابه‌مزاري از اينجا به شمال كابل مي‌رفت، ولو زنده هم مي‌ماند، آيا واقعاً امروز براي ما و براي تاريخ همين گونه تصوير داشت كه دارد؟ آيا كسي هست كه براي اين تصور خود ضمانتي هم داشته باشد؟ فكر نمي‌كنم. زيرا مي‌دانم كساني كه در طول دو سال و هشت ماه حتي صداي بابه‌مزاري را تحمل نمي‌توانستند، براي او آن عزتي را كه مي‌خواست و دوست داشت، فراهم نمي‌توانستند و مهم‌تر از آن، بابه‌مزاري كسي نبود كه عزت خود را از كساني گدايي كند كه خود محتاج عزت اند. متوجه مي‌شويد؟ عزت گدايي نمي‌شود...