گام های پریشان در جستجوی بدیل های سیاسی موهوم

سلام به استاد حلیمی و استاد رویش!
نوشته های استاد رویش نکته های مهم را ارایه میکند اما به مفهوم کامل بودن و بی عیب بودن هم نیست طوریکه خود ایشان نیز این اصل فکری را قبول دارد و نقد استاد حلیمی هم به بارور شدن مباحث کمک میکند.
بهتر آنست که بدون غرض و بدون نهفتن نیات منفی نسبت به یکدیگر، با کلمات صریح به اصل موضوع بپردازید و بحث ادامه پیدا کند.

اما کلمات که قضاوت منفی را نشان میدهد متاسفانه هم در مقدمه آقای حلیمی و هم بعضا در کامنت های آقای رویش مشاهده میشود که من خواننده به احتمال نیات منفی طرفین پی میبرم. خدا کند که این احتمال منتفی باشد. به امید و آرزوی موفقیت و بالندگی هر دوی شما !

سلام به همه ی دوستان عزیز.
عوض زوار گرامی. تا جایی که به شخص اینجانب مربوط می شود، من اصلا از نظرات قبلی تان احساس توهین به خود نکردم تا شما را گناه کار بدانم و ببخشم. معذرت خواهی و اظهار ندامت شما بیانگر وجدان سالم اخلاقی و حساسیت زیاد شما نسبت به آبرو و حقوق دیگران است. ارزشهای اساسی که متأسفانه با تمام اهمیت آنها در جامعه ی ما کمیاب است. از این جهت شما نه تنها ذلیل نیستید که عزت و آزادگی واقعی از آن شماست. به شوخی باید بگویم که من اگر در روز قیامت اختیاراتی داشته باشم، جای شما را نه در قعر جهنم بلکه در میان حوریان بهشت تعیین میکنم. با توجه به این وجدان سالم اخلاقی تان، اظهارات قبلی شما نیز حتما ناشی از اطلاعات غلطی بوده که به شما داده شده و خود شما در این مورد مقصر نیستید و نباید خود را ملامت کنید.
آقای ولی زاده عزیز. راستش تعبیرات مثل خوش باوری، سطحی نگری و تناقض گویی که من در مورد پاره ای از اظهارات آقای رویش آورده ام یک ادعای میان تهی و به قصد توهین به شخصیت ایشان نبوده است. من در حد توان خود تلاش کرده ام که با استدلال نشان بدهم که مثلا چگونه فلان اظهار نظر ایشان خوش باورانه است. باور کنید که در وقت نوشتن مقاله و انتخاب تعبیرات بسیار سعی کردم که وضعیت های نظرات آقای رویش را تا آنجا که ممکن است با کلماتی تبیین کنم که برخورنده نباشد، اما چه می شود کرد وقتی قافیه تنگ باشد و واژگان محدود. مثلا من در نوشته های آقای رویش می دیدم که ایشان در یک گام می گویند هیچ ترسی وجود ندارد. نیاید کسی به ترس انداخته شود و کلی درباره ی تأثیرات منفی ترس سخن می گویند و آن را یکی از عوامل عمده ی جنگ های دهه ی هفتاد می دانند، اما بلافاصله در گام بعدی نگرانی های زیادی را مطرح می کنند و نسبت به سرنوشت افغانستان بعد 2014 هشدار می دهند و خطر آغاز جنگ های داخلی را گوشزد می نمایند. من هرچه فکر کردم که این وضعیت گفتاری را چه بنامم و با چه کلمه و تعبیری بیان کنم، غیر از کلمه ی «تناقض» چیزی پیدا نتوانستم. همان موقع انتخاب این واژه، متوجه بودم که شاید برای کسانی این تعبیر، گران تمام شود، اما متأسفانه بدیل خنثی تر و ملایم تری نیافتم. می ماند اینکه بگوییم، خوب، می توانستی به چنین مواردی در نوشته های آقای رویش اصلا نپردازی. این کار را می شد کرد. اما دیگر اسم اش را نقد نمی توانستیم بگذاریم.

دوستان عزیز جمهوری سکوت بخصوص جناب عطای صایب ، جناب حلیمی صایب وجناب رویش صایب مه از بابت دو کامنت قبلی واقعا"شرمنده سرافگنده و نادم ام زیرا هیچ اصول و ضوابط اخلاقی را در نظر نگرفته از عصبانیت و وحماقت نوشتم مطمنا" شما را که خیلی دوست دارم ناراحت کردم ، از این بابت واقعا" با کمالی شرمندگی عذر خواسته خواهان بخشش ام ، اگرچه دوست ندارم خدا مرا ببخشد دوست دارم در آتش خشم اش در تا ترین سقر بسوزم زیرا من بی ادبی کردم حرمت شکستم تهمت ناروا زدم و لحظه شما عزیزان را رنجاندم آنقدر بسوزم که تا سر عقل آیم و دیگر باعث رنجش کسی بخصوص شما نشوم، زیرا شما سرمایه های خلق فقیر و بیچاره مایند ، کوبیدن شما وبد گفتن شما و تهمت زدن به شما خیانت به مردم فقیر ماست ،حتک حرمت به رهبر شهید بابه مزاری{رح} و خیانت به آرمان های بلند بابه مزاری{رح} که شما تبلور آن هستید است و منی بد بخت بیسواد فلک زده مرتکب چنین جنون شدم نیاز نیست مرا سرزنش کنید زیرا آنقدر خودم را لعن نفرین کردم که نپرس بازم اگر خواستید هروز هزار مرتبه نفرین کنید تا شاید قلب مبارک تان خالی از این رنجش شود و روزنه باز شود مرا واقعا" ببخشید ، یک بار دیگر باکمال شرمندگی تما م اتهامات نا روای که از روی نادانی بر جناب عطای صایب بستم پس میگرم و از جناب ایشان و تمام شما عزیزان باز هم بخشش میطلبم از دوستان وعزیزان که مثل من سواد خوب ندارند صمیمانه تقاضا میکنم که از روی عصبانیت کامنت نوشته نکنند به قول دوست بسیار عزیزم که همیشه مرا متوجه عصبانیت ام میکندو روایت از حضرت علی{ع} برایم تعریف میکند اینطوری{خشم اول دیوانگی است و آخرپشیمانی} تا خدای نخواسته مانند من ذلیل نشوید و آبروی تان در ذهن خود تان در دل خود تان نریزدبگذارید سرمایه های خلق فقیر ما داشته ها واندوخته های علمی و عقلی شانرا روی هم بریزند کجی و کوری و چقوری ها را پر کنند تا پای مردم شریف ما نلغزد باز سقوط پیش نیاید میوه ها پخته شود و مردم ما کامروا شود شاید یکی از مردم منی بیچاره باشم و کامم بعد از تلخی تلخ کمی شرین شود. با تقدیم حرمت دل آزار تان عوض زوار

گناه رویش نیست که سطحی نگری در مقاله هایش دیده می شود. ایشان سواد اکادمیک ندارند و کارهای سرپرستی یک مکتب هم فرصتی برای مطالعات عمیق و اساسی نمی ماند. پس نباید سخت گرفت. ا

قای رویش هم باید کمی تواضع نشان بدهند. ادم نمی تواند در تمام کارها سرامد باشد. تفکر عمیق و اندیشه ورزی به فرصت و زمان و پایه های علمی اکادمیک نیاز دارد.

سلام آقای حلیمی حلیم
بنده وقتی که مقاله هزاره ها ,مذهب و این سه روشن فکر را خواندم.امید وار شدم که یک بحث عالمانه و آگاهانه شروع خواهد شد.
ولی متأسفانه بر خلاف تصورم مقاله گام های پریشان در جستجوی بدیل های سیاسی موهوم
نه عالمانه و نه شاید آگاهانه ,چرا که در این نوشتار بیشتر به بررسی چهار مقاله اخیر آقای رویش پرداخته شود. به شخصیت افردی و افکار ایشان پرداخته شده است.و ما با واژه های مثل خوش بین,سطحی نگر, خیال پرداز و غیب گو مواجه می شویم.
1-شما گفتار خویش را اینگونه شروع می کنید ,که اطرافیان رویش هیچگاه خالیگاه وضعفهای فکری ایشان
را ندیده اند تا به جای دست و پا کردن دلیلهای منطقی و عقلی برای استوار کردن و پویا کردن نظرات ایشان بیشتر به تعریف و تمجید سخن گفتن و نیز پا را از این فراتر نهادن که تلقین و ترویج باورهای خام اندیشانه در روحیه و رویه فکری آقای رویش اثر گذاشته است.و حتی میوهای که در مکتب فکری رویش پرورش یافتن خام اندیش و خشک فکر هستند .وجود آنان را ضایعه می دانید.
جناب حلیمی خطاب کردن کسانی که با ما هم فکر نیستند .ویا گرایش سیاسی هم سو ندارندخام اندیش و خشک فکر نامیدن آیا نقد عالمانه است.
2-خوش بینی با سطحی نگری و تناقض گویی با هم فرق می کند .شایدآقای رویش به رشد جامعه مدنی و آگاهی سیاسی مردم خوش بین باشد این چه ربطی به سطحی نگری و تناقض گویی دارد.
به نظر شما آیا مولفه های جامعه مدنی در نظام فعلی با دوره طالبان یکی است.اگر در زمان طالبان صد ها
زن به جرم های مختلف اعدام و یا سنگ سار می شدند ,در حالی که بریده شدن بینی عایشه دنیا را تکان داد.این را خوش بینی کاذب می دانید یا واقعیت عینی و یا لبیک نگفتند مردم با آن همه تبلیغات گسترده و
خرج صدها میلیون تومانی به راهپیمایی روز قدس آگاهی سیاسی نیست.
البته من هم با شما موافق هستم ,که نظام فعلی کاستی هایی دارد واگر امروز قانون توسط یک عده قبیله گرای بی تدبیر که زایده فکر قبیله یی است نقص می شود.وبا اشک آواره گان دایمیردادبه خاطرچوکی معاونت ویا معافیت مالیاتی برادر نادیده گرفته می شود همه نشانه ضعف نظام ساختاری است.ولی برادر بزرگوار ما در مدینه فاضله زندگی نمی کنیم باید با واقعیتهای موجود زندگی کرد.اگر
آقای رویش به گفته ی شما در هر چهار مقاله به توافق بن تأکید می کند دلیل بر کامل بودن و جامع بودن آن طرح نیست.بلکه این الگو بهتر و کاملتر از الگوهای دیگر از نظر ایشان است.و یا حداقل خلأ قدرت پس از سال 2014 بوجود نمی آید.و این به معنی سطحی نگری نیست.
3-شما در آخر نوشتار خویش حرفهای آقای رویش را توصیه های سیاسی -اخلاقی می دانید تا یک طرح ساختاری و ایشان را از سه زاویه مورد قضاوت قرار می دهید .(1-غیب گویی پیامبرانه2-دسترسی به اطلاعات سری3-خیال پردازی شاعرانه)اما خود یه نیکویی می دانیدکه زاویه اول با آمدن حضرت محمد(ص)
زنجیر غیب گویی قطع شد و راه غیب گویی رویش را هم بست پس ایشان نمی تواند غیب گو باشد.
زاویه دوم هم از محالات است,چرا که این اطلاعات سری و جامع وجود ندارد.واگر هست حتی روح رویش هم خبر ندارد مگر اینکه پته خزانه ای پیدا کرده باشد.این زاویه سوم است که مورد نظر شما ست که به خواننده تلقین می کنید.که حرف رویش خیالپردازی شاعرانه است.
حلیما: ز زخم دشنه دشمن بنالم ویا طعنه دوست به دوستم

با سلام به جناب آقای حلیمی
از همین آغاز باید بگویم که من نه نظریه پرداز سیاسی ام و نه هم صاحب قلم خوبی که بتوانم مانند بزرگانی چون شما قصد و هدف و منظورم را بصورت رسا بیان کنم، از کل این عالم تنها وبلاگکی دارم که گاهی به آن سر میزنم و از گوشه و کنار جهان چیز جمع و در آن میگذارم. لذا جای ترس و هراس از نظرم و جود ندارد. و خودم نیز بمنظور ادای دین به کسانی چون شما، رویش، هاتف، و... گاهی هم نظراتی را که صلاح می بینم (ظاهرا خالی از غرض و مرضی) در این سایت ارایه میدهم.
واقعیت همانست که در بسیاری از نظرات مطرح شده نیز بدان اشاره رفته است و آن اینکه ما تا کنون نتوانسته ایم و یا نخواسته ایم خود را در معرض نقد و نظر جدی ارباب نظر قرار دهیم و این یک نقصی است که نمیشود آنرا کم گرفت.
اینجانب در بزرگی و بزرگواری شما و نیز در دانش و همچنین قلم خوب تان که این مقاله روشنترین دلیل انست تردید ندارم. همچنانکه نقد شما را کار خوبی میدانم و در نظر قبلی ام گفته ام که این کارها باید بشود و بیشتر هم بشود.
اما قضیه آنجاست که جناب عالی مقدمه سازی میکنید برای نقد جناب آقای رویش و در این مقدمه علاوه بر اینکه ایشان را با "هاله از نور و تقدس" می پوشانید، به طرفداران شان نیز با تعبیر خاصی که بکار می برید، نوعی اهانت روا میدارید (لزومی ندارد من تعبیر شما را تکرار کنم). نقد من و اینکه شما جفا روا داشته اید، ناظر به این قسمت از نوشته تان بود، نه اصل نقد که آنر (در همان نظر) کار ضروری و بایسته ای اعلام داشته ام.
واقعیت آنست که من نه با آقای رویش نسبتی دارم و نه هم حتی یکبار ایشان را از نزدیک نه که از هزارمتری دیده ام. اما کارهای عملی ایشان و نیز فعالیت های فرهنگی ایشان و همچنین در برخی موارد افکاری که دارند را برای جامعه بزرگ بسته و در خود فررفته هزاره ام، غنیمت بزرگی می دانم و می یابم. نگران نباشید که من با نظری که دادم و همچینن قضاوتی که در مورد قمستی از نوشته تان کردم شدم رویش پرست و... که نمیخواهم گردی روی ایشان بشیند، آنهم به چند دلیل:
1- اینکه بنده از اینگونه بت سازیهای خوشم نمی اید، گرچند تقدیر از نیروهای فرهنگی حتی آنهاییکه اشتباهاتی دارند را امر لازم میدانم چه آنکه هیچ یک از ما معصوم نیستیم تا همواره کار خالی از خطا انجام دهیم.
2- اینکه اساسا این کار (نقد کردن را) همانند حضرت عالی نه فقد گرد پاشانی که گردافشانی میدانیم. ما با هر نقدی که میشویم، یک قدم به جلو برداشته و گامی به سوی تکامل علمی بیشتری بر میداریم.
* امیدوارم آن جفایی که ازش یادکردم و اظهار امیدواری کردم که تکرار نشود یا کم تکرار شود، را در مورد خودش محدود کنید تا مبادا زمینه رنجش خاطر عزیز تان فراهم آید که خاطر بزرگان را رنجاندن کار کوچکانی است که میخواهند بزور هم که شده خود را بزرگ جلوه دهند.
باز هم تاکیدا عرض میکنم که ما منتظر نوشته های خوب بعدی تان هستیم.
نکته ای بد نیست در مورد جناب عطایی و نظر شان در اینجا بگم:
من فقط نام ایشان را شنیده و بعضی از نوشته ها شان را دیده بودم وبه همین جهت یک تصویری و تصور مرد بزرگی از ایشان داشتم (درست مثل رویش، گرچند با فعالیتهای عملی و علمی ایشان در سطح اطلاعم از فعالیت معلم عزیز اطلاع نداشتم) اما این نظر ایشان را که دیدم، احساس بسیار بدی برایم پیدا شد به چند دلیل:
1- تعبیرات و نحوه نوشتن نظر غرض آلود به نظر میرسد و اینکه برای کوبیدن معلم عزیز رویش است! و این کار خلاف انصاف است.
2- اگر هم داستان سی دی و... راست است (که طبق در خواست صریح و منطقی آقای رویش منتظر میمانیم در جمهوری سکوت مشاهده اش کنیم)، اینجا جای طرح آن نبود.

آقای حلیمی خودت هیچ دانش نداری که همواره نظر های دیگران را نقد می کنی؟

1- نقد عطايي نقدي خوبي است. ولي مقدمه كاري اش يا به قول هاتف "محكم كاري" اش نه تنها غيرلازم و زايد بود بلكه خيلي هم بد بود. به خصوص كه با اكت و اداهاي تقليدي از عبدالكريم سروش وارد شده بود كه در يك تكان مخالف اش را سرجايش بنشاند؛ چه بهتر كه با طعن ادبي و نثر مسجع! من مخالف سروش و ارجاع به افكار و آرا آن نيستم، اما گاهي تقليدي رفتن، مثل ديگران خراميدن، آنقدر عريان است كه ملال آور مي شود.
2- راستي چرا حليمي نگران رنجش خاطر دوستان عزيز رويش و جايگاه اجتماعي او است؟ من كه هنوز سر از ته اين نكته درنياورده ام. خوب تو نقد ات را بكن، پاسخ ات را بگير و پاسخ ات را بده. البته آن چيزهاي كه در مقام و شان پاسخ اند، نه بلواي مردم و هياهوي كوچه و بازار.
3- به عطايي توصيه مي كنم برود عضويت كدام سازمان جاسوسي را بگيرد. مدتي است در فيس بوك و جمهوري سكوت ادعا دارد كه گويا يك كشف بزرگتر از كشف گاليله كرده و آن اين است كه چندين نام مستعار، در واقع همان عزيز رويش است. جدا از هر انگيزه اي، معناي اين كارها مرا گيج كرده است. من هنوز نفهميدم كه آخر يعني چه؟ گيرم همه اين ها عزيز رويش باشد، چه لازم به اين همه ماجرا سازي و ادعاهاي مكرر؟ مثلا، لحظه اي فكر مي كنيم كه همه آن نام ها عزيز رويش است و رويش هم واقعا يك آدم بدنهاد است؛ اما كارهاي عطايي را چه بايد نام گذاشت؟ جز اين كه واقعا آدم ها آنقدر كوچك و شرور شده باشند كه.....
4- عزيز رويش بهتر است، طي مقاله اي كامل، در يك فرصت مناسب، با خون سردي و متانت، با فكر دقيق تر، بيايد و به منتقدين اش پاسخ بگويد. از اين حرف هاي طولاني و اما كم محتوا و سرزده، تكرار در تكرار، چيزي حاصل نمي شود. اصلا چه لازم كه اين قدر زود، هيجان زده و عجولانه بيايد به كسي پاسخ بگويد.
5- از ماهيت نقد دو نويسنده و نظرات "آهالي قريه"، (با احترام به استثناهايي كه نظرات عالمانه داده بوند) چنين معلومي مي شود كه از فضاي نوشتن هاي معياري، نقد هاي معياري، برخوردهاي و ابزارنظرهاي مطلوب بسيار دوريم. منظورم از "معياري"، هم وزن روشناختي و تحليلي يك نوشته است و هم نجابت متن و متانت و شكسته نفسي نويسنده آن. چيزي را كه نه حليمي دارد و نه رويش.

سلام به دوستان.
- گفته شده که من همه را متهم به ارتباط بیولوژیک با آقای رویش کرده ام. این درست نیست. من گفته بودم نمی دانم صاحبان این نامهای مستعار با آقای رویش ارتباط بیولوژیک دارند یا نه، اما منطق، ادبیات، شیوه ی بیان و زاویه ی دید شان شبیه همدیگر است. آقای رویش در نظر شان این گفته ی مرا نقل کرده اند، ولی کلمه ی «نمی دانم» را از اول آن برداشته اند تا جمله را خبری بسازند. و بعد بر اساس آن در نظر دیگری حکم قطعی صادر شود که من صاحبان نام های مستعار را به ارتباط بیولوژیک با آقای رویش متهم کرده ام.
- کسی گفته است که اشتباه من این بوده که این نوشته ی خود را در جمهوری سکوت نشر کرده ام. به گمان ایشان جمهوری سکوت طرفدارانه برخورد می کند و نظرات انتقادی نسبت به نوشته های آقای رویش را سانسور می نماید. به نظر من این داوری در مورد مدیریت جمهوری سکوت فاقد سند و مدرک است و طرح آن به این شکل درست نیست. من از سانسور نظرات قبل از نشر چیزی نمی دانم، اما بعد از نشر تا هنوز فقط یک نظر که اندکی رویکرد انتقادی نسبت به نوشته های آقای رویش داشت و کسی با نام «آشنا» نوشته بود، حذف شده. که حتما به خاطر مشکلات فنی بوده نه از سر جانبداری.
- آقای رویش گفته اند تحقیق و پیگیری در مورد پیدا کردن هویت اصلی صاحبان نامهای مستعار نه حق و وظیفه ی مدیران سایت است و نه اخلاق ژورنالیستیک چنین اجازه ی میدهد. به گمان من تحقیق در این مورد اگر وظیفه ی سایت نباشد، حق این تحقیق را دارد و با اخلاق ژورنالیستیک در دنیای امروز منافات ندارند. اگر ما طرفدار شفافیت و عدالت و پاسخگو بودن افراد هستیم، باید تلاش کنیم که زمینه ای ایجاد شود تا هر کس با نام و هویت واقعی و شناخته شده ی خودش در صحنه ی عمومی بنویسد و پاسخگوی گفته هایش نیز باشد نه اینکه این کار را مخالف اخلاق ژورنالیستیکی بدانیم. با این وجود من هیچ اصرار و علاقه ی ندارم که جمهوری سکوت این تحقیق را انجام دهد. من به جمهوری سکوت حق میدهم که مطابق سیاست نشراتی خود عمل کند.
- ظاهرا دیده می شود که تلاش متعمدانه ای صورت می گیرد که بحث به یک دعوی شخصی تبدیل گردد و به موضوع اصلی این نوشته پرداخته نشود. بهانه این است که چرا من این مقدمه را در اول نوشته ام آورده ام. در جواب انتقاد آقای هاتف تلویحا پذیرفتم که آن مقدمه، غیر لازم و حتی به تعبیر ایشان خلاف پرور بوده است. ظاهرا این مقدار اذعان کفایت نمی کرده و اشاره ی هوشمندانه ی آقای هاتف درست بوده که هواداران با استدلال طرفدار نمی شوند که با استدلال بی طرف شوند. اکنون من صریحا اعتراف می کنم که آن مقدمه ی من زاید و بی مورد بوده و من اشتباه کرده ام در آوردن آن مقدمه و از کسانی که از آن مقدمه ی من احساس توهین و تحقیر کرده اند معذرت می خواهم. وقتی آدم نقدی می نویسد و در فضایی عمومی منتشر می کند، کنترول تبعات و تأثیرات آن نیز از دست آدم خارج می شود. امیدوارم دوستان این عذر خواهی مرا بپذیرند؛ هم از مقدمه ی من و هم از خود من درگذرند و به نقد موضوع اصلی نوشته ی من بپردازند. حتما در میان این هواداران پر شمار آقای رویش قلم های توانای زیادی هستند که چند نقد مفصل یا کوتاه در مورد نقد من بنویسد. این کار برای همه مفید.

اقای دایکندی وال

من یکی از خوانندگان نوشته های جعفر هستم. من شیوه ای نگارش جعفر را دوست ندارم اما طرز نگاه و شهامت بیانش را دوست دارم. گرچند گاهی نوشته هایش را سطحی و تند می دانم.

در غرب انچنان که شما پنداشته اید نیست. ممکن است کسانی باشند که زادگاههای خود را دوست دارند و برای ان جمعی تشکیل می دهند. این حق همه است. در تمام جهان هم رایج است. اما فکر نمی کنم که ادمهای دارای دانش و نام و نشان به منطقه گرایی علاقه ای داشته باشند. من چنین چیزی را در غرب متوجه نشده ام.

وانگهی عزیز رویش هم نه فرشته است و نه یک ابر مرد. یکی از فعالین مردم ما است. بگذارید به صورت ارامتر در مورد مسایل فکری گفتگو شود. اگر کسی نقد را دوست ندارد ننویسد. کسی که ننویسد در اینجا نقد هم نمی شود. اما وقتی کسی ادعای تفکر و اندیشه و سیاسی نویسی می کند باید بداند که برای گوسفندان نمی نویسد و خواهی نخواهی نقد خواهد شد. من مطمنم اگر رویش را یک کسی از یک قوم دیگر بدون غرض هم نقد می کرد هیاهو به پا می شد که به خاطر هزاره بودنش او را تخریب می کنند. حالا که او را یک فرزند قوم نقد کرده است هی هیاهو می کنند که به این دلیل و ان دلیل نقد کرده است. حالا رویش بیاید و جواب نقد را بنویسد تا ما هم بدانم که وزن افکار ایشان چقدر است. من خودم واقعا علاقمندم که بدانم جواب رویش چیست. چرا این کار را جناب ایشان انجام نمی دهند و همه را مجذوب وسعت دانش خود نمی کنند؟ چرا نمی ایند و با نوشتن یک جواب منطقی و محکم، اقای حلیمی را یک پیسه جور نمی کنند؟ ایا این راه بهتر برای تثبیت بزرگی شان نیست؟

اما راستش من باور دارم که رویش توانایی فکری این کار را ندارد.

حدس میزنم حلیمی و عطایی از دو-سه سال به اینطرف مشکل شخصی با رویش دارند. عطایی در فیسبوک دست به تبلیغات میزند و حلیمی در وبلاگ و وبسایت. رویش را از نزدیک می شناسم و چند بار ازش پرسیدم جعفر عطایی و رفیق اش حلیمی با تو چه مشکل دارد. جواب قانع کننده نداد. جعفر و حلیمی را از نزدیک نمی شناسم. اما با نوشته های شان از سالها به اینطرف آشنایی دارم. از برخی نوشته های جعفر در وبلاگ "فرزند آهن" خوشم میامد.
خودم در غرب نیستم اما از دوستان که در غرب زندگی می کنند شنیدم (صحت و سقم اش را تایید نمی توانم) که هزاره ها در غرب سخت به منطقه گرایی رو آورده اند. انجمن ها و اتحادیه ها همگی منطقوی تشکیل می شوند، مثلا بهسودی ها جمع و جماعت خود را دارند، جاغوری ها از خود و بر همین قیاس سایر مناطق. گفته می شود یکبار که معلم عزیز لندن رفته بوده، شاید بی خبر از این دسته بندی ها، در یکی از این انجمن ها سخنرانی کرده و اتفاقا بیشتر حشرو نشرش با اعضای آن دسته بوده. از قضا آن دسته یا انجمن رقیب دسته ای جعفر عطایی و دوستان اش بوده. ظاهرا از همان وقت عطایی قسم خورده تا زورش میرسه معلم عزیر را تخریب کنه و از اینطریق گویا ضربه ای هم به سیال و حریفان خود بزنه!! اگر این شایعه دروست باشه واقعا باید فاتحه این به اصطلاح قلم بدستان را خواند و بر کم بختی مردم خود گریست. والله اعلم.
نکته دیگر که متوجه شدم این است که جعفر دوست دارد همیشه باید یک دشمن داشته باشد ولو فرضی. ظاهرا در غیر آن سوژه ای برای نوشتن پیدا کرده نمی تواند. تمام نوشته هایش را تقریبا 2003 به اینطرف که دنبال کنید همیشه یک سوژه یا دشمن داشته. گاهی این سوژه ییلاقی بوده، گاهی دای فولادی، گاهی انجینر عباس و گاهی هم معلم عزیز. حالا دلیل هر چه است به نظرم این یک شیوه سازنده و مفید به حال خود عطایی و حلیمی و در کل جامعه ما نیست.

آقای عطایی بزرگوار سلام
تشکر از اظهار نظر تان
اما از داشتان سی دی سخنرانی ای که یاد می کنید به نکته جالبی پی می برم. تا جایی که به یاد دارم من تنها یک سخنرانی به مناسبت شهادت داکتر محمد علی داشتم که در صحن مکتب معرفت بود و قبل از من دختر داکتر محمد علی مقاله ای خواند و بعد از من نیز آقای علی امیری سخنرانی کرد.
نشود کسی دیگر به نام من یا با قیافه و دستان من سی دی را به شما داده و باعث اغفال شما شده باشد. اگر لطف کنید همان سی دی را از طریق جمهوری سکوت نشر کنید تا همه به این بازی ناشیانه آگاه شوند. واقعا داستان جالبی است و من با این شخص تازه آشنا می شوم.

سلام به دوستان عزيز،
تبادل نظر و نقد نشان شادابى و زنده بودن يك جامعه است و از حاكم شدن چنين فضايى هيچكسى نبايد هراسان شود، مگر آنانى كه تزوير پيشه كرده اند و حاكميت چنين فضايى را پايان زندگى فكرى تزوير پيشه خويش مى بينند. در كنار بحث آقاى حليمى، شهامت آقاى هاتف در ابراز نظر بدون تعارف و عريان قابل قدر است. اين خصيصه شخصيتى هاتف در كنار توانايى فكرى و قلمى اش نبايد دستكم گرفته شود. در ادامه هم اينكه نصير، شرافت، عوض زوار همه دست هاى غيبى امداد رسان يك عزيز است. چرا بجاى بحث بر سر محتوا بايد يك جنگ تمام عيار روانى راه انداخت؟ يك وقتى شايد فكر كسى اين دست هاى غيبى را تا دان دروازه فلانى رديابى نمى توانست، اما حالا اين چالبازى ها آنقدر نخ نما شده كه به آسانى مى شود ديد كه عوض زوار، نصير است، نصير، شرافت است و شرافت هم فلانى. اين شيوه رفتار ديگر نياز به سند و مدرك براى ثبوتش هم احساس نمى شود. فقط كافى است به زبان هوگو چاوز بگوييم؛ فلانى هميجا است؛ من بويش را احساس مى كنم ....
به هر حال وقتى كسى چنان نقد مى شود كه دنياى فكرى اش از اساس بى بنياد و ويران جلوه مى كند، بايد انتظار مقدارى رفتارهاى سرآسيمه و ناسنجيده را داشت. نمى شود كه به او حتى حق دست و پاى زدن هم نداد.
استاد رويش آدم بسيار پرتلاشى است، اما گاهى بسيار بيش از حد درصدد تبليغ خود مى برآيد. يك وقتى آقاى رويش به من يك سى دى ثبت شده از يك سخنرانى اش را داد و گفت اين سخنرانى ام در محفل گرامى داشت از شهيد داكتر محمد على است. من نشستم و آن سخنرانى را گوش دادم. بعد متوجه شدم كه اين نه يك سخنرانى در يك محفل بلكه آقاى رويش آن سى دى را به تنهايى در يك اتاق نشسته و گپ زده و ثبت كرده است. اين برايم خيلى گران تمام شد؛ احساس كردم كه فريب خورده ام.
براى يك روشنفكر، معلم، سخنران و صاحب قلم اتوريته اخلاقى مهمتر از هر چيزى است. كسى كه اخلاقا متهم به تزوير و هيپوكراسى شود و در اذهان اين جاى بگيرد، معمولا ديگر كمتر مى شود گوش شنوايى براى او يافت.

نوشته ای اقای حلیمی دقیق و منصفانه است. تشکر از روشنگری تان. پیروز باشید.

عجب است. در اینجا سوته کاری می کنند. واقعا مردم ما و حتی روشنفکران ما راه درازی برای دست یافتن به خوی و اخلاق مدنی دارند. انچنان ترور شخصیت می کنند که نپرس. مگر این حلیمی بدبخت چه گفته است که این اشوب و لعن و طعن را به راه انداخته اید؟ حالا گیرم مقدمه اش خراب بود اما چرا کسی به دنبال این نمی گردد که دلیل اوردن این مقدمه چه بود؟ اشتباه اساسی حلیمی اما این است که در جمهوری سکوت رویش را نقد کردند. جمهوری سکوت در مورد رویش ها را باز نگه می دارد اما پاسبان ها ار می کشد. اگر واقعا انصافی در کار است کامنت ها را سانسور نکنید و بگذارید نظرات موافق و مخالف نشر شوند. دیروز من نظرم را نوشتم. وقتم را ضایع کردم. در نظرم یک چیز توهین امیز هم وجود نداشت. اما صرفا به دلیل حمایت از نقد اقای حلیمی نشر نشد. اما دشنامهای دوستان اقای رویش را یکسره نشر می کنند. این هر چه باشد، به نفع مردم ما نیست. کسانی که فکر می کنند با این کارها به مردم خدمت می کنند، باید برای شان بگویم که شما در عمل عادت های منفی میان مردم ما را دارید رنگ روشنفکری داده، انها را محکم تر می کنید.

جناب حلیمی! متاسفانه از ابتدا خراب وارد شدید و هرقدر که توضیح بر توضیح افزودید، بازهم خرابترکردید: "خشت اول چون نهد معمارکج - تاثریا می رود دیوار کج"؛ امید که به این کج نگاری تان خوب واقف شده و تفاوت نقد و حقد را درک کرده باشید. از توضیحات تان استنباط میشود که شما نه تنها بارویش، بلکه با همه کسانی که منصفانه انگشت برخطای شما گذاشته و گوشزد و گلایه کرده اند، با حقد برخورد میکنید و همه را با ظن وگمان(صرفا به جرم اینکه از شما انتقاد کرده و به بافته های ذهنی جناب تان به به و چه چه نگفته اند) وابسته به رویش می دانید.
در این خلال خوب شد که تلخی نقد وحقد را خوب حس کردید و ازین به بعد، ییشگویی و غیب آوری در مورد افراد و اشخاص نفرمایید. در میان همین نظردهندگانی که شما متاسفانه با بدبینی تمام، همه را به رابطه بیولوژیک با رویش متهم کرده و خطا برخطای تان می افزایید، ممکن است کسانی باشند که حتی مخالف رویش باشند؛ اما خطای شمای نقاد را هرگز نمیتوانند ناگفته بگذارند. برخوردی که جناب شما با این به اصطلاح نقد تان کردید، بسیار خفیف و هرگز در شان تان نبود. شما متاسفانه از همان ابتدا با ذهنیت منفی وارشدید و برای خوانندگان، عقاب قبل از عمل گذاشتید و حال به گفته دوست مان آقای شرافت، "انگشت بالا میکنید و اتهام می بندید که بلی گفتم که هجوم و هیاهو میکنند" و حال من بزرگترازانم که با این هیاهوهای صادره از یک آدرس و ادبیات، وارد مباحثه شوم.
برعکس این ادعای تان؛ اما متاسفانه شما تاهمین لحظه کوشش کردید که بر خطای تان استوار باشید و همه خوانندگان را مداحان و وابستگان رویش بخوانید و پیروز میدان باشید. بیش ازین هم اگر می دانید که فایده ای مترتب است، ادامه بدهید و به خوانندگان اتهام ببندید.
معلم عزیز رویش، خودش وکیل خود است و بانوشته ها و کارهای خود، خودرا ترسیم وتفسیر میکند؛ داوری در مورد، تنهاکار یکنفر نیست که تقدیس کند یا تخریب!
خوانندگان چه مجبوریت دارند که به نفع ایشان و برضرر جناب تان وارد معرکه شوند؟ نمیدانم شما چطور قبل از مرگ گریبان پاره کرده و دغدغه هجوم طرفداران رویش را از اول در ذهن تان خلجان دادید؛ شاید راست گفته اند که "دزد در کوه خود نمیگنجد!"
نفس نقد شمارا هیچیک از خوانندگان نفی و نفر نکرده و آنرا غنیمت میشمارند؛ اما ذهنیت منفی نسبت به دیگران و رد پیشاپیش همه داوریهای پخته یا خام شان، کاری است که فقط از جناب شما ساخته است. کوشش کنید اثبات خودرا در نفی دیگران درک نکنید و کمی ظرفیت داشته باشید؛ دانش بشری مرهون همین خامی ها و پخته گی های گوناگون است و شاهکار انحصاری هیچ فردی نیست!

Jenab Aqayee Halimi,

Shuma adam ba danish wa khubi hasted wa az guzashta-ye - tan ham harf hayee badi dar meyan nest. az shuma tawaqua meraft ki ba yak ded baz wa sazenda wared bahs neshuded. intowri ki malum meshawad shuma qasdan ba ain guftugu janba -e- janjali mebakhshjid ki az shani adami misl shuma ba dur ast. mardum ma ba shuma, royesh wa daha adami degaye ma niyaz darand. mushkil hama -e- ma be hawsilagi wa khami ast wa aksaran mekhahim fetwa sadir kunim. wazeiyat mardum ma yak barkhord sazinda ra az shuma wa degar buzurgan khahan ast.

Ba arz Hurmat

آقای حلیمی بزرگوار،
با کمال حرمت و ارادت خدمت شما،
1) به نظر نمی رسد منظور اولیه شما این بوده باشد که خدای نخواسته با شخص من به جنگ شخصی بپردازید. بالاخره ما چیز تقسیم ناشده ای نداریم که با هم دعوا کنیم. اگر من هر کاری کرده ام شاید خیلی در حوزه خیانت و یا جنایت های آشکار داخل نشود که باعث شرمساری مردم شود. به همین گونه است شما، که هیچگاهی گامی بر نداشته اید که خدای نخواسته به عزت و شأن جامعه آسیب برساند.
2) برای من واقعاً دشوار است که ثابت کنم کسانی که نظر داده اند چه ربط بیولوژیک با من دارند یا ندارند. شاید برای این کار مسئولین سایت بتوانند تحقیق و پیگرد کنند که ظاهراً این کار نه حق شان است و نه مسئولیت شان و نه هم اخلاق ژورنالیستیک برای شان اجازه می دهد. اما اینکه گفته اید « این نامهای مستعار با آقای رویش رابطه ی بیولوژیک دارند یا نه، اما همانندی طرز تفکر و منطق و ادبیات و شیوه ی برخورد و زاویه ی نگاه شان با همدیگر خیلی روشن است و هر خواننده ای می تواند درک کند» اشاره مستقیم به این است که همه این نظردهندگان فقط یک «من» است و اگر چنین باشد واقعاً خود را خوش بخت ترین افراد عالم حس می کنم. راستش من، با ذهن سطحی و شعور اندک خود هنوز هم نفهمیده ام که کدام قسمت از نوشته شما اهانت شخصی به من است و کدام قسمتش شخصیت اجتماعی مرا در ذهن مخاطبانی که «اکثراً عوام الناس» هستند، خورد می کند و باعث می شود که آنها دیگر به حرف من گوش نکنند. خوب است هنوز هم حلیمی باشید و با حلم و بزرگواری تان دیگران را ببخشید هرچند دیر بفهمند و دیرتر عمل کنند.
3) راستش از این کامنت ها باید یک چیز را به فال نیک گرفت و آن اینکه بحث روی 2014 جدی شده و هراس از اینکه 2014 فاجعه بوسنیا و رواندا را در برابر ما قرار ندهد در جان همه خانه کرده است. همه باید به این گفت و گوی جمعی دوام دهیم تا شاید در وسط سخنان سطحی ما اندیشمندان و متفکران جدی تری پای پیش بگذارند و برای همه ما مایه راحتی و نجات شوند.

سلام دوستان عزیز.
به نظر می رسد این نقد گونه ی من بر چهار مقاله ی آقای رویش بیش از حد انتظار باعث رنجش خاطر بعضی دوستان گردید.
روش برخوردی را که آقای رویش در ابتدای اولین نظر شان در مورد این نوشته ی من باز کردند و با مطرح کردن شایبه و سؤال انگیزه هایی غیر از پرداختن به یک بحث منطقی در عقب این نوشته و اینکه گویا من به کسانی که به نحوی با آقای رویش ارتباط دارند، توهین کرده ام و آنها را کوچک و بیچاره و فاقد حوصله مندی منطقی دانسته ام، بعدا در نظرات پیاپی و با نام های گوناگون اما با منطق و ادبیات واحد و شیوه ی نگارش یکسان، تعقیب گردید. من نمی دانم که این نامهای مستعار با آقای رویش رابطه ی بیولوژیک دارند یا نه، اما همانندی طرز تفکر و منطق و ادبیات و شیوه ی برخورد و زاویه ی نگاه شان با همدیگر خیلی روشن است و هر خواننده ای می تواند درک کند. بهر حال اگر منظور از به کارگیری این شیوه ها این است که مرا نیز تحریک و وادار نمایند که مقابله ی به مثل کنم و با شیوه و زبان مشابه وارد مجادله شوم تا سرانجام شکست بخورم و آقای رویش پیروز میدان نشان داده شوند، از دوستان معذرت می خواهم که علاقه و اشتیاقی به چنین مقابله و مباحثه ای ندارم. یک چیز را باید دوستان درک کنند که استفاده از اینگونه شیوه های جنگ روانی ممکن است گاهی برای مرعوب و ساکت ساختن موقت منتقدان نوشته های آقای رویش مؤثر باشند، اما به درد بارور شدن و غنی کردن افکار و نوشته های ایشان قطعا نمی خورد و در واقع خدمتی به او محسوب نمی شود.

باز آمدم جون عید نو تا قفل زندان بشکنم تا این چرخ مردم خوار را چمکال دندان بشکنم اصحاب جمهوری سکوت سلام درود به شما، از قدیم کفتن که عالم بی عمل مانند زنبور بی عسل است نمونه امروز ما جناب حلیمی صاحب است که از زیر لحاف نقد مینویسد، اگرچه نقد خوب است ولی از نظر من بیسواد نقد حلیمی صایب نقد نبود بلکه یک حمله همرا با پیش بینی ، نظر مه اینست که این عمل آغای حلیمی نیش زنبور بی عسل است ، ولی جناب حلیمی صاحب اگر ما جناب رویش صایب را به درخت با ثمر در نظر بگیریم گزاف نگفتیم میوه های شرین اش را تو ما وهمه میدانیم هزاران داشجوی معرفت حاصل تلاش شما و آته تقی نیست حاصل زحمات رویش صایب است قبول دارید ، حالا مجبورم عقب گرد نکنم از خبر نامه وحدت در غرب کابل که صدای خفه شده مردم اش را بیرون میداد وفغان شورای نظار کشیده بود نگویم ار امروز ما که دست کم گرفتن نگویم از عصری برای عدالت هم نگویم،ولب مبوه هاب شرین معربت را بی انصافی است که با سبکی یاد کنید، پس رویش درخت خوبی است که میوه هایش نیز در حال رویش و پخته شدن است ، بیا بجای اینکه کودک نازدانه واری نق بزنی قبول کن که درخت خوبی است شاید بعضی از میوه ها نارس وترش باشد ولی مطمنا" تلخ نیست ، قلمت را بردار برای شرینی میوه تلاش کن تا همه کام روا شویم ، گپ آخر را بیاد داشته باش که دست تبر نباشی . منظر مثبت اندیشی شما

عجب استدلالی دارید برای دفاع از خود آقای حلیمی بزرگوار، این مثل این است که به کسی بگویید من شما را نقد می کنم ولی شما مردمان بد و شروری هستید که به جا اینکه به نقد توجه کنید مانند پدر .... و بی شعور تان به جان آدم حواله می شوید و آشفتگی نشان می دهید و این می کنید و آن می کنید.... بعد هم شروع کنید به نقد. اینگونه که شما آغاز می کنید هر کسی باشد کفر پدرش در می آید شما دارید با یک مغالطه معرکه آرایی می کنید و بعد هم به جای اینکه قبول کنید که کار ناصوابی کرده اید سند می کشید که نگفتم؟ ... دیدید که مردم بی حوصله و بی شعور بودید و همان چیزی را که من هراس داشتم و پیش بینی کرده بودم ثابت ساختید؟... جناب آقای حلیمی، قبول کنید که مقدمه تان بی جا و بی مورد بود. هر چند نقد تان را کسی قبول کند یا نکند، قوی بداند یا ضعیف، شما عامدانه معرکه را چاق کرده اید تا هیچ کسی به نقد نقد تان هم نپردازد. خوب است در نقد اصل موضوع را پیش بکشیم و نظرپالی و پیش بینی از واکنش و امثال آن را به مرحله بعد واگزار کنیم. اگر شما همین حوصله را می داشتید ای بسا که این غایله پیش نمی آمد و هر کسی با اعصاب آرام نقد شما را می خواند مثل آنکه نقد قبلی تان را خواندند و هیچ کسی هم «هجو و هجوم» نیاورد. گویا شما آن رویکرد را خوش نداشتید و به این یکی بیشتر راضی بودید که از اول پیش بینی کردید که حتماً این خوانندگان بی شعور و احساساتی و پیش پای بین به جان حواله می شوند به جای اینکه نقد گهربار تان را گوش کنند. خوب است این هم تجربه ای باشد برای بار دیگر و کسان دیگر....

با سلام خدمت آقای حلیمی

صرفنظر از مقدمه نوشته تان، که می دانم در محیط مرید و مراد پرور ما ناشی از هراس واکنش ها بود، بقیه نقد شما برای باز کردن باب گفتگو در باره مطالبی که نوشته می شوند، برای من امید وار کننده است.

حضور پر بار شما را در جمع نویسندگان و منتقدین توانا خوش آمدید می گویم. امید وارم با تلاش جمعی تان گره های کوری را که در مسیر حرکت مردم ما موجود اند و من از سیاهی و سخت جانی آنان به شدت هراسیده ام، بتوانید تا اندازه ای باز نمایید.

بیشتر بنویسید

سلام
نقد خيلى جالب و آموزنده اى بود ،ما مردوم آدت داريم از كاه كوه بسازيم

سلام دوباره به همه ی دوستان.
تشکر از حضرت هاتف که نکته های نوی بر بحث افزودند و ضرورت و ماهیت و پیامدهای نقد را با استدلالی تبیین کردند که ذهن و زبان من از آنها کوتاهی می کرد.
اما در مورد آوردن آن مقدمه باید عرض کنم که من فکر می کردم شاید این تذکرات باعث شود برخی دوستان به یک آفت فکری که در بخش های از جامعه ی ما وجود دارد و راه را بر بحث و گفتگوهای منطقی مفید و سازنده می بندد، بیشتر توجه کنند. علاوه بر این می خواستم تفهیم کنم که نقد نظرات آقای رویش حتی برای خود ایشان مفید است نه مضر، از سر دلسوزی است نه دشمنی. اما گویا من در این تلاش خود ناکام بوده ام و به قول شما به جای اصلاحگری، خلاف پروری کرده ام.
برخی دوستان آن مقدمه ی مرا غیب گویی و پیش داوری دانسته اند. آنچه را من در آغاز این نوشته گفته ام مبتنی بر تجربه و شناختی است که طی سالها با خواندن و دیدن طرز تفکر و برخورد برخی دوستان به آن رسیده ام. دوستان طوری حرف می زنند که گویا این نوع نگاه مطلق اندیشانه نسبت به نظرات آقای رویش و این نوع تعامل ناخویشتندارانه با منتقدان ایشان که در نظرات برخی دوستان در زیر این نوشته من بازتاب یافته است، قبلا وجود نداشته و نو است و یا من از یک ناکجا تازه از راه رسیده ام و تا هنوز هیچ خبری از جامعه ی خود نداشته ام. بنابراین وقتی می گویم که نقد نظرات آقای رویش با این دشواریها و نگرانیها همراه است، دوستان مرا متهم به غیب گویی می کنند. در حالی که اگر کمی چشم خود را باز کنیم به روشنی این مشکلات را می بینیم. من اگر هیچ دلیلی بر درستی این برداشت و داوری خود در مورد برخی هواداران آقای رویش نداشته باشم، همین نظرات دوستان در مورد این نوشته ی من کافی است که نشان دهد چنین ذهنیتی وجود دارد و ناشی از غیب گویی نیست.
طنز خیلی شیرین در نظرات برخی دوستان این است که از یک طرف آنچه را من در مورد پاره ی از هواداران آقای رویش گفته ام، نادرست، غیر واقعی و تهمت و توهین به شخصیت و شعور شان می نامند و ارزیابی مرا غیب گویی می دانند، از سوی دیگر و در عین حال خود دقیقا همان چیزهایی را که من در مقدمه آورده ام، در نظرات شان بازتاب می دهند. مثلا انتقاد می کنند که چرا شما گفته اید که هواداران آقای رویش نقد نظرات ایشان را نه با دلایل منطقی که با ذهن خوانی و تراشیدن انگیزه های درونی برای منتقد، پاسخ می گویند و این توهین به فهم و شعور آنان است. اما با این وجود مدعی می شوند که آنها از افغانستان «آنچه در درون من گذرد را خیلی راحت درک می کنند» و می فهمند که من از نقد نظرات آقای رویش چه انگیزه های دارم.
بهرحال در چنین فضایی و اینگونه بحث کردن در حالی که بعضی دوستان با نامهای مستعار و از آدرس های نا معلوم می نویسند، مفید نیست و به گفته ی آقای هاتف حتی خلاف پرور است. اگر دوستان مثل آقای هاتف منطقی بحث کنند و گذشته از مقدمه در مورد متن اصلی نوشته ی من نقد و نظری بنویسند می شود بحث را ادامه داد. به خصوص که اگر دوستان از این فضا فاصله بگیرند و با نگاه انتقادی به اصل نوشته ی من نظر نمایند، حتما ضعف ها و کاستی های زیادی را می یابند که روشن شدن آنها هم برای من مفید است و هم برای سایر خوانندگان.

سلام و درود به روان پاک مزاری بزرگ و تمام فرزندان مزاری بزرگ
جناب حلیمی بسیار خوب نوشتید واقعا استفاده کردیم قلم شما همیشه سبز باد

سلام

اگر چه تذکر اغازین اقای حلیمی در مورد واکنش طرفداران اقای رویش درست به نظر نمی رسد و به نظر من باید نوشته نمی شد، اما نظرات دوستان عکس این قضیه را ثابت می کند. تا کنون در تمامی نظرات، حتی اشاره ای به محتوای نقد اقای حلیمی نشده است. در نظرات دوستان نقد و نظر اقای حلیمی مورد بررسی قرار نمی گیرد بلکه با دلایل مختلفی که دوستان پیش می کشند شخصیت اقای حلیمی را می کوبند.

یکی از دلایلی که دوستان شخصیت اقای حلیمی را بر اساس ان می کوبند اقامت وی در غرب می باشد. این دقیقا به این معنی است که صد ها هزار و بلکه ملیون ها هزاره ای که در سراسر جهان زندگی می کنند ، حق ندارند در مورد مسایل کشور نظر بدهند و سخن بگویند و بنویسند و بیاندیشند. ایا این کار درست است و پایه ای منطقی دارد؟

ایا کسی که بیرون از افغانستان می رود گناه کار است؟ ایا مهاجرت کردن جرم است؟

ما هزاران و بلکه دهها هزار دانشجو در سراسر جهان داریم. ایا گرفتن حق نظر دادن و نوشتن و نقد کردن از اینها به صلاح مردم ما است؟

ایا کسی را طفیلی صدا کردن صرفا ه خاطر اینکه در غرب زندگی می کند درست است؟

من شخصا اقای حلیمی را نمی شناسم و به اقای رویش احترام بسیار دارم. اما ذهنیت بت ساز ما مردم را سزاوار نقد می دانم. کار اقای رویش مفید و بسیار قابل احترام است. اما ایا اگر فردا رویش بیایند و یک نظر غلط در مورد ریاضی بدهند باز هم کسی نباید نقدش کند چونکه کار های عملی می کند و در میان مردم است؟

اگر یک نظر غلط در مورد ریاضی قابل نقد است پس چرا یک تحلیل بی پابه و غلط از مسایل سیاسی و اجتماعی باید نقد نشود؟

وقتی که دوستان غرب نشین از اقایان مثل رویش محترم دعوت می کنند به غرب و ازایشان استقبال می کنند همه خوش می شوند اما موقعی کسی را یک غرب نشین نقد کرد طفیلی می شود. ایا این بی انصافی و ظلم نیست؟

دوستان عزیز

بیایید که در اینجا صرفا به استدلال و پایه های عقلانی افکار ادمها نگاه کنیم نه به اینکه در کجا هستند و کی هستند و چه می کنند. ما اگر نقد و نظر دهی و تضارب ارا را قبول نکنیم هیچگاه یک جامعه ی توانا درست کرده نمی توانیم.

من شخصا درونمایه ای نقد اقای حلیمی را به جا و محکم می دانم و چهار مقاله ای اقای رویش را بسیار ضعیف و بی بنیاد و سطحی می دانم.

حتی در همین نظر اقای رویش در این صفحه تناقض جدی دیده می شود. ایشان از یک طرف از تمامیت خواهی و از سیاست های قومی سیاست مدارن پشتون می گویند و از طرف دیگر می گویند که نترسیم. مگر می شود نترسید؟ فردا یک جانور را به اسم ملا فضل از گوانتانامو رها می کنند که مردم را در مزار قتل عام کرد. ایا این مایه ای ترس نیست؟

انچه دوستان متوجه نیستند این است که اقای رویش در اینجا به عنوان یک صاحب نظر سیاسی می نویسند و وقتی نوشته های شان پایه های محکم منطقی نداشته باشد، چه کاری بهتر از نقد ایشان و اشاره به ضعف نگاه شان است؟

با عرض سلام: آقای حلیمی مااز خیلی وخت آقای معلم عزیز را میشناسیم که دل سوز قوم ووطن است.وما میفهمیم چه میگوید وچه فکر میکند. ولی شما حتمآ یا معذورید ویا مأمور، این را هم بگویم که شما نام شهید بابه مزاری را چند بار گرفتید ، ولی بدون القاب؟.

سلام به خواندگان گرامی. قای حلیمی بیعت به زور نیست قضاوت حق هر شخص بوده نظر به فهم دانش خویش میکند. ما هیچگونه رابطه خویشاوندی با استاد عزیز رویش نداریم هزارها کیلو متر فاصله داشته اما عملکرد های انرا خدمت انرا دیانت انرا صداقت انرا برد باری و متانت انرا خود گذری و فداکاری انرا رویش و بر خورد انرا وغیر و غیره که عملا به چشم خود میبینیم و برایش ارج قائیل میشویم مستقیما در جامعه قرار داشته و به مردم بیچاره خد مت مینمائید. کسانیکه دور از جامعه از مشکلات مردم شانه خالی نموده و زندگی طو فیلی را اختار کرده طبعا مردم در مورد ان قضاوت خودرا مینمائیند. اقای حلیمی ان دوران گذشت خدا رحمت کند خوب بود نان داشت مزه داشت مردم بدون چون و چرا گوش میکرد حتی گریه میکرد هرچه میخواستی نه نمیگفت حالا زمانه بد بخت شده به اصطلاح شما هر حرفیکه گفته شود مردم در موردان فکر میکند و بعدا بلی میگوید یا نه. و وقت انرا هم نداریم و از ......خسته شده ایم تاریخ همچو شعار ها گذشته است.

با سلام به همه ی دوستان ،

- به نظر من مقدمه ی نوشته ی آقای حلیمی زاید و غیر لازم و حتا خلاف پرور بود. اگر خود نقدی قوی و مستدل باشد ، دیگر لازم نیست که برای محکم کاری اطراف آن را هم رخنه بندی کنیم. کسانی که کور کورانه طرفداری می کنند با استدلال طرفدار نشده اند که با استدلال بی طرف شوند. بقیه می دانند که چه گونه کاه و گندم را از همدیگر جدا کنند.

- نقد ایشان بر دیدگاه های آقای رویش ( در آن چهار نوشته) بسیار مفید و منصفانه بود. ما اگر نقد کردن را از بنیاد قبول نداریم باید بگوییم کسی دست به نقادی نزند. اگر نقد را قبول داریم این را هم باید قبول کنیم که نقد کردن اساسا همان سست کردن یا ویران کردن مبناها و حجت های نوشته ی مورد بحث است. یعنی پیشاپیش باید قبول کنیم که نقد را برای این نمی نویسند که به نویسنده یی بگویند در نوشته ات هیچ خللی نیست. اگر رویکرد و زبان آقای حلیمی در نقدی که نوشته است قابل قبول نیست ، چه رویکرد و زبانی برای ما قابل پذیرش و تحمل هست؟ یعنی این قدر هم نمی توان و نباید سخن گفت؟

- این که انگیزه ی نویسنده ی یک نقد چیست هیچ ربطی به ضعف یا قوت استدلال های او ندارد. اگر کسی با شما خصومت شخصی داشته باشد ( در مثل) و بر نوشته ی شما نقدی بنویسد و در آن نقد آداب ساختاری یک نقد پاکیزه را رعایت کند ، دیگر مهم نیست که او با شما خصومت شخصی دارد یا ندارد. نقد او را باید بر اساس استدلال درونی خود آن نقد ارزیابی کرد و نه بر اساس انگیزه های نویسنده.

- کسی که در حوزه ی گفتار عمومی وارد می شود و می نویسد ، در واقع خود را در معرض داوری دیگران هم گذاشته است. این داوری ها می توانند مثبت و منفی باشند. آقای رویش هم از این قاعده خارج نیست. اگر نقد یا نقد هایی موقعیت اجتماعی ایشان را خراب می کند ، خوب، بکند. ما یا برای رفتن به سوی یک وضعیت دموکراتیک آماده ایم یا آماده نیستیم. وضعیت دموکراتیک این بدی را دارد که همه را در برابر نقدی های احتمالی هم سطح می کند. اگر روحیه ی ما برای رفتن به چنین وضعیتی آماده نیست ، صادقانه بگوییم که آماده نیستیم. اگر فکر می کنیم آماده ایم ، باید تبعات ورود در فضای دموکراتیک را هم بپذیریم و تحمل کنیم. یک نمونه : امروز مرحوم مزاری برای بسیاری از ما غیر قابل نقد شده است. چرا؟ برای آن که او همه چیز خود را فدای مردم خود کرد. اما واقعیت آن است که هیچ مایه فداکاری نمی تواند دلیل درستی کار آدم شود. این که بگوییم فلانی خدمتگزاری صادق است و بنا بر این نباید نقدش کنیم ، مغالطه یی خطرناک است.

- چیزهایی چون نقد ، استدلال ، گفت و گو ، بحث ، منطق و نظایر شان مفاهیمی هستند که فقط در یک وضعیت دموکراتیک ارزش واقعی خود را نشان می دهند و نه در یک وضعیت پیشا-دموکراتیک و پیشا-مدرن. گاهی به نظر می رسد که ما این مفاهیم را می خواهیم بدون آن که خود ما به سوی شان برویم. در واقع می خواهیم خود ما در همان وضعیت پیشا-دموکراتیک ساکن باشیم و در همان حال این مفاهیم پیش ما بیایند و در خدمت ما باشند. این طوری نمی شود. این مفاهیم پیش ما نمی آیند. ما باید از جایی که در آن ساکن ایم خارج شویم و به سوی این مفاهیم حرکت کنیم. به همین خاطر هم هست که مثلا می گوییم ما از نقد استقبال می کنیم اما همین که نقدی دیدیم با خود در گیر می شویم و احساس می کنیم آن نقد را نمی توانیم به درون وضعیتی که در آن ساکن ایم راه بدهیم. می گوییم استدلال بهترین چیز است. اما همین که کسی شروع کرد به استدلال کردن ، می گوییم: این که استدلال نیست ، توهین به مقدسات ما است!
سعدی می گفت :
یا مکن با پیل بانان دوستی
یا بنا کن خانه یی در خورد پیل
در این جا پیل بانان همان برپا کننده گان دنیای مدرن و لوازم این دنیایند. پیل شان هم نقد و استدلال است. وقتی می خواهیم با این پیل بانان دوستی کنیم و مثل آن ها باشیم ، باید جایی برای پیل های شان هم تهیه کنیم. نمی توان گفت : ما خیلی شما را دوست داریم ، اما خواهش می کنیم این پیل تان را به اندازه ی یک گنجشک کوچک کنید چون ما جا نداریم.

با سلام به همه.
من می خواستم نوشته اخیر آقای حلیمی را نقد کنم، اما این کار نکردم چون از قبل می فهمیدم که اگر این کار بکنم طرفداران آقای حلیمی به من حمله می کنند.
طرفداران آقای حلیمی بر سه دسته اند:

دسته اول: ذهنیت منفی دارند و توهم زده اند.

دسته دوم: نقد من بر نوشته حلیمی را حملات سازمان یافته می دانند.

دسته سوم: می گویند حرف خودت چیست؟

دسته چهارم: آقای حلیمی را بیشتر از من دوست دارند

دسته پنجم: مرا کمتر از حلیمی دوست دارند.

دسته هفتم: دسته هفتم؟ من که اول طرفداران آقای حلیمی را به سه دسته تقسیم کرده بودم. خب خیر از این کارها می شود.

راستی پیش از پیش از همه طرفداران سه گانه آقای حلیمی و پیشگویی هایی (صد در صدی) که در مورد شان کرده ام عذر خواهی می کنم.

بعضی وقتها آدم مجبور می شود از این پیشگویی ها بکند، خب با هوش سرشار چه کار باید کرد؟

سلام خدمت آقای محمد امین حلیمی و خواننده گان گرامی اولا از نقد آقای حلیمی تشکر و سپاس، برایم آموزنده بود. چون هر انسان نیاز به نقد و ملاحظات دارد، هیچ انسان خالی از سهو و اشتباه نیست. هرکس که اشتباه نکند، انسان نیست و شاید از موجودات دیگر باشد. من فکر نمیکنم که استاد رویش ادعا کند که انسان کامل وهر آنچه میگوید و مینویسد حقیقت و واقعیت است. بهرصورت، بنظر من در مقاله ای آقای حلیمی یک تعداد غلطی املایی و اشتباهات گرامری یا دستور زبان وجود دارد. این را به خاطر آن یاد آوری میکنم که نویسنده محترم انسان منطقی و انتقاد پذیر بنظر میرسد. من به این باور هستم که در انتقاد پذیری خردمندی نهفته است. در مقاله حدود یک صدو سی اشتبایی املایی و دستور زبان را من متوجه شدم، نسبت کمبودی وقت نتوانستم همه جملات را دقیق بخوانم، معذرت میخواهم. امیدوارم خواننده گان محترم متن را دقیقتر بخوانند، این خوب متن است برای تمرین کردن نویسنده گی،البته کسانیکه علاقمند باشند.

جناب آقای حلیمی درود بر شما ٬

نقد و نقد پذیری خوب است اما برای همه ٬ تنها برای کسانی که شما نقد شان می کنید نه بلکه برای شما هم . شما در نوشته تان از فواید نقد و نقد شدن و نقدپذیر بودن گفته اید و اما دوستانی که نظر شما را نقد کرده اند و از شما انتقاد کرده اند را بر نتابیده اید و یکایک خطاب قرار داده که هه ! نگفتم آدمهای اطراف رویش نقد کردن نمیگذراند ! اصلا شما نیمچه ملاها چرا هر وقت کسی گفت به روی چشم تان ابروست زود به شعور شان توهین می کنید ؟ چرا فکر می کنید همه چیز را شما خوبتر از دیگران میدانید ؟ شاید ما های که نظر می گذاریم پای نوشته ها تان سواد مان به اندازه یک چندم سواد شما نباشد ولی یک چیز از شما یقینا بیشتر داریم و آن چشم باز است و ساده گی و صداقت .........

نوشته ها و عملکردها یقینا باید نقد شوند تا پخته تر و برای جامعه مفیدتر شوند و اما شما هم باید یاد بگیرید که فرهنگ نقد باید مثل راه دو طرفه است و رفت آمد در هردو اش خوب است .
رویش ها باید نقد شوند و همچنان شما و هر کس ...... راستی حلیمی جان ! ارباب ات آته تقی هم باید نقد شود یا کسی اجازه ندارد او را نقد کند ؟

سلام
نوشته های اقای رویش خوب است و نقد جناب حلیمی نیز خوبتر. سخنان آقای رویش بد نیست اما غیر از طول و عرض زیاد محتوی و چقوری اش کم است که خود نیز به آن اذعان دارد. اما همین که دغدغه ای را بازگو می کند و در این وانفسای کنونی طرح بحث نموده و راه می گشاید خود غنیمت بزرگ می باشد.بایسته است از چنین نقدهایی استقبال جدی صورت گیرد. زیرا هدف آن نیست که معلوم شود نوشته ی چه کسی خوب یا بد است و یا چه شخصی باید بالا برده شود یا پایین کشیده شود؛ بلکه هدف رشد مردم ما است که چطور باید عظمت از دست رفته را بدست آورد و چطور می شود حق خود و قدرت را به در پنجه نیرومند خویش کشید!
اما متآسفانه در این جا مثل همیشه مرزها مشخص نیست. شده مثل خط دیورند هرکسی چیزی گفته و رفته است. نویسنده محترم و ناقد محترم هم خیلی بی حوصله اند. رسم بر آن است که مقاله نویس حد و مرز خود را حفظ کند. بنویسد . خوب هم بنویسد و دقت کند. بعد وسط معرکه کامنت گذاران نپرند. اگر احیانا شاهد نفهمی یا کژ فهمی شدند، می توانند ذریعه مقاله دیگر به نقد و ابرام خویش ادامه دهند. اما این جا مثل این که طرفین بحث را شخصی کرده اند. همان گونه که آقای حلیمی در آغاز مقاله بسیار بحث طرفداران صاحب مقاله را بسیار بی مورد کش و قوس داده، اینک عده ای هم شده اند بادنجان دور قاب و بی خود یا با خود بدون توجه به محتوی و هدف از یکی حمایت می کنند و هورا می کشند و یا دیگری را به سیخ تند کلام روی آتش می اندازند. دوستان عزیز بگذارید طرفین خود وکیل خود شوند. که هستند. بگذارید این جوانه مبارک نقادی رشد کند ورنه اگر اوضاع به چنین شیوه ای ادامه یابد، به یقین بسیاری از اصحاب فکر و خرد که دوست دارند اندوخته های شان را با شما شریک شوند، هرگز پا در چنین میدان های نمی گذارند و در فرجام این من و شمای مخاطب ضرر می کنیم.
در آخر سخنی دارم با جناب استاد رویش (که بسیاری از قلم بدستان ما سر سفره نوشته های ایشان نشسته اند و مشق کرده اند)، که در افغانستان همواره به دانایان قوم پشتون خرده می گریم که به جای ترقی عقب گرد را آدرس می دهند و به جای جامعه مدنی قبیله سالاری را. از کلیت نوشته های اخیر شما نیز چنین بوی مشامم را آزرد. من بر این باورم که ما می توانیم با استفاده درست از ظرفیت نیروی انسانی عظیم خود با برنامه ریزی خردمندانه و دور اندیشانه در این کشور طرح نو در اندازیم. درست است که باید هوشیار بود که کله منارها تکرار نشود؛ اما می شود چشم انداز را فراختر در نظر گرفت. سمت و سوی بحث باید به این محور کشانده شود که چگونه می توان در دهه های آینده قدرت را در کشور در دست گرفت. تاکی از روستار تره کی و کریم خرم یا اسماعیل یون و یا مشتی دیگر از این نوع انگل های بیمایه و عقده ای که جز واکاوی گنداب قبیله و خوابیدن به خیال آقایی بر دیگران کاری ندارند، گلایه و آه و ناله کنیم. بیایید طرح یک کنش نو را بریزیم. به جای تقسیم کردن اندیشه گران خویش به صنف ها و طیف های مختلف و انتساب وابستگی به فلان صنف و یا فلان کشور یا فلان سمت. هدف بزرگتر را تبیین کنیم . توجیه کنیم. در بین نخبگان و سپس مردم جا بندازیم و عادی سازی نماییم و عمل کنیم.
از این که در باره نویسندگان محترم و نیز کامنت گذاران عزیز بی پروا سخن گفتم عذرخواهم.

افای حلیمی دور بودن شما از افغانستان شما را از خیلی چیز های دیگر نیز دور کرده است. ذهن شما یا متوجه رشد فکری جامعه نشده یا اینکه نمیخواهید بیبینید سطح فکری مردم در حدی رسیده که انچه در درون تان می گذرد را خیلی راحت در یابند. کامنت های دوستان در پایین مقاله شما این واقیعت را به خوبی باز گو میکنند. حالا هر قدر هم سعی کنید خود را توجیه کنید بیشتر نیات درون تان بروز میکنند. افای حلیمی بپذیرید که مردم انچه را که شما میخاهید باشند نیستند لطفا به انها احترام کنید. نقد کردن خیلی خوب است هم به رشد نویسنده کمک میکنند و هم خواننده را متوجه خیلی نکات مفید و حدید میسازد ولی سعی کنید بدانید که خواننده هم نقد را متوجه میشود و هم دلایل نقد کردن را. موفق باشی.

سلام به همه ی دوستان عزیز و تشکر از توجه و تذکرات شان. نظرات دوستان به طور کلی به چند بخش قابل تقسیم است:
1 - بعضی دوستان با همان ذهنیت منفی و توهم زده ی توطیه اندیشی، این نوشته ی نقدگونه ی مرا جفا و نیش و کنایه های تلخ و حتی بخشی از حملات سازمان یافته علیه آقای رویش ارزیابی کرده اند. اینها همه نشان میدهد که همان فضایی نقد ناپذیری که در اطراف آقای رویش خلق شده است و من نیز در آغاز این نوشته به آن اشاره کرده ام، نه یک فرض موهوم است و نه گوشه و کنایه های تلخ و جفا آلود، بلکه واقعیتی است که در نظرات این دوستان نیز بازتاب می یابد. اینکه دوستان تلاش می ورزند که این نوشته را حملات سازمان یافته و جفا و گوشه و کنایه بنامند، اما یک کلمه هم دلیل منطقی نمی آورند که در چه مواردی و چگونه، نگاه و برداشت و نقد و ارزیابی من از نوشته های آقای رویش، بی مورد و غلط و فاقد استدلال منطقی بوده است، چه معنای جز توطیه اندیشی دارد؟ آقای پویا که این نوشته ی مرا جفا و گوشه و کنایه و گویا غیر منطقی دانسته اند و خواهان عدم تکرار این گونه نقد ها شده اند، از من خواسته اند که بعد از این نظرات خود را منطقی بیان کنم تا بعد از چند روز وقتی طرفداران آقای رویش قدرت و قوت منطق مرا دیدند، طرفدار نظرات من شوند. این هم ناشی از همان ذهنیت توهم زده ی توطیه اندیشی است. گویا آقای پویا فرض را بر این گذاشته اند که من با آقای رویش بر سر جمع کردن طرفداران بیشتر دعوی دارم. خاطر دوستان باید جمع باشد که من نه با آقای رویش کدام دعوی بر سر چیزی دارم و نه مشتاق اینگونه طرفدار جمع نمودن، مرید پروری کردن و خلق فضایی کاذب غرور آمیز در اطراف خود هستم. باز هم اگر دوستان این حرف مرا یک ادعای دروغ میدانند و واقعا معتقد هستند که من در صدد حمله و کوبیدن و جفا کردن به آقای رویش هستم، خوب است که دلایل منطقی و اسناد و شواهد عینی آنرا نیز ارایه کنند.
2 - بعضی دوستان گفته اند نقد نویسی فایده ای ندارد و کار آسانی است که هر کس می تواند انجام دهد. من اگر خود حرفی دارم باید بگویم. بر خلاف این تصور من معتقد هستم که نقد یک نظر و یا یک اندیشه و فکر، نه تنها بی فایده نیست که برای پخته تر و غنی تر شدن آن نظر و اندیشه و فکر مفید و حتی لازم است. دوستان می گویند من در غنی ساختن و کامل کردن بحث ها سهم بگیرم، اما نقد نکنم! به راستی من نمی فهمم که یک بحث و یک فکر و نظر بدون نقد و پرسش و بررسی و روشن شدن خالیگاه ها و کاسنی ها و نارسای های آن چگونه غنی می شود؟ من از دوستان می پرسم که ما و شما تا هنوز با سالها تنها تعریف و تمجید خود از نوشته های آقای رویش چه خدمتی به ایشان کرده ایم و چه سودی به رشد و بالندگی فکری و غنی تر و پخنه تر شدن افکار ایشان رسانده ایم؟ این نوشته ی من حد اقل این فایده را برای آقای رویش داشته اند که متوجه شوند آنچه در این چهار نوشته گفته اند یک طرح ساختاری سیاسی و بدیلی برای این و آن نظام سیاسی نیست و حالا رفته اند که روی یک طرح سیاسی فکر کنند و کار نمایند و در مقاله های بعدی شان ارایه نمایند تا خطر بعد از سال 2014 برای افغانستان کمتر شود. خوب این برای ما، آقای رویش و جامعه ی ما مفید است یا اینکه من هم مثل برخی دوستان چند تا به به و چه چه در زیر مقاله های آقای رویش می نوشتم که هم دل ایشان از من خوش می شد و هم به جمع هواداران او یک نفر دیگر هم اضافه می گردید؟
3 - گفته شده که پشت معلم عزیز را ایلا بتم و اگر خود طرح بدیلی دارم، ارایه کنم. باید عرض کنم که من پشت معلم عزیز را نگرفته ام که ایلا بتم یا نتم. این را خود آقای رویش بهتر می دانند. اما در مورد طرح بدیل، به نظر من ساختن هر نوع طرح کلان ساختاری سیاسی برای کشور، کار یک نفر نیست. چوکات بندی اینگونه طرح ها نیاز به کار تخصصی گروهی و مطاله ی انواع نظام های سیاسی موجود در دنیا و نیز تحلیل دقیق و همه جانبه ی شرایط کشور دارد و وقت و امکانات زیاد می خواهد. مثلا اگر ما بخواهیم طرح نظام فدرالی را پیشنهاد کنیم و یا نظام متمرکز پارلمانی و یا هر ساختار سیاسی دیگری را، باید روی آن کار علمی و مطالعه ی همه جابنه صورت بگیرد و تمام اجزا و ارکان و نیز مزیت های آن نسبت به سایر مدل ها، روشن گردیده و در نهایت خرد جمعی ملت افغانستان نیز قانع شود. بنابراین من کدام طرح بدیلی با این خصوصیات در دسترس ندارم و از دوستان معذرت می خواهم.
4 - برخی دوستان انتقاد کرده اند که من در گوشه ی تنهایی خود در غرب نشسته و بدون حضور در غرب کابل و خدمت به مردم، نقد می نویسم. این البته تنها ذهنیت این دوستان نیست بلکه از زبان خیلی ها شنیده می شود و معنای آن این است که کسانی که در غرب کابل نیستند و یا کدام خدمت عملی برای مردم نمی کنند، حق نقد کردن و نظر دادن هم ندارند. به نظر من حق نظر دادن و نقد نوشتن ناشی از خدمات عملی کسی نیست که اگر کسی خدمتی نکرده بود حق نظر دادن و نقد نوشتن و فکر کردن هم از او سلب شود. این حق، مثل حق آزادی، حق زندگی، حق مسافرت، حق ازدواج و... از جمله ی حقوق اساسی هر انسانی است و از ذات انسانی او ناشی می شود نه از خدمت و کارهای عملی اش. اگر استدلال دوستان درست باشد ما می توانیم کسانی را که برای مردم خدمت نمی کنند، مثلا مکتب نمی سازند، مصاحبه و سخنرانی نمی نمایند و مقاله نمی نویسند و... از سایر حقوق شان هم محروم کنیم.

Dear readers,

I am sorry for not being able to type in Dari. We are glad that Mr. Royesh and some others have opened a window for discussion of issues of "common Interest". Most of us know about Mr. Halemi and his good knowledge and skill of writing. Though I don't support his approach on comments regarding Mr. Royesh recent articles but he should not be discouraged. All of them are our assets and should be given the opportunity to write about issues that affect all of us.

Lets have constructive approach and enrich our thoughts and understandings by learning from these people. I wish all the best for all of them and hope that we should promote our level of tolerance to read the ideas which are different from ours.

با سلام و ادای احترام به همه دوستان،
تشکر از آقای حلیمی که گره زبان ها را باز کرده اند و فرصت واقعی برای گفت و گوها را بیشتر ساخته اند. بحث را ادامه دهیم که نکته های پنهان از همین مجرا آشکار خواهد شد:

گاهی فکر می‌کنیم که چون حرف‌های به اصطلاح «توصیه‌گونه» را همه می‌دانند، نیاز به تذکر آنها نیست. به نظر می‌رسد شاید «همه بدانند» اما نشانه‌هایی که «همه درست بدانند» کمتر دیده می‌شود. حد اقل کسانی که زمام امور را در دست دارند، نشان داده اند که کمتر می‌دانند. مثلاً به چند نمونه دقت کنیم:
1) اینکه عده‌ای از "سیاستمداران تاجیک" بعد از کنفرانس بن همه‌ی مناصب دولتی را ناشیانه انحصار کردند، دلیل خوبی است که از آفت‌های انحصار قدرت درس نگرفته بودند و نمی‌دانستند که "نقطه‌ی تعادل" با انحصارطلبی و امتیازطلبی و تمامیت‌خواهی به هم می‌خورد و "واقع‌بینی" سیاسی آن را قبول نمی‌کند. همین بود که زور زدن در دالان‌های ارگ و وزارت‌خانه‌ها شروع شد و به جای کار دموکراتیک برای توانمند ساختن مردم و ایجاد و تقویت نهادهای مدنی، منصب و مقام اولویت یافت و فشار بر منافع کوتاه‌مدت و مقطعی بیشتر شد.
ما به جامعه و نظام دموکراتیک ضرورت داشتیم. کنفرانس بن تنها راهش را نشان داد و طرحش را ریخت. رفتن و ساختنش متعلق به ما بود که متأسفانه آن را از یاد بردیم؛
2) اینکه برخی از "سیاستمداران پشتون" به جای انتقال پیام مدنی و دموکراتیک به قریه‌های زابل و ارزگان شروع کردند به دامن زدن به سیاست اتنیکی و مطرح کردن اینکه گویا تاجیک و هزاره و ازبک و ائتلاف شمال قدرت را گرفته و پشتون به حاشیه رانده شده و حرف‌هایی از این دست، روی آوردن به "سیاست اتنیکی" به جای احترام به "واقعیت اتنیکی" بود. همین بود که سیاستمداران هزاره و ازبک و تاجیک نیز تمام هم و غم شان را دوباره متمرکز کردند به اینکه در میدان سیاست اتنیکی پس نمانند نه اینکه با احترام به هویت اتنیکی، حق اتنی‌ها را از افراد و گروه‌های معین به مردم انتقال دهند تا زمینه برای ایجاد یک جامعه‌ی دموکراتیک واقعی فراهم شود. با این کار، شاید چند فرد در این و آن منصب دولتی امتیازاتی را گرفت، اما قریه‌ها خالی ماند برای طالب و هر عنصر ضددموکراسی دیگر تا بیایند و از آدرس "مردم واقعی" حرف بزنند. امروز که طالبان در قطر دفتر می‌گیرند یا طرف مستقیم گفت‌وگو با امریکا می‌شوند، قبل از همه دهن‌کجی به آن سیاستمداران پشتون است که هنوز بر کرسی قدرت در کابل لم داده و فکر می‌کنند که این کرسی را همیشه حفظ خواهند کرد و یا به استناد نشستن بر این کرسی، نماینده‌ی واقعی پشتون نیز قلمداد خواهند شد.
3) اینکه برخی از "سیاستمداران هزاره" افتادند به رقابت‌های فردی میان خود و شروع کردند به امتیازطلبی و انحصارطلبی‌های فردی برای حلقات معین و محدود، نشان از این بوده که "واقع‌بینی سیاسی" را از یاد بردند و فراموش کردند که در بستری که ایستاده اند بستر موقت است و فقط چند روز محدود فرصت دارند تا برخی کارهای اساسی را انجام دهند تا هم خود شان و هم مردم شان از بی‌کسی و بی‌نوایی نجات یابند. اینها به دالان ارگ و نشست با اربابان قدرت و موترهای شیشه‌دودی و گارد و قصر و مهمان‌سرا دل بستند، اما از کوچه‌های برچی و قلعه‌ی شاده و مغاره‌های بامیان و دره‌های محصور در برف نیلی و بندر و کوتل ملایعقوب و دشت گوله و خرس‌خو غافل شدند. اینها از یاد شان رفت که سیاست تنها با یکی دو فرد مدیریت نمی‌شود، حزب و ساختار دموکراتیک چیزی غیر از حزب وحدت اسلامی افغانستان و حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و جبهه‌ی ملی و ائتلاف ملی و امثال آن است. اینها از دیدن فرزندان ناز و دل‌بند خود به وجد آمدند، اما از اشک دانشجوی سیلی‌خورده در دهلیز دانشگاه و اهانت تلخی که به گونه‌ی گروهی نصیب هم‌سرنوشتان شد، بی‌خبر ماندند. اینها واقع‌بینی سیاسی نبود و کسانی دیگر هم که در کنار آنها این نکته‌ها را تذکر ندادند، بیشتر به اغفال آنان کمک کردند تا اینکه اثر اصلاح‌گرانه داشته باشند. همه می‌دانیم که ده سال و چهارده سال فرصت داشتن در دنیای سیاست، زمان زیادی است که متأسفانه با ندانم‌کاری از دست این سیاستمداران رفت.
4) اینکه برخی از "سیاستمداران ازبک"، شروع کردند به تصفیه‌حساب میان خود و صد حکایت تلخ و دل‌آزار را به خورد همه دادند، نشان از این بود که واقع‌بینی نداشتند و مشکلات جامعه‌ی ازبک را در بستر غیردموکراتیک افغانی با دقت توجه نکرده بودند. شاید هزاره مشکلات خاص خود را داشته باشد و تاجک و پشتون مشکلات خاص خود را، اما مشکلات ازبک در افغانستان از جنس دیگر و از گونه‌ای دیگر است. ازبک‌ها اگر بخواهند در چوکات افغانستان کنونی باشند، به کارهایی به مراتب متفاوت‌تر از آنچه تا کنون کرده اند، ضرورت دارند. این هم بخشی از واقع‌بینی سیاسی است که به نظر می‌رسد رعایت نشده است.

شاید معضلات بسیار پیچیده باشد و برای پاسخ گفتن آنها به مغزهای پیچیده‌اندیش ضرورت باشد. اما تجربه‌ی کار امریکا و سازمان ملل با مغز و تکنولوژی پیچیده‌ی آنان این درک را نیز به میان آورده است که شاید معضل خیلی پیچیده نباشد و دیگران با پیچیده ساختن آن، برای خود و همه مشکل خلق کرده باشند. از عقب چهار طالب با پیشرفته‌ترین تکنولوژی در کوه‌های ارزگان و قریه‌های کرز و گرمسیر دویدن و بازی موش و گربه راه انداختن، کمی تعجب‌آور بود که حد اقل چهارده سال زمان و این همه مصرف را توجیه نمی‌کرد. برای یک سرباز سالانه یک میلیون و دو صد هزار دالر مصرف کردن و او را در میان صخره‌های هلمند سرگردان کردن، کار بامزه‌ای نبود و حالاست که می‌گویند «به هر قیمتی شده» بیرون می‌شویم و به هیچ چیزی هم وقعی نمی‌گذاریم.
اگر مسأله را ساده‌تر کنیم، شاید از یک مغز ساده‌اندیش به جواب ساده‌ای برسیم: کافی بود اینها را می‌دانستیم و نمی‌کردیم و حالا هم کافی است آنها را بدانیم و تکرار نکنیم. توصیه‌ی لقمان حکیم برای انسان قرن بیست و یکم اگر به دردبخور نباشد برای ما هست: «ادب را از بی‌ادبان بیاموزیم و آنچه از آنها به نظر ما ناپسند می‌آید، نکنیم»!
من هنوز معتقدم ما از چیزی به طور ناآگاهانه می‌ترسیم و همین «ترس پنهان» است که در روابط ما همچون خوره عمل می‌کند. گفته بودم که عامل اولیه‌ی «ترس پنهان» مهم نیست، اما وقتی در درون آدمی رخنه کرد، خود عامل مهمی می‌شود برای اینکه عمل کند و وقتی عمل کرد برای ترس‌های بعدی دلیل هم خلق می‌کند. آنکه می‌گوید جنگ‌های کابل، از ابتدا آگاهانه بود و دلایل منطقی داشت و جنگاوران از همان اول می‌دانستند که چرا می‌جنگند، خوب است به تجربه‌های کسانی مراجعه کنند که شاهدان همان روزهای اول جنگ در کابل بوده اند تا ببینند که آنقدر هم «آگاهانه و منطقی و از سر دانایی» نبود. اما وقتی اولین نفر به زمین افتید و اولین خانه راکت خورد و جیغ و فریاد از حلقوم‌ها به هوا رفت، همه چیز دلایل عینی نیز پیدا کرد. کی بود که آن وقت باور نکند هزاره کیست و پشتون کیست و تاجیک کیست و هر کدام در برابر مخالف خود چه کرده اند و چه می‌کنند.
حالا هم می‌ترسیم و باید بترسیم، اما خوب است این ترس را مبنای عمل خود قرار ندهیم، بلکه مبنایی برای فکر کردن برای رهایی از ترس‌های بعدی قرار دهیم. ترس ما را به انتقام‌جویی می‌کشاند و انتقام‌جویی چرخه‌ای است که حرکتش پایان ندارد. خوب است یاد بگیریم که درنگ کنیم و آنچه را اشتباه می‌دانیم از هر نقطه‌ای که قرار داریم متوقف کنیم. این سوال تنها متوجه هزاره نیست، تاجیک و پشتون و ازبک و همه نیاز دارند به آن دقت کنند. اگر افغانستان 2014 به گرداب جنگ داخلی سقوط کرد و یا تراژیدی بوسنیا و رواندا و سومالی تکرار شد، معلوم نیست که آنکه در مقام قربانی می‌ایستد کیست و آنکه قربانی می‌کند کیست، اما این معلوم است که بعد از تجربه‌ی سال‌های هفتاد خورشیدی و بعد از تجربه‌ی بوسنیا و رواندا و سومالی، همه دست‌های خود را زیر سنگ نگرفته اند و هر کسی می‌تواند «گام اول» را بردارد!
خوب است اجازه ندهیم به اینجا برسیم. احترام به نقطه‌ی تعادل و احترام به هویت‌های اتنیکی و احترام به واقعیت‌ها و اجتناب از سیاست‌های مبتنی بر ترس همین را تأکید می‌کند.

باعرض سلام خدمت بينندكان جمهوري سكوت واقاي حليمي به نظر من كه تحليل جناب حليمي درباره استاد رويش فراتر ازنقدكردن است متاسفانه الفاض كه جناب حليمي دراين مقاله شان بكاربرده اند بيشتر عقده خالي كردن شخص ايشان است درباره استاد رويش تا نقدكردن وبه نظر من اينكونه نقد كردن هاي كه باعث تضعيف شخصيت هاي خدمت كاردرجامعه ماشود هيج دردي را دوا نميكنند ماازجناب حليمي صاحب خواهش ميكنيم كه اكركدام راهكارهاي براي جامعه زجر كشيده ماداريد بفرماييد ارايه كنيدتامردم ازان بهره ببردوكرنه اينكونه به اصطلاح نقدكردن ها باعث ميشودكه ازبيشرفت وترقي باز بماندمن اينجا نه طرفداري ازجناب رويش ميكنم ونه كدام مخالفتي باجناب حليمي دارم وانجه براي ما عيان است زحمات زيادي اقاي رويش است كه تاحالا هرجه درتوان داشته عملا درخدمت مردم خود بوده وكارهاي خوبي را درجامعه محروم هزاره انجام داده كه جادارد ازايشان تشكر وقدر داني كنيم بااحترام

جناب آقای حلیمی کاش بجای آن پاراگرافهای بلند آغازین، راسا نوشته های اقای رویش را نقد میکردی. این پیش فرض شما را در نظر من (خواننده) بسیار کوچک نشان داد. شما اگر برای هر حرف تان بشینید و از قبل عوارض گیری کنید معلوم میشود که یا غرض دارید و یا ترسو هستید و الا نقد؛ نقد است. من به حیث یک خواننده نوشته تان به شما ارادت دارم که می نویسید ولی اگر کسی بیاید و بگوید که حلیمی را نقد میکنم اما "ارادتمندانش با نام مستعار به من خواهند تاخت؛" این بگونه مستقیم اهانت به من خواننده است. فکر نمی کنید شما به من و به شعور برخی از خوانندگان خودتان توهین کردید. سرفراز باشید

جناب آقای آشنا،
گفته اید «مشکل نوشته های آقای رویش چند تاست؛ اول. مبنای تیوریک ندارند، ....»
بعد هم از "خلای روشی" حرف زده و پیشنهاد دوستانه ای کرده اید که عبارت است از «درس خواندن و تلمذ استادان "علم سیاست" و دور کردن این غرور از خود که چون دو سه نشریه داشته و مدرسه یی بنا کرده پس نیاز از علم شده!»....
فکر می‌کنم در این "نقد علمی" شما که "روشمند" نیز هست و پشتوانه‌ی تلمذ استادان "علم سیاست" را نیز دارد، از چند تا مشکل که اول آن را گفتید دیگرانش فراموش شده است. درست است؟ ... شاید عجله داشته اید تا بگویید، اما باز هم «انگیزه‌ی گفتن»، رشته‌ی سخن را از نزد تان گرفته و «منطق گفتن» را به فراموشی سپرده است. به همین ترتیب، وقتی گفته اید «نیاز از علم شده» لابد منظور تان «بی‌نیاز از علم شده» بوده و باز هم فشار «عجله در گفتن»، از درنگ بر «دقت در گفتن» مانع شده است!
لم تقولون ما لا تفعلون؟ (چرا چیزی را می‌گویید که بدان عمل نمی‌کنید؟)
پیشنهاد برخی از دوستان به جاست که در کنار این سخنان ارزشمند، خوب است طرح‌های بدیل نیز مطرح شوند تا توسط دیگران حلاجی شده و به اینگونه پختگی در کلام و شیوه‌ی نگرش به دست آید.
امیدواریم اینها را «هجو و هجوم» تلقی نکنید. تنها برای این است که از شما بیشتر بخوانیم و بشنویم تا مگر گرهی از کار بسته باز شود.

جناب حليمي سلام بر شما فكر ميكنم درس اخوندي خوانده ايد حرف زدن و نوشتن را خوب بلد هستيد، نميدانم فعلآ در كدام دانشگاه غرب تدريس ميكنيد لطفآ بيايد بين مردم خود ما به علم شما نياز داريم. راستي اگر تشريف اورديد از ادرس كريم خليلي .... جاي سخن راني نكنيد، سال گذشته امديد همه ميگفت كه كانديد اته تقي هستيد و به همين خاطر من به شما ري ندادم و فكر كنم خيلي ها براي شما ري نداد و مجبور شديد برگرديد به آنسوي مرز ها. عزيز رويش هر طوري كه است از مردم ماست من واقعآ با دل و جان به او عشق ميورزم ومرد عمل است و براي مردم خود كار كرده و ميكند، باور كنيد بابا مزاري هم خيلي در صحبت هايش مشكل داشت ادم زياد با سواد نبود ولي آنچه كه اورا مزاري ساخت همان كار هاي عملي و وفاداري به مردمش بود. مدرس معرفت براي بنده هزار مرتبه با اهميت تر و با ارزيش تر از هر كاري است كه شما و ديگر بچه هاي غرب كرديد و ميكنيد پس اگر اهل كار نيستيد به قول مردم كوته سنگي حرف موفت نزنيد.

جناب حلیمی، ماشاءالله کم کم اداهای لقمانی در می آورید؛ واقعا متاسفیم که چنین دید نازلی نسبت به دیگران دارید. شما نقد و نظر تان را بنویسید؛ اما نسبت به ذهنیت دیگران قضاوت نکنید که در باره رویش چه فکر میکنند و چه داوری دارند! شما مگر غیبگویید که مکنونات ناگفته ذهنی نظردهندگان را کشف کرده و بازخوانی میفرمایید. وگرنه آن همه تفسیر و تاویل غیرلازم که در زمینه آورده اید، انباشته های ذهنی خود جناب شما محسوب خواهد شد؛ که اگر من هم مثل جناب شما غیبگویی کنم، باید بگویم که از حسادت تان نسبت به موقعیت اجتماعی معلم عزیز، سرچشمه میگیرد و نقدهای تان را کمی غرض آلود جلوه میدهد.
البته من باب اطمینان خاطرتان بگویم که بنده از جمع نظردهندگان به مقالات جناب رویش نبوده ام. اگر یک مورد نظر داده ام، در آن به ناقدین نوشته های شان نتاخته ام و ستایش از رویش هم نکرده ام. طرفدار نقدهستم و کارتان را نیک میشمارم ، ولی غیبگویی نکنید که حتی پیامبر هم در قرآن گفته: "ولو کنت اعلم الغیب لاستکثرت من الخیر." ترجمه نمیکنم چون خودت ماشاءالله آخند زبردستی و خوبتر از ما میفهمی!

موج جدید از حملات سازمان یافته علیه استاد رویش اغاز شده است. جعفری عطایی در فیس بوک و محترم امین حلیمی در اینجا.
از این دو جناب خواهشمندیم در کابل تشریف بیاورد و پری کاهی را از سر راه مردم رنج کشیده ما بردارد.
و منتظر طرح بدیل استاد حلیمی هم هستیم.
جای تان نرم و دلتان گرم است....... منتظر قدوم شما هستیم

با سلام به دوستان و بویژه جناب حلیمی
اینکه اینگونه نوشته ها خوب است و باید باشد، جای هیچ تردیدی ندارد، اما اینکه نقدهای مان را با نیش زدن و کنایه های تلخ و ترش و شیرین آغاز کنیم، به نظرم چندان هنر نیست که هیچ بلکه عین بی هنری است!
نقد کردن در دنیای امروز حق هر صاحب حقی که توان نقد کردن دارد بشمار میرود و جناب آقای روئیش خود به این واقعیت نیک آگاه است، و فکر نمی کنم که خوانندگان ونیز طرفداران ایشان آنقدر آدم های نفهم و خودخواه باشد که هیچ نقدی را بر ایشان بپذیرند. تمجید از آقای رویش بعنوان یک فرد فرهنگی و خوشبختانه فعال! کار شایسته ای است، ولی هیچگاه ملازم آنچه جناب حلیمی ادعا کرده نمی باشد و نمیدانم ایشان چرا و چگونه چنین ادعایی مطرح کرده اند.
من بشخصه امیدوارم سخنانی بیش از این گفته شود و نقدها منطقی تری صورت گیرد، ولی همه اینها در غیبت و فقدان نیش و کنایه و صریح و روشن انجام گیرد. قضاوت هرچه هست را باید به خوانندگان واگذاشت و تلاش کرد ادعا را هرچه منطقی تر و بی پرده تر مطرح نمود.
وقتی چنین شد، طرفداران جناب رویش بعد از چند روزی که قوت و قدرت منطق جناب حلیمی را دید، بدون اینکه نیازی به اینهمه کوبیدن و ... باشد، طرفدار سخنان منطقی تر ایشان(به فرضی که منطقی تر باشد) خواهند شد.
به نظر من حلیمی تا جایی در این نوشته شان جفا روا داشته است. که امید میرود چنین چیزی در سیر تکامل علمی و اجتماعی ما تکرار نشود یا کم و کمتر باشد.

اقای رویش اخلاق خوب دارد یکی از این اخلاق هایش اینست هر انچه که علم اموخته از خود در خدمت
جامعه ما میگذارد خیلی از نخبگان علمی در جامعه ما یا در خاریج از افغانستان زندگی میکند
اگر امروز بدرد جامعه ما نخورد فردا هم بدرد خودش نخواهد خورد

با نظر کمال دادبیگ کاملا موافقم. انگشت انتقاد بالای دیگران نشانه رفتند آسان است، آن هم از بیشه تنهایی خود در غرب. بیایید به جای منحرف کردن بحث حیاتی و سرنوشت ساز آنرا غنی بسازیم. به علاوه در انگلیسی میگن big minds talk ideas, average minds talk events and small minds talk people

به قول مردم، پشت معلم عزیر را ایلا بتین اگه چیزی بدیل برای عرضه دارین بفرمایین

جناب حلیمی به نظر می رسد جناب عالی دارای اندیشه و قلم توانای هستید خواهشمندم شما هم مثل آقای رویش جیزهای بنویسید تا ما استفاده کنیم . حالا شما فقط نقد می نویسید ان هم خوب است که کمی رویش را به جالیش بکشید ! اما در اوضاع شغلم شوروای فعلی کشور ما شما بکویید راه حل جیست مشکل کجا است و جه باید بکنیم ؟

Halimi Sahib,
Thanks for your detailed comments and we found it useful and a positive step on giving comments regarding the issues that affect all of us. Mr. Royesh has been writing on the issue which he doesn't claim that he is a perfect person neither his well-wishers support him in that manner.
Mr. Royesh has been among thjose who have encouraged us to look issues from different perspectives and doesn't want to dictate his understandings. We would appreciate if scholars like you and others have constructive approached toeards the issues that affect all of us. your long comments would have been very useful and more constructive if you didn't have critical approach. we all suffere from a syndrom to criticize others and to convey that others don't know much and I am the one who knows the right dimension of a phenomena.
we would much appreciate if you write more without criticizing others,

سلام آقای رویش عزیز. تشکر از نظر تان در مورد این نوشته. مثل همیشه استفاده کردیم. رگه های مثبتی از تواضع و نقدپذیری در این نظر تان دیده می شود و نشان می دهد که به مواردی که مد نظر این نقدگونه ی من بوده، توجه کرده اید. اینکه گفته اید من در این سری یادداشت ها ادعای ارایه ی یک طرح سیاسی را مطرح نکرده ام، به نظر می رسد اگر دوباره همان مقدمه ی یادداشت اول تان را بخوانید، متوجه می شوید که چنین ادعای را مطرح کرده اید و من هم در آغاز این نوشته تلاش کرده ام که آنرا به زعم خود هیجی کنم. بهرحال اکنون که در این نظر صریحا گفته اید که قصد دارید طرح و بدیل سیاسی ای را ارایه کنیدکه خطر بعد از 2014 را کمتر کند، منتظر و مشتاق خواندن پیشنهاد سیاسی شما می مانیم و توفیق شما را در پی افکندن و صورت بندی هرچه کامل تر و پخته تر آن آرزو می کنیم.
اینکه شایبه و سؤال انگیزه هایی غیر از پرداختن به یک بحث منطقی را در مورد این نوشه ی من مطرح کرده اید، خود نشان می دهد که آن نگرانی ها و دشواریهای که در باره ی نقد کردن شما مورد اشاره قرار گرفته، نه «فرض موهوم» بلکه کاملا واقعی بوده است. با این تفاوت که من تا هنوز فکر می کردم خود شما زیاد تحت تاثیر این فضایی توهم زده ی پر از توطیه اندیشی نیستید و نقد نظرات خود را با زیر سؤال بردن انگیزه های منتقد پاسخ نمی گویید. و الا اگر با دل پاک و چشم روشن به بحث ها نگاه کنیم به خوبی می بینیم که در گذشته همیشه بسیاری از نقد های شما اینگونه پاسخ داده می شد که معلم عزیز که مکتب ساخته و به فرزندان مردم ما خدمت می کند، شما چرا به نقد نظرات ایشان می پردازید؟ در چنین فضایی و با توجه به خدمات و کارهای سیاسی و اجتماعی شما در میان مردم، حد اقل این نگرانی برای خود من مطرح بوده است که نکند نقد دیدگاه های شما به جایگاه اجتماعی شما آسیب برساند و به جای دامن زدن به مجادلات عقلانی، مورد داوری سیاسی قرار بگیرد و هواداران به جای اقامه ی دلیل به ذهن خوانی و تراشیدن انگیزه هایی غیر از پرداختن به یک بحث منطقی بپردازند. نگرانی ای که همین نظر شما نیز نشان می دهد که زیاد بیجا نبوده است.

دوست گرامی، آقای حلیمی، ممنونم از لطف شما که بابی مستقیم برای یک بحث سیاسی را باز کرده اید.
بااینهم، دقیقاً ندانستم که آغاز این بحث با پرداختن به یک فرض «موهوم» که گویا نقد شما باعث خواهد شد که «ارادتمندان و هواداران» من «با نام‌های واقعی و مستعار، از چار سوی عالم بر منتقدان، هجو و هجوم آورند» چه ارتباطی دارد؟... آیا واقعاً جامعه‌ی تان را – به خصوص کسانی را که به نحوی من با آنها رابطه‌ای دارم – در همین حد کوچک و بیچاره و فاقد حوصله‌مندی منطقی می‌بینید؟ ... من اغلب دیده ام که «منتقدان» من، «با نام‌های واقعی و مستعار» بیشتر «هجو و هجوم» آورده اند تا گویا «ارادتمندان و هواداران» من. آیا فکر نمی‌کنید که در عقب همین مطلع سخن تان، انگیزه‌هایی غیر از پرداختن به یک بحث منطقی وجود داشته باشد؟ به هر حال:
1) شما راست می‌گویید که در این «گام‌ها» هیچ طرح مشخصی که بیانگر چوکات‌بندی یک نظام سیاسی باشد، مطرح نشده است. فکر می‌کنم در این نوشته‌ها خودم نیز چنین ادعایی را مطرح نکرده ام بلکه گفته‌ام در کنفرانس بن، به عنوان یک تجربه‌ی جدید سیاسی، نقطه‌های مثبتی وجود داشت که می‌توانست تاریخ سیاسی افغانستان را در یک بستر جدید قرار دهد و انحراف از همان فردای کنفرانس بن شروع شد که متأسفانه ما تا کنون در چرخه‌ی قهقرایی آن به عقب رانده می‌شویم. اشاره‌های شما و برخی دوستان دیگر که گویا فلان و فلان زیاده‌طلبی کردند و انحصارطلبی راه انداختند، همان نکته‌ای است که من هم به عنوان انحراف می‌دانم و آن را عامل شکست‌های بعدی تصور می‌کنم.
2) آنچه را که تا کنون گفته ام، هیچکدام طرح نیستند و بدیل هم نیستند، صرفاً بازخوانی یک تجربه اند که باید قبل از همه به آنها توجه کرد و این نکته‌های مثبت را در هر طرح و بدیل تازه مورد توجه قرار داد، به اضافه‌ی اینکه در طول ده سال گذشته واقعیت‌های دیگری هم در بستر مناسبات و روابط سیاسی جامعه ایجاد شده و رشد کرده اند که باید مورد توجه قرار گیرند. حتی وقتی گفته ام که بدیل سیاسی 2014 با واقعیت قدرتمند افراد و تیم حکومتی آقای کرزی چه کار می‌کند دعوت به واقع‌نگری سیاسی است. یعنی نمی‌شود گفت گور مرده‌ی آنها. بالاخره باید گفت که از این واقعیت چگونه می‌توان عبور کرد.
3) مدیران جمهوری سکوت می‌دانند که نوشته‌هایی را که قرار است اینجا نشر شوند، چند بخش دارند و آنچه شما طرح و بدیل می‌خوانید در کدام قسمت آن مطرح می‌شود که آنهم طرح و بدیل سیاسی قطعی نیست، صرفاً یک پیشنهاد است که به نظر می‌رسد اگر جوانب مختلف به آن توجه کند شاید خطر 2014 کمتر شود و مصیبت هایی که در راه است قابل کنترل باشند. حجم و پالیسی نشراتی سایت گویا اجازه نمی‌دهد که مطلب‌های طولانی و خسته‌کننده یکجایی نشر شوند.
4) من با توجه به تجربه‌های تلخی که از گذشته دارم، شاید اندکی بیشتر از حد معمول نگران باشم، در عین حالی که باز هم با توجه به همین تجربه‌ها احساس می‌کنم همیشه راه‌های زیادی هستند که می‌توانند خوش‌بینی ما را تقویت کنند و نگذارند که آنچه را با هزار رنج و خون دل سپری کرده ایم باری دیگر تکرار کنیم. البته اینها همه نگرانی کسی است که می‌بیند و می‌داند هیچ راهی برای گریز و فرار ندارد و خوش‌بختی‌هایش در آه و حسرت مردمش، خیلی‌ها قبل‌تر از این دفن شده است.
5) در مورد نکته‌هایی که در مورد بخش‌های خاصی از نوشته‌ها مطرح کرده اید، عجالتاً هیچ حرف خاصی ندارم جز خود همان نوشته‌ها و معتقدم که اشاره‌های شما نیز به روشن شدن گوشه‌هایی از آنها خیلی کمک می‌کند. شاید من به هر دلیل نخواهم یا نتوانم خیلی از حرف‌ها را به آن گونه‌ای که توقع می‌رود، بیان کنم.
6) برخلاف نوشته‌ی اغلب دوستان دیگر، نوشته‌های من هیچ‌گاهی از بار علمی و اکادمیک برخوردار نبوده اند. مطالعات پراکنده‌ی من نیز هیچگاهی نمی‌توانند برای من گره‌کشای رازهای زیادی در اندیشه‌های متفکران و دانشمندان باشند. آموخته‌های من بیشتر از نوعی حس اولیه (common sense) است که افراد پیرامونم به کامم ریخته اند. اینها می‌توانند مجالی برای فکر کردن باشند و بهانه‌ای برای آموختن. مهم این است که جامعه به فکر کردن و آموختن عادت کند و حوصله‌ی آن را داشته باشد که دنیا را خیلی فراخ و زمان را خیلی طولانی احساس کند. برای طی شدن منزل و رساندن حرف به گوش انسان‌ها همیشه فرصت هست.
7) از تذکرات تان صمیمانه سپاس دارم و از خدا می‌خواهم که موفق و کامگار باشید. منتظر نوشته‌ها و تحلیل‌های مشفقانه‌ی تان هستم. مهم همین است که این بحث‌ها دوام کند. خدا از روزی که آدمیزاد را خلق کرد حرف زدن را هم یادش داد. حرف‌زدن پایان نمی‌یابد و تمام حرف‌ها نیز یک‌بارگی گفته نمی‌شوند. نیمه‌ای را من می‌گویم نیمه‌ای را شما و نیمه‌ای را هم کسی دیگر. به اینگونه است که فکر جان می‌گیرد و قصه دوام می‌یابد.