مصاحبه نشریه پیمان ما با لیلی آرزو

نظرات ارسالی از سوی خوانندگان وب سایت جمهوری سکوت.

• علی ۱۳۸۸ سه شنبه ۲۶ عقرب

  دوستان عزیز!
  فقط خواستم که بادری دست و پا شکسته ام خواهر عزیزمان را تشویق و برادران و خواهران دیگر را یاد آور شوم که ما و شما تاریخ چندین هزار ساله تورانی داریم و همچنین افتخار می کنیم.
  فقط لازم بر آن است که ما قدر یکدیگر دانیم و عظمت، شان و شوکت هزاره گی خود را یک بار دیگر زنده کنیم که سر زمین تاریخی بامیان فریاد می کشد که ای مردم من، شما تمدن چندین هزار ساله و نا فراموش شدنی را نا دیده نگیرید.
  برخیزید و آن را احیا کنید.
  
  امیدوارم که باعث ناراحتی هیچ یک از برادران و خواهران جملات بالا نشود
  
  
  
  به امید موفقیت تک تک
  
  
  علی از بامیان

• ریس ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۸ عقرب

  سلام مریم خانم دیر خبر شدی وقتی امدی که بچه ها دست از همه چیز کشیده بودند.

• مریم ورسی ۱۳۸۸ شنبه ۱۶ عقرب

  در عجبم، با همین تعصبات بیهوده دنیا را سرمان سیاه کردند و همواره در پی نابودی بیشتر هستند. نمیدانم برادرانم در اینجا از کدام هویت حرف میزنند که آنقدر برایش سر داغان میکنند
  
  ما برای مانند انسان بودن و انسانی زیستن ، ایرانی میشویم، اروپایی میشویم، آمریکایی میشویم و به هر دری میزنیم تا بیشتر و بیشتر از هویت خود بگریزیم تا شاید دیگر رنگ زندگی تلخ افغانستانی را نبینیم.همه سرو ته یک کارباس هستیم اما چه بهتر اگر بتوانیم همدیگر را بکوبیم و برانجانیم!
  
  اگر مسئله هزاره بودن باشد، لیلی به اندازه کافی و در محیطی که کوچکترین حق انسانی را از او نمیگیرند، به مانند گلی که در مسیر شکفتن هست شکفته و خواهد شکفت.
  خوب میدانید که زن بودم در جامعه اروپایی مساوی هست با هزاران مشکل مادی و معنوی
  اگر خواهر ما به عنوان یک زن و با تمام مشکلاتش، برای مستحکم شدن فرهنگ و ریشه من و تو آنهم فرسنگها دور از خانه و کاشانه امان، اینچنین فداکاری میکند و درخت خشکیده مان را تن و زینت میدهد ، باید بیشتر از هر فرد دیگری مورد تحسین قرار گیرد. که او دو چند هر مرد پیکر میجنگد!
  
  امیدوارم که رفاه زاده شده از پیسه سوسیال، برادران روشنفکرم را روشنتر سازد

• عبدالعظیم ابراهیمی ۱۳۸۸ چهارشنبه ۱۳ عقرب

  اي كشورمن اي ميهن پاك
  خاك ره توباداسري من
  درمان نيابد درد توهرگز
  باگريه تو وچشم تري من
  باعرض صلام درود برخانم ليلي آرزو ومصاحبه قشنگ وبياد ماندني اش خيلي خيلي زيبا بود اُماغ كدوم ،امروز جرأت شما انديشه هاي شما،توانايي، شما،مرزهاي سكوت وباورهاي غلط صد ساله را شكست ،همان كاري كردين كه{ دلارام} كرد این كارهاي شما در برگها ي از تاريخ حك خواهد شد براي اولین باريك زن از جامعه هزاره فراتر ازمروزهاي قومي قدم برداشته است،و همیشه كارهاي شما قابل تحسين است ،
  خداراشكركه دوستان بزرگواري همچون زرداري عزيز وروشنگري شماخانم آرزو به این بحث پايان بخشيد، در این مورد من حرف ندارم يعني خيلي دارم ديگرنياز نيست چون به اندازه كافي شفاف سازي شده است ، از هفته اول كه كامنت گذاشته بودين تا امروز من هر روز نظرات را ميخوادم ،همه ء ما از ظلم كه برما رفته آگاهيم نياز به این همه جنجال نبود، به قول شاعر به دريا رفته ميداند مصيبت ها طوفان را، و بعد از خواندن نظرات دوستان ، ناخود آگاه این شعر ها برزبانم جاري ميشد ، {
  عجب دوران پربلاديد آزره
  د سرخو روزي كربلا ديد آزره
  خانه جنگي نكيد تبا موشونيد
  بازم فرار هركجا موشونيد
  
  الاهي تعبير خو دربيگيره
  نظام كونه ونودر بيگيره
  هران كس موره كرد جاغه ده جاغه
  به مثل تيل مندو در بيگيره
  
  درپايان دوستان خوب شد كه بحث را جمع كردين ازينكه براي ختم بحث دعا نكردين حالااز برادر كوچك تان چند جمله كوتا را پذيراباشيد
  خداوندا برادري ،برابري صفا وصميميت رادربين مردم ما زياد نما،و روح شهيدان وطن به ويژه دوران مقاومت كربلاي غرب كابل ،به خصوص سيدالشهدايش را كه در راه وحدت ملي ،برادري ،وشرف ما جان فشاني كردند خوشنود بگردان ومارا از ره روان آنان قرار بده تا بتوانيم با هم ديگر از آرمان هاي بلندآنان پاسداري نمايم ،آمين يارب العالمين

• عبدالعظیم ابراهیمی ۱۳۸۸ چهارشنبه ۱۳ عقرب

  ريزه گَك مو نولغه گَك مو مردي ميدوكي موشه
  ديگرو خوعيد گرفته عيد از مو كي موشه
  قُلف كنوم كيلي كنوم از سري كوه ليلي كنوم
  این چنين زخم زبو از سرموتامو كي موشه
  
  عرض سلام دارم خدمت همه دوستان عزيز، كُل این بحث ها فقط به خاطر هويت اجباري تاجكي كه برمردم ما تحميل شده بود ادامه پيداكرد ،دوستان عزيزما ريشه را فراموش كرديم به شاخه چسپيديم كه چرا كج است امروز اگردرهركجاي دنيا هستين اگردر اروپا هسيتن يك نگاه به پاسپورت تان اگر اشتباء نكنم ياهمان گيرين كارت تان بيندازيد واگردر ايران هستين يك نگاه به كارت هويت شارژيي تان بيندازيد وحتا درافغانستان اگر هستين آنوقت متوجه خواهيد شد كه داراي چه هويت هستين ، قطعاً با هويت افغان خودت را خواهي شناخت آيابا این هويت فخر ميكنيد ، هويت تاجيكي يك هويت موقت مانند پاسپورت جعلي مي ماند كه بچه هاي امروزي با آن به كشور ها ديگر مسافرت ميكند كه بعد از رسيدن به مقصد آنرا پاره ميكند وهويت تاجيكي هم همين حكم را داشت ،سوال ايجاست چرا؟ همه ميدانند كه قوم پشتون{افغان}كه افغانها سند خانهء مارا به اسم خودشان زده آيا این هويت بار سنگين نيست يا اينكه خوكرديم عادت كرديم ،بايد تاريخ هزاره وقدمت هزاره را از مورخين ديگر كشورها جوست فردوسي در يك مصراع از شاهنامه مي سرايد {شهءغرچكان بودبرسرشان شير. كجا ژنده پيل بود،آوردي به زير}كنت كورت وبطليموس مورخين عهد سكندر، فريبه جهانگرد فرانسوي،هنري فيلد،كريستياتس محقق دنماركي،وجورج راويتي،از مورخان غربي.مقدسي،مولف گمنام حدودالعالم ،ابي بكرمشهور به ابن فقيه،ابن خرداد در920ميلادي،ناصرخسروبلخي ازمورخين959 اسلامي وهم چنان هيوان تسنگ راهب چيني از موجوديت غرالشار ،غرجه،غرجستان،شاران ،وموجوديت هزاره ها در غرجستان بكرار ياد نمودند ،این سنديت بودن من وتواست حالا چرا به دنبال هويت چندين هزار ساله تان نميرويد مگر فراموش كردين ، به جاي عمق نگري مثل كودكان همديگرامسخره ميكنيد من واقعاً نا اميد شدم شمارا به عنوان بزرگان، صاحب قلم وداك شاعر و... وفرهيختگان هزاره ميدانستم، خوب برگرديم به زمان حال مثل كه فراموش كردين كه مهاجرين ما در هركجاي دنيا كه هست چوب هويت افغاني را ميخوره از اينتهاري گرفته تا كاشت ترياك وكشيدن نسوان و..... كه دوبي وامارات ماند با اينها چكاكنه همه سرك ها را كسيف ميكنه این فعل بد افغان ها لطمه بر هويت ما ميزند مردم كشور هاي ديگه ازين زاويه به ما نگاه ميكند آري این هويت افغاني غافل ازين كه روي كارت شناسايي من وتو افغان نويشته است، به جاي كه خليلي را دوبزنيم يك كم دور انديش باشيم خليلي در زمانكه علم به خون خفته بابه برزمين افتاد برداشت با خون دل حفظ كرد شما كجابودين يا این كه خودتان را تر كرده بودين دیروز نوبت الاهه بود بعدبشردوست وحال خانم آرزو يك كم اگر با فكر باشيد خوبه بجای منافع ملی به چه فکر میکنید، خوب بگزریم هويت ها اجباري مثل آتش زير خاكستر ميماندكه بعد از گذشت زمان شعله ور ميشود هويت افغاني در آينده گريبان گير خواهد شد ونسل آينده نيسبت به هويت شان احساس مسئوليت خواهد كرد در آينده به مشكيل تبديل خواهد شد
  اوبيرار اوخوار بيا بيشيني روي دَ روي
  يك گپَ ما موگويوم دوتو بوگوي
  اوبيرار بيشي كه راز دل كني
  چارهء بَلدِ ازي غم سبيل كني
  اوبيرار او خوار گذشته هاره شورندِي
  دست ده دست آدمهاي كور ندِي
  

• لیلی آرزو ۱۳۸۸ سه شنبه ۱۲ عقرب

  سلام و احترام فراوان به تمام دوستان و برادران و نیز سپاسگزارم از بزرگان که به این موضوع پایان بخشیدند.
  
  برادر بزرگوارم جناب زردادی، سروده ی شما پرمحتوی و زیبا هست همچنین از برادرم هدایت گرامی سپاس که شعر زیبای را انتخاب نموده اید. من چون عاشق شعرم، یکی از اشعار زنده یاد فریدون مشیری را که بسیار دوست دارم و در شب شعرها اگر تکرارا هم میخوانم بازهم تازگی دارد. از نظر من خیلی زیباست. چون به شعرهای زیبای شما برخوردم میخواهم اینجا هم بنویسم و شعردوستان حتما خوششان میاید
  
  همراه حافظ
  
  درون معبد هستی
  بشر، در گوشه محراب خواهشهای جان افروز
  نشسته در پس سجاده ی صد نقش حسرتهای هستی سوز
  به دستش خوشه ای پربار تسبيح تمناهای رنگارنگ
  نگاهی می کند، سوی خدا - از آرزو لبريز-
  به زاری از ته دل، يک «دلم می خواست» می گويد.
  شب و روزش «دريغ» رفته و «ايکاش» آينده است.
  
  من امشب، هفت شهر آرزوهايم چراغان است!
  زمين و آسمانم نور باران است!
  کبوترهای رنگين بال خواهشها
  بهشت پر گل انديشه ام را زير پر دارند.
  صفای معبد هستی تماشائی است:
  ز هر سو، نوشخند اختران در چلچراغ ماه می ريزد
  جهان در خواب
  تنها من، در اين معبد، در اين محراب:
  
  دلم ميخواست:بند از پای جانم باز می کردند
  که من، تا روی بام ابرها، پرواز می کردم،
  از آنجا، با کمند کهکشان، تا آستانِ عرش می رفتم
  در آن درگاه، درد خويش را فرياد می کردم!
  که کاخ صد ستون کبريا لرزد!
  
  مگر يک شب، از اين شبهای بی فرجام،
  ز يک فرياد بی هنگام
  ـ به روی پرنيان آسمانها ـ خواب در چشم خدا لرزد!
  
  دلم می خواست: دنيا رنگ ديگر بود
  خدا، با بنده هايش مهربانتر بود
  ازين بيچاره مردم ياد می فرمود!
  
  دلم می خواست زنجيری گران، از بارگاه خويش می آویخت؛
  که مظلومان خدا را پای آن زنجیر ز درد خویشتن آگاه می کردند
  
  دلم خواست: دنيا خانه ی مهر و محبت بود
  دلم می خواست: مردم، درهمه احوال با هم آشتی بودند.
  طمع در مال يکديگر نمی کردند
  کمر بر قتل يکديگر نمی بستند.
  مرادِ خويش را در نامرادی های يکديگر نمی جستند،
  
  چه شيرين است وقتی سينه ها از مهر آکنده است
  چه شيرين است وقتی آفتاب دوستی، در آسمان دهر تابنده است.
  چه شيرين است وقتی زندگی خالی ز نيرنگ است.
  
  دلم می خواست: دست مرگ را، از دامن اميد ما، کوتاه می کردند!
  
  در اين دنيای بی آغاز و بی پايان
  در اين صحرا، که جز گرد و غبار از ما نمی ماند
  خدا، زين تلخکامی های بی هنگام بس می کرد!
  
  نمی گويم پرستوی زمان را در قفس می کرد!
  نمی گويم به هر کس بخت و عمر جاودان می داد؛
  نمی گويم به هر کس عيش و نوش رایگان می داد؛
  
  همين ده روز هستی را امان می داد!
  دلش را ناله ای تلخ سيه روزان تکان می داد!
  
  دلم می خواست سقف معبد هستی فرو میريخت
  جهان در موجی از زيبايی و خوبی شنا میکرد!
  بهشت عشق میخنديد.
  به روی آسمان آبی آرام،
  پرستوهای مهر و دوستی پرواز می کردند.
  به روی بامها، ناقوس آزادی صدا می کرد...
  
  مگو: «اين آرزو خام است!»
  مگو: «روح بشر همواره سرگردان و ناکام است.»
  اگر اين کهکشان از هم نمی پاشد؛
  وگر اين آسمان درهم نمی ريزد؛
  بيا تا ما: «فلک را سقف بشکافيم و طرحی نو در اندازيم.»
  به شادی:« گل بر افشانيم و می در ساغر اندازیم!»
  
  به آرزوی شادی، و سلامتی و سربلندی همه ی هموطنانم و به آرزوی صلح و امنیت در میهن پردردم. خدانگهدار همه انسانهای جهان باد!

• اقبا ل علی همدم ۱۳۸۸ سه شنبه ۱۲ عقرب

  سلام بی پایان خودراخدمت تمامی دوستان تقدیم میکنم وازخداوندمنان آرزوی موفقیت برای همه دوستان دارم
  من این جنجال رابه نصیحت مادرم ویگ تجربه زندگی شخصی ام بپان میبرم
  مادرم همیشه برایم میگفت که اگرمیخواهی برای خودت دشمن پیداکنی به مردم پول قرض بده.
  ولی من اززندگی درس گرفته ام که اگرمیخواهی دوست برای خودت پیداکنی بتمام حرفهای تمامی دوستان بلی بگووسربیشوران
  همه دوستان پیروزباشند

• nazary ۱۳۸۸ سه شنبه ۱۲ عقرب

  
  اگر عمر باقی بود در اینده تعریف های از شخصیت و انواع ان ونوع پیدایش و چگونگی ساختار انرا برای دوستانم از دیدگاه علمی به خدمت دوستا نم قرار خواهم داد(با منبع انگلیسی و ترجمه فارسی).اصطلاح بی شخصیت و یا با شخصیت ویا ضعف شخصیت و بیشخصیت اصلا مفهوم علمی ندارد. پیروز باشید دوستان.
  
  
  

• Qalandar ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  I don't get it how most of poeple condemn Laily Arozo because she lived in socity that wouldn't accept her identity, so as a child, she hide her identity to be like rest of the childrend. I would like to ask is it crime for the child to avoid her identity because of hatred or its the socity wich build that hatred. The reality is as she mantioned in big cities like Kabul, Mazar........lots of Hazaras had tajiky birth certificate just to avoid discrimination toward them. I don't hunderstand way some Hazaras try to ignore the reality maybe they lived in Hazarajat and now the inviroment changed toward Hazaras in big cities but beforeBaba Mazari, Shafe Qaraman........ it was different, even now there are lots of suni Hazaras and some others, they call them tajik

• nazari ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  در خاتمه! بعداز عرض سلام و احترام خدمت دوستان!
  اول تر از همه تشکر از محترم وکیل جان و محترم زردادی که با نظریات بزگوارانه شان ختم این بحث را اعلان نمودند.گرچه میتوان بسیار کامنت نوشت ولی پیشنهاد محترمین از دیدگا ه من مقام اول را دارا است.
  و از محترم همدم با کمال احترام تقاضا دارم که درین مورد بیشتر ننویسند.گرچه دوستان بزرگوارم اصطلاحات بی معنا را (از دید گاه علمی) ازقبیل کمبود شخصیت و .....و غیره را نصیب من سخاوتمندانه کرده است ولی من متاثر نیستم ،چون این اصطلاحات از دید گاهی علمی بی معنی است و از طرف دیگر انچه از دوست اید نیکوست.
  لیلا جانیکه بعدازین خوشبختانه در علم وتخصص خود مصروف است برایشان ارزوی موفقیت و کامیابی هرچه بیشتر و بهتر را دارم.
  به امید روزی که هر هزاره با حفظ هویت هزارگی اش از حقوق مدنی و شهروندی اش بر خوردار باشند.و ‌به امید انروز دستان مهربان تانرا میفشارم.خداوند یار و مدد گار تان.
  
  
  

• وکیل ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  جناب دهقان زاده.
  ذکر یاد آوری داکتر سیما و داکتر سرابی بطور نمونه بیان شده والا در جامعه هزاره افرادی زیادی دیگری نیز هستند که با هویت اصلی خویش درس خوانده،داکتر ،انجنیر و معلم هستند وامروز در خدمت مردم خود در جامعه قرار دارند،منظورم را طوری برداشت نکنید که در باره شخص مشخص هدف دارم ،همانطور که فرمودید،حتمآ خانم آرزو بنابر مجبوریت چنین کار را کرده ،حرف اصلی من نیز این است که چطور فاشیزم قومی در افغانستان ،انسانی را وادار کرده تا هویت خویش را تغیر دهد وبرای جلوگیر ی آن چاره جویی باید کرد با مطلب شما کاملا موافقم.اگر برداشت شما این است،که من منظور کج بحثی دارم،از همین حالا اعلام تسلیمی می کنم،چون هرگز علاقه به این کار ندرام و نه در فطرت من نهفته است. پیروز باشی برادر عزیز

• اصف هدایت ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  سلام مجدد به همه دوستان مخصوصاً دست اندرکاران وبسایت وزین جمهوری اندیشه وخرد. من نمیخواهم وارد یک دیالوگ شوم، صرف با تائید حرف های اقای وکیل میخواهم بگویم که خدا کنه که نظر قبلی ات خلاف انچه من تصور کردم باشد. شما گفتید که وقت ندارید دچار جنجال انترنتی شوید، من برایت ارزوی موفقیت های مزید در زندگی دارم، ولی من وقت کافی دارم بیاستم تا تیر های رها شده برادران از کمین جهالت بر روان این بت خسته اصابت نکند.
  من از اقای همدم ضمن تشکری خواهشی دارم و ان اینکه تو خیلی بزرگ تر از این نظرات هستی،مخصوصاً نظر اخری ات، حیف است استعداد خارق العاده ات را صرف اینگونه اندیشه ها می کنی.
  من متعجبم و نمیدانم که جرم لیلی جان چیست؟ ایا بخاطری که پدرش در کودکی او از سر ناچاری برای وی تذکره گرفته خود اورا مورد نکوهش قرار دهیم و وادار به توبه کنیم؟ از لیلی توقع داریم در آن آوان کودکی در چی حدی می بود که مانع این کار میشد؟ و یا اینکه اورا به جرم اظهار این مسئله در مصاحبه اش سزاوار نکوهیش می دانیم؟ اگر چنین ها دلیلی این کار باشد، پس صلیب جهالت را برپا دارید و از شیخ الشیاطین دعوت نمائید فتوای کفر وی را صادر نماید.
  دوستان ما با پافشاری بر این مسئله میخواهند ثبوت کنند که انان نه تنها سازندگان قانون احوال شخصیه اند، بلکه توانایی کافی برای تطبیق ان را نیز دارند.
  باتائید حرف های زرداری عزیز، خوب بود که بجای این همه حرف بیهوده انرژی خودرا صرف بررسی عوامل این کار می کردیم که چرا پدر لیلی مجبور شده تذکره با هویت مستعار برای طفلش در نظر بگیرد و راهکارهای ارزشمندی برای جلوگیری از تکرار ان ارائه می کردیم.
  میخواهم یک قطعه شعرم را برای دوستان پیشکش نمایم، خدا کنه که هیچ کس برداشت سوء از این اشعار نکند.
  آهسته برخیز و ببین
  من نوری می بینم
  اینگار کناره دهر روشن گشته
  و افق جوانه می زند
  آهسته برخیز و بشنو
  زوزۀ گرگ پایانی ندارد
  پلنگان همه مرده اند
  و شیر به شکار کرکس خوابیده
  آهسته برخیز و برو
  من میان زوزه های رنگارنگ
  صدایی آبی می شنوم
  شاید از نان هم خبری باشد
  کاش در دل این ابر سیاه
  رعدی نطفه می بست
  تا در تولد برقی
  من چشمان ترا می خواندم
  پشت تو موهای بلندی دارد
  و ترا از سردی وبرف باکی نیست
  ولی من از دندان های تو می ترسم
  مبادا گشنه گردی
  
  دست همه دوستان را می فشارم و دوست تان دارم

• Naqib ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  sokhan ra harkas migoyad wale honar e aadab e sokhangoftanra harkas yad nadarad,
  ba nazare man sokhanan e Laila sokhanan e yak adam e batajroba wa roshanfekry waqee ra mimanad wale motasefana taraf khodra dargir karda az ke yak tefle lajoj wa ya yak mariz e rawani ra memanad ke qodrat e fahm nadarad. faqat khod e khoda ba dad e en rawaniha berasad banda ash aajiz ast. masal e khob e hazaragi ast ke gofta az chal chal.... enja sedq mikonad.
  Laila nabayad waqt granbahaye khodra sarf e jawab dadan ba engona adamha konad. chon adam ba kase dalil begoyad wa gela konad , ke sokhanfahm bashad na gangs rawani
  khoda shahed ast waqty dostam ba man khabar dad wa man en mosahiba ra ba tamam e cummentha khowandam, az tasof bar hale baziha shakh kashidam. nazarhaye manteqitar darin janjal az Asef Hedayat, wa Dehqan Naemzada wa cumment awal e Salim Javid wa baze dostan degar bod. doktor Nazary az yak taraf e az hadaf bayan shodash farar karda az tarafe degar ba aan dobara takid karda. Eqbal Ali Hamdam ra kho ech chiz namegoyam faqat megoyam ke hayran astam ke famil to ba to chegona gozara mikonad. bakhatereke zyad zaban e shor dari wa ba tawhinkardan khob mosallat asti. khoda delash ba halat besozad
  
  Man khanom Arezo ra mishnasam ba dar barnamaha didam. man az bayan khobihaye en khowahar ajizam, serf migoyam ke en yak freshta e asmani ra mimanad wa hayf ast ke az Afghanistan ast wa ba en mardom e sargardan dargir ast. agar az degar mamlakat mebod hala hama hamwatananash hemayatash mikardand en afghani ast wa tamam e umr ba rawaniha dargir ast. bad az greftan e jawab az Laila rawaniha koshish mikonad ke hala jawabam ra greftam bash charaye degar payda konam ta az rahe degar ora delkhor konam. Laila en mardom mariz ast wa hayf e to ke ba enha dargir asty.
  waqty man cummenthaye eqbal ali hamdam ra khowaanadam ba khoda qasam ke tamam e badanam ra araq zad, khijalat kashidam az harfhaye o. az wojod e mard badam amad . eqbal ali afsos ke to banam e mard darin donya asty
  
  khowahare aziz ma hamisha shahid norafshani to khahim bod, to ra namitawanam ba yak do kalima tarif konam, faqat arezo mikonam ke ba arezohayat berasi wa hamisha sarbaland bashi. ma cheshm omed ma bato ast wa omedwar astem ke baraye mayhan o mardomat talash knid wa azin namehrabaniha wa aksolamalhaye zesht azorda khater nashawid.
  ba ehteram baradare shoma Naqib

• محمد نعیم دهقان زاده ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  آقای وکیل! لطفا این نکته را بخاطر داشته باشید که همه ای هزاره ها مجبور نبودند تغییر هویت دهند. عده ای بخاطر متعلق بودن به خانواده معتبر خانی و شاهی تحقیر نمیشدند. داکتر حبیبه سرابی و داکتر سیما سمر هردو متعلق به خانواده اشراف اند و اشرافیها در مصئونیت بودند. فکر می کنم اگر هرکدام افراد نامبرده در موقف خانم لیلی آرزو می بود شاید از درد مشابه رنج می بردند و ناچار تاکتیک مشابه را بکار میبردند.
  
  برداشت اینجانب اینست که عده کامنت دادن را بخاطر کامنت دادن دوست دارند و اصلا کج بحث اند. کج بحثی نیز لذت خاص خود را دارد!! عده ای هم اصلا متن مصاحبه خانم لیلی را نا خوانده امضا می کنند. خوب است که خانم لیلی آرزو که گلی از گلهای سر سبد جامعه ما است به نواقص و کمبودیهای شخصیتی و روحی اینگونه افراد واقف است. در غیر آن، شاید از مصاحبه کردن خود و گذاشتن آن در این سایت پیشیمان می بود. من مطمئینم که ایشان کماکان تلاشها و فعالیتهای شانرا با تمام توان ادامه خواهد داد و کامنتهای بی مورد و انتقاد آمیز که حاکی از کمبودیهای در شخصیت و روان نویسندگان آنها می کند، اصلا متاثر نخواهد شد.

• زردادی ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  خواهر خیلی عزیز ، روشن و با احساس لیلی جان آرزو !
  باور کنید که نتنها دلم بلکه تمام استخوانم ، حجره -حجره ی و جودم برای شما و مانند شما دخترانی از ملیت ما میسوزد .
  هریکی از شما که با تحمل تمام مشکلات و رنجهای فراوان که ناشی از بیعدالتی های درون قومی ، سطح نازل اقتصاد و دانش عمومی جامعه ، قوانین و احکام نافذه ی قرون وسطایی مذهبی از قبیل قانون احوال شخصیه و .. ، تعصبات ملی ، لسانی و مذهبی در سطح کشور ، بازهم شما میتوانید ، مکتب بروید ، درس بخوانید و بیک سطح و سویه ی علمی خودرا برسانید ، کار ساده نیست خود بذات خودش یک قهرمانی است و شما حالا قهرمان هستید.
  برادران شما که شما را که آنهم نظر بمصلحت برای مدتی هویت خودرا تغیر داده بودید تا از تمام رنج ها و آزارهای ناشی از جرم هزاره بودن در امان باشید ، محکوم میکنند ، باید بدانند که همین ما مردهای سست عنصر ، ابن الوقت ، محافظه کار و پول و قدرت پرست هستیم که همیشه سر غلامی را به آستان دیگران خم کرده و برای اینکه یک دختر و پسر بچه ی هزاره در مکتب و کوچه و جامعه بنام هزاره جوالی و موشخور توهین نگردد ، کار نکرده ایم. برای دریافت حقوق ملیت خود مبارزه ، پیکار و در موقعش حتی اگر میخواهید بگویم نجنگیده ایم. حق داده نمیشود.
  برای ما مردان و آنهاییکه همیشه از نام ملیت ما در مقام های بالایی قدرت ، ملیت مارا نمایندگی و تمثیل کرده و میکنند باید شرم ، ننگ و خجالت باشد که یک دختر و پسر هزارگی مجبور بازهم تکرار میکنم مجبور میشود تا هویت خودرا تغیر دهد.
  علت را باید جستجو و ازبین بر د.
  ازتمام برادران و دوستان خواهشمندم تا دست بدست هم داده و برای آنکه همچو حادثه ی در تاریخ ما تکرار نگردد ، متحد گردیده ، کار و پیکار نماییم.
  به تیر ملامتی بستن یک دختر هزارگی بالاخره دور از انصاف ، و جنتل مینی است.
  در اخیر این یک پارچه از شعرگونه هایم راخدمت تمام دوستان سایت جمهوری سکوت و شخص لیلی جان آرزو تقدیم میکنم.
  يك سرود براي كودكان مليت هزاره:
  كودكان نسل نوين
  ماييم افتخار وغرور هزاره جات
  خوشبختي صبا وسرور هزاره جات
  ماييم كودكان نوين نسل آرزو
  آينده هاي نزديك ودور هزاره جات
  ما ضامن تمدن وفرهنگ سرزمين
  مسئول رشد وزاد وظهور هزاره جات
  درما نهفته ثروت سرشار زندگي
  درما نهفته قدرت وزور هزاره جات
  درما نهفته شوكت وشأن هزاره ها
  درما نهفته شادي وشور هزاره جات
  ما پاسدار عدل ومساوات در وطن
  خواهان احترام حضور هزاره جات
  خواهيم روز روشن وفرداي تابناك
  از صلح واز صلاح امور هزاره جات
  خواهيم رشد دانش وفرهنگ خلق را
  بهر همه اناث وذكور هزاره جات
  نفرين برآن ستمگر وجابر كه امر كرد
  بر قتل عام وآتش وچور هزاره جات
  (محسن)! هزارسال دگر نشكند كسي
  كو بنگرد پجم به تنور هزاره جات.
  15/2/2005
  
  
  
  
  

• Farid ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  Laila to mafaq asty wa mafaq bashe

• وکیل ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  سلام به همه خوانندگان جمهوری سکوت.
  برادر عزیز و گرانقدر هدایت سلام.
  فکر کنم که شما نظریات مرا به صورت دقیق مطالعه نکرده اید،و یا اگر هم مطالعه کرده اید متوجه منظور من نشدید،یا شاید من منظورم را درست اظهار نکرده باشم.بهرحال خدمت عزیزت عرض گرددکه من علاقه ندارم خودرا دچار جنجالهای انترنتی کنم،نه من در مقام قاضی بلکه منحیث یک شخص که متعلق به جامعه محروم ولی با افتخار هزاره هستم ،از همه دوستان درگیر این مسئله دوستانه خواهش کردم،که قضیه را ختم کنند،نه اینکه من خانم آرزو را محکوم و کسانی را تبرئه کتنم ،واصلا این برداشت جناب شما بوده که از حرف من برداشت اشتباه کردید.اصلا این ربط به من ندارد که من خودرا در مقام قاضی قرار دهم،من فقط منظورم این بود که به جزء از مردم خود مان دیگران نیز به این سایت خوب و زین گزر میکنند، ایا به نظر خودت این شایسته مقام مردم متمدن ماست که همه خودرا درگیر حرفهای خورد و کوچک کنیم،این بستگی به دید یک شخص دارد، که می توانند هر هویت را برای خویش انتخاب کند،ولی همین که من گفتم خانم آرزو خود شجاعانه به هویت مردمی خویش افتخار میکند همین خود احساس قوم دوستی این دختر فرهیخته را نشان میدهد و ما نباید با این حرفها و کامنتها اورا برنجانیم،همینکه من از داکتر صاحب نظری و دیگر قوما دوستانه خواهش کردم متوجه باشیم که فقط خواهش کردم ،مگر متاسفانه خودت برای ان اسم قاضی و قضاوت گذاشتید.اصلا دوستان باید متوجه باشند وقتیکه دوکسی در یک ااظهار نظر مخالف هستند ،بقیه متاسفانه به جای اینکه
  راه حل برای یک مشکل بیابند،آتش بیار معرکه می شوند و علاقه دارند که جنگ انترنتی بر پا کنند، واین به نظرم شایسته این مردم نیست.
  من اگر گفتم که زندگی کردن با هویت مستعار از نظر من مثبت نیست،این نظر شخص خودم است،شاید برای دیگران مثبت باشد،متوجه باشیم که انسانها همه یک نظر نیستند،من احترام عمیق برای نظر هر شخص دارم و گیریم که تبدیل هویت، انسان را به خوشبختی و سعادت می رساند ،پس داکتر سیما ،داکتر حبیبه سرابی و دیگر طبقه اناث جامعه ما که امروز شهرت جهانی دارند هم حتمآ با هویت غیر هزارگی خودرا به این مقام شامخ رسانده اند، در حالیکه قضیه بر عکس است.نظر اصلی من این بود که در افغانستان،فاشیزم قومی چقدر حاکمیت داشته که انسانی را وادار کند که هویت قومی خویش را تغیر دهد تا با سایر طبقات اجتماع از رفاه اجتماعی مساوی برخوردار شود،این خود عمق فاجعه را نشان میدهد و دقیق، اظهارات خانم آروز مشتی محکمی به دهان کسانی است که به تقلب،ادعای وحدت ملی را در افغانستان را دارند و می کنند و ادعا می کنند که همه اقوام برادر بوده.این خودش یک شجاعت است.در اخیر باز هم از شما عزیز گرامی تشکر می کنم که مرا مخاطب قرار دادید و چیزی را به من آمو ختید.
  پیروز باشید
  

• Farid ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  Hahahaa
  barkheha waqean marizan, tamam e harfhara ra amdan barahe kaj mekashand wa ba an manaye ghalat medehand
  
  Laila jan rast gofty ke
  Dar jawab har sawale hajat e goftar nest
  chashm e bina uzr mikhahad labe khamosh ra
  
  waqean tasof bar yagan adamaye azi qawm ke ba khod dar jangand.
  
  Laila omedwaram ke en namehrabaniha tora khasta nasazad, digar hayfe yak sanya at ke ba hamdam wa amsalash yak kalima begoye.
  agar inha aybe khodra mididand Afghanistan chara ba en roz kashida mishod, tamaman adamhaye az hamdam manand astand ke uqdae shan, khatmshodani nist wa ehsasate shan sardshodani nist.
  
  ba shahamat at mibalam dokhtare watan wa ba en pasokhhaye mantiqiat
  
  paydar bashi Laila jan Arezoo
  Hamisha zeba bashi ta adamhaye hasod zyadtar besozand
  ba ehteram Farid

• اقبال علی همدم ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  سلام وصبح بخیرخدمت تمامی دوستان
  من نظرات تمامی دوستان راخواندم وازنظرات آنهااین طورمعلوم میشودکه من درمقابل آنها خاروخسم-گرچنداین راخودم اعتراف کرده ام که ازلحاظ معلومات ناچیزم-ولی آنعده ازدوستان که به خواندن تاریخ هدایت داده اند ممنونم ولطف نموده بگویندکه کدام تاریخ رابخوانم (افغانستان درمسیرتاریخ،افغانستان درپنج قرن اخیر،تاج التواریخ،سراج التواریخ ،هزاره های افغانستان ویاکدام دیگرکه من ازطولانی شدن جمله ازذکرنام شان صرف نظرکرده ام یابی خبرم) باآنهم ازنظرات نیگ دوستان سپاس گذارم
  باید خدمت آنعده دوستان وبلخصوص آغی تاجیکی که سوالاهای من حمل برعقده شده است،عرض شودکه:
  بنظرمن عقده زمانی ایجادمیشودکه ماباهم پلوان شریکی داشته باشیم،همسایه دربدیوارباشیم پدرکشته ازسابق باشیم بقول هزاره ها اودورزاده باشیم درحالیکه ماباهم هیچ نوع رابطه دوستی وهمسایه داری ونه پلوان شریکی داریم پس به نظرمن عقده درکارنیست ولی یگسوال باقی میماند وآن تحمل نداشتن نظرمخالف
  دراخیربنی بلند،چشمان کلان(نه چوقی)،وگونه های هموار(نه برآمده )و مقبولی مانندتاجیکها(نه هزاره های بدقواره )رابه آغی تبریک میگویم وازخداوندمنان مخواهم تادنیااست عمرآغی ومقبولی آنراپابرجاداشته باشدتاازفخرکه برای دیگران میفروشدسودخوب عایدشود

• لیلی آرزو ۱۳۸۸ دوشنبه ۱۱ عقرب

  درود مجدد به شما
  
  واقعا جای افسوس و تاسف است که قبل از دیگران خود شما هزاره ها مسئله بسیار ساده را به هر نحوی تا این حد بزرگ میکنید، چرا شما تنها بیرون قضیه را نگاه میکنید؟
  کمی میدانم که چه بر سر یهودیها گذشته و یا در مناطق مختلف زنان پشتون و تاجک چه مشکلاتهارا در زندگی شان تحمیل میشوند در عین حال که زنهای پشتون در پشت سنگها زایمان میکنند، دختر هزاره نیز با تیغ شکمش توسط برادر و مادرش بریده میشود و جنین از آن بیرون کشیده میشود. این مسائل جای بحث جداگانه دارد.
  
  همین که مرا آغی تاجکی خطاب میکنید و یا اینکه روی اتهام هویت گریزی نسبت به من به هر طریقی پافشاری میکنید در حقیقت نمیدانم با این پافشاری تان چه مسئله را میخواهید ثبوت کنید. میخواهید ثبوت کنید که اعتراف کنم من حالا تاجکم؟ و یا به جرم داشتن این هویت برای یک مدت کوتاه آنهم از روی مجبوریت و صرف در مکتب، اکنون مجرم هستم؟ این پافشاری و سوالهای توهین آمیز شما نسبت به من بدتر از تحقیر های آن زمان تاجک ها و پشتون ها در کابل نسبت به هزاره ها(ما) است.
  من آنقدرهزاره ام که حتی شنیدن نصیحت های کسی برای حفظ هویت هزارگی ام، از تحمل ام بالاست و به غرورم بر میخورد و حمل آن بر شانه هایم سنگینی میکند.
  احترام همه ی شما به جا، ولی اینکه شما زیاد احساساتی و از روی عقده به مسایل نگاه میکنید از نظر من کار شایسته نیست. نمیدانم باور شما چه مشکل پیدا کرده که نمیتواند دلایل ساده را بپذیرد
  
  برادر بزرگوار جناب همدم، برای دریافت این هویت نیاز نبود که چشم و بینی مارا با جراحی پلاستیکی بزرگ و بلند میکرد. و بعد از به آتش کشیدن این هویت دوباره چشم و بینی مارا به حال اولی اش برمیگرداند. نه آن دولتمردان آنقدر به قانون و وظایف شان پابند بودند که حتی در زمان دریافت این تذکره، تذکره یا اسنادی از پدرم را نخواسته بودند و نه چشم و بینی من آنقدر کوچک بود که آنها موضوع چهره را جدی میگرفتند. آنها خیلی به سادگی ازین که حالا شما به چه سختی بازپرسی میکنید به ما تذکره دادند. ما در کارته سخی و خوشحالخان زندگی میکردیم تعداد بیشتر ساکنین آن منطقه پشتون و تاجک بودند و در مکتب از صنف اول تا تقریبا صنف سوم به کمک همان تذکره درس خواندم. بلی من ازین نیشخندها در امان بودم ولی با چشمانم و گوشهایم میدیدم و میشنیدم که بقیه بچه های هزاره چقدر آزار و اذیت میشدند و درست است که من در امان بودم ولی وقتی دیگران را در این اذیت وآزار میدیدم کاری نمیتوانستم صرف میگریستم و بعدا به مادرم تعریف میکردم. به همان دلیل است که من همان صحنه ها را آن قدر به یاد دارم که با وجود که سالهای طولانی ازان گذشته ولی من احساس میکنم دیروز از جلو چشمانم گذشته است. چند خانواده دیگر را خودم میشناسم که فرزندانشان ازین هویت دریافت کرده بودند مخصوصا چند خانواده ی که آنها هم در خانه خود کسی از جنس مرد نداشتند و فرزند دختر زیاد داشتند. این کار برای یک مدت کوتاهی مثل که رسم شد و مخصوصا انهای که چشم و بینی کوچک نداشتند به راحتی میگرفتند و ازان به خاطر رفاع و در امن زیستن استفاده مینمودند. ما به جز دو جوره لباس که سرهم پوشیدیم و با دو قطعه عکس کوچک پدرم که ازش به یادگار مانده بود دیگر چیزی با خود نداشتیم زمانی که از کابل فرارکردیم و با آن کتاب در احصایه مرکزی هیچ نیازی نداشتیم که درج میماندیم یا خیر. اکنون پاسپورت دارم و به تذکره نیاز ندارم اگر نیاز هم باشد دریافتش مشکل نیست. با کمک اسناد بقیه فامیلم هم میتوانم دریافت کنم
  
  زمانی که مجاهدین آمدند ما در منطقه هزاره نشین در دشت برچی حویلی گرفتیم و درانجا دیگر امنتر بود و بقیه درسهایم را درانجا ادامه دادم و این موضوع را مسئولین مکتب ما میدانستند و آنها نظر به سویه درسی ما مارا به مکتب پذیرفتند که اگر به یادشما باشد یکی از مجاهدین قهرمان ما اسمش رزمجو بود که بعدا بدبختانه شهید شدند در یک بخش مکتب دشت برچی قوماندان همان پوسته بودند.
  
  من به عنوان یک دختر هزاره در طول زندگی ام و در هرجای که زندگی کرده ام، به دلایل مختلف بسیار تحقیر شده ام و رنج و غم را با ذره ذره وجودم احساس کرده ام ظاهرم را در نظر نگیرید که از رنج و درد لبریزم. چنانچه شاعری گفته است که:
  در میان سبز پوشان چمن من آن گل زردم
  که میخندم به صد شادی ولی آلوده ی دردم
  گرچه من با نامهربانی های از جانب قومای خودم زیاد آشنا هستم که حتی در بعضی از مجالس هم اگر بوده ام، بعضی از بزرگان صرف وجودم را به عنوان یک زن یا دختر جوان تحمل نتوانسته اند و روی شانرا از من گشتانده است شاید هم خیلی فحش در دلشان نثارم کرده اند که چرا من در آشپزخانه خود نیستم که دران مجلس هستم. ولی من فقط تحمل کردم و به کار خود ادامه دادم.
  اینجا نیز شما مرا به عنوان یک دختر هزاره فرهنگی تحمل کنید و این گناه کبیره را بر من از بزرگواری خودتان ببخشید و نظر به آن جرم مجرمم نسازید تا حد اقل تصویری منفی از برخورد یا کملطفی شما قوما یا مردهای هزاره ی خودم در ذهنم خلق نشود.
  شاید تندتر گفته باشم ولی مجبور شدم من زیاد تحمل کردم ولی بیشتر تحقیر شدم میخواستم فقط همین شعر را بنویسم که: در جواب هر سوالی حاجت گفتار نیست
  چشم بینا عذر میخواهد لب خاموش را
  ولی این آغی تاجکی گفتن مرا وادار ساخت که گلایه هایم را از شما بنویسم من به همه ی شما احترام دارم و وجود هرکدام شما برای من مایه افتخار است ولی شما بزرگ هستید، همیشه در اجتماع بوده اید و تصمیم گیرینده مرا به عنوان خواهر کوچک و بی تجربه ی تان بپزیرید و همین که ما در اجتماع قدم میگذاریم بسیار سنگین و بسیاری اوقات آزاردهنده است فقط از بزرگی خودتان یک لطف برمن و امثال من نمایید که اگر خاری را نمیتوانید از سر راه کسی برطرف کنید لطف کرده بر سر راه کسی خاری را نگذارید این قبل از همه برای خود شما آرامش روحی میبخشد.
  با احترام

• اصف هدایت ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  هم چنان به به وکیل صاحب، حتماً حقوق خوانده ائید که این گونه قضاوت می کنید. قضاوت و نصیحت شما صدچند رکیک تر از سخنان اقایان نظری و همدم است. شما در این قضیه لیلی را به عنوان مقصر محکوم و اقای نظری را به حیث برنده نصیحت می کنید. اول اینکه بهتر است این گونه نصحت ها را به گوش رهبران خردمند مان اقایان خلیلی و محقق بسرائید و دوم اینکه لیلی جان هیچ گاهی از هویت مستعار دوران کودکی اظهار ندامت نکرده بلکه دیگران نیز از ان دفاع می کنند. اگر شما متن مصاحبه و یا کامنت لیلی جان را خوانده باشید، ایشان فعلاً با هویت هزاره زندگی می کنند، ولی شما اقای نظری را دلداری می دهید که لیلی جان در آینده به هویت خود باز می گردد. بهتر است بجای فخر ورزیدن با غرور کاذب از اب نشدن قوم ما در زیر سنگ ظلم و استبداد به ریشه یابی عوامل این گونه ظلم و ستم بپردازی و برای مردم اگاهی دهی.
  امید است مورد عفو تان قرار گیرم

• اصف هدایت ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  با سلام و احترام به همه، مخصوصاً به خواهر گرامی لیلی جان آرزو. من متن مصاحبه را خواندم خیلی جالب و قابل ستایش است، ولی وقتی به نظرات دوستان می رسیم، متاسفانه خورده گیری های ناشی از احساسات بعضی از دوستان مخصوصاً عقده گیری همدم عزیز و نظری گرامی ادم را افسرده می سازد. این دو دوست از یک طرف مدعی پرچم داران اندیشه و هویت اند، از طرف دیگر سخنان رکیک و موضعگیری های بی هدف آنان نشان از سقوط در پرتگاه خرد و بدترین دفاع از هویت ملیت بزرگ هزاره است.
  همدم عزیز، گرچند تا یک قسمت لیلی جان به سولات شما جواب داده است ولی تا جایی او مناسب ندیده که به سوالات شما مشخص جواب بدهد تا از سوء تفاهم شما جلوگیری شود. اقای همدم شما گفتید که من کوچکتر از انم که تاریخ به یادم باشد. شما صرف به نام شنیدید که علی اباد شار است. من برایت میگویم که هزاره ها نه تنها فیض محمد کاتب، عبدالخالق و مزاری را از دست دادند بلکه میلیون ها انسان در این راه قربانی گردید. بهتر است کمی تاریخ بخوانید تا بدانید که جبر تاریخی چرا فقط بالای ما تحمیل شده؟ اگر مسئله نژاد باشد پس ازبک ها نیز یک اقلیت قومی است. چرا به اندازه ما قتل عام نشده اند؟ جای تعجب نیست که ما مردم همواره از از هویت خود بد دفاع کرده ائیم، درست کاری را که شما می کنید.
  اینکه شما می پرسید که به افغانستان بر میگردید و تذکره هزاره گی می گیرید یانه؟ به جواب باید بگویم که نه تنها لیلی جان بلکه هزاران هزار انسان را جبر تاریخی به بیرون از مرز ها رانده است و هرکدام شوق برگشتن به افغانستان را دارد، درست وقتی که دیگر مطئن شوند که کشته نمی شوند و خود باری بر اغوش دیگران نیست، بلکه اغوش شان تحمل برداشت باری از رنج و مصیبت هم و طنانش را داشته باشد. اگر لیلی جان به وطنش هم برگردد، دیگر تذکره با هویت هزاره گی برایش در افغانستان وجود ندارد و صادر نمی شود. شما که این قدر هزاره سینه چاک هستین در کدام تاریخ و از کدام تریبون صدای خودرا کشیده ائید؟ ویا هیچ تذکره ندارین و خبر هم ندارین؟ از نظر شما کدام توجیه منطقی برای مشکل احصائیه مرکزی امروزی وجود دارد؟ اقای همدم من نمیدانم که شما چه تعریفی از گناه در ذهن تان دارید؟ از نظر شما متفکرین حتماً هزاره نبودن جرم است و گناه، و جهنمی برای مواخذه آن در کار است و باید هزاره بمیریم تا گناهی مرتکب نشده باشیم.
  شما از مشکل بینی و گونه یاد آوری کرده ائید، بگوئید تا بشنویم شما با بینی و گونه های بدون مشکل تان چی جیزی ثبت تاریخ کرده ائید؟ بودند وهستند کسانی که با بینی بدون جراحی و گونه های بدون سوحان غم بار ترین تراژیدی های بشری را بالای ما تحمیل نموده اند وامروزه نیز از ادرس من و تو سوء استفاده کرده و هزاران معامله بر سر من و تو راه می اندازند. بگو کدام اقدام تو در جهت جلوگیری آن جامه عمل پوشیده و یا لا اقل در کجا صدای فریاد رسی و هویت خواهی تو ثبت گردیده است هم چنانیکه امروز غیرت هویت پرستی ات به جوش امده و در برابر یک دختر قوم ات علم کشیده ای ان هم بدون هیچ دلیلی؟
  گرفتن تذکره تاجکی برای لیلی همان قدر موثر واقع شده که امروز به حیث یک دختر فرهنگی هزاره ایستاده و از هویتش بصورت منطقی دفاع می کند و اگر نه مانند صد ها بیگم دیگر در گردباد حوادث گم می گردید.
  اینکه در کابل تنها فامیل لیلی بدون تذکره تاجیکی زنده مانده است، باید گفت که هر کس موفق به چنین کار نمی گردید و یا هم غرور کاذب شان اجازه این کار را نمیداد تا با استفاده از زیرکی و هوشیاری فرزندان خردمند و با سوادی تحویل جامه بدهند. خوب است که سوال کنیم که اگر برای لیلی که در ان وقت کودک بوده، تذکره تاجیکی گرفته نمی شد تا چی حد در تثبیت هویت ملیت هزاره موثر واقع می شد؟ و یا چی مشکل جامعه هزاره حل می گردید؟ امروزه صدها هزار هزاره شاید به شمول خودت در سراسر جهان اصلاً بدون هویت و تذکره زندگی می کنند، بهتر است که فکری به حالی انان بکنی. من متاسفم که شما دیر به دنیا امده ائید و اگر نه باید حد اقل صدسال پیش به دنیا می امدید تا مبارزه ضد قوم پرستی شما زمینه ساز زندگی مردم هزاره با هویت اصلی شان و جلوگیری از قتل عام ها و تاراج ها می گردید.
  در اخیر امیدوارم که این جوابات را تحقیر و یا بی انصافی تلقی ننمائید.
  

• وکیل ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  با درود و سلام خدمت همه خوانندگان و مسئولین خوب جمهوری سکوت
  با آنکه خانم آرزو یک فرد مستعد و تلاشگر در عرصهء فرهنگی است ولی با آنهم این مسئله کمی قابل تامل است که ایشان مدتی را تحت هویت مستعار زندگی کرده،دقیقآ عده محدود از هزاره ها دست به این کار زده که فکر آنهم خیلی محدود باشد،ولی باز هم اگر واقعآ احساس قوی قومی داشته باشیم،این کار فکر نکنم کار مثبت ارزیابی گردد.من خودم در کابل متولد شده و بزرگ شدم ولی تا حالا کسی را نمی شناسم که هویت هزارگی خودرا پنهان کرده باشد، مسلمآ که مردم سرافراز ما تحت هر عنوان مورد تحقیر و تعصب قرار می گرفتند،ولی این هرگز به مثابه این نبوده که کسی هویت قومی خویش را تغیر دهد.اگر این کار را هم می کرد رفع مشکل نمی شد، بلی عده از قزلباشان،بیات ها از اینکه به مناصب بهتری دولتی دست یابند، دست به این عمل می زدند که آنها مسئله جداگانه است، ولی هزاره ها با همه مشکلات هزاره بودند، هستند و خواهد ماند،اتفاقآ همان تحقیرها،تبعیض ها و بی عدالتی ها باعث شد که موجی از مقاومت تحت رهبری رهبر فرزانه و بابای خردمند شهید عبدالعلی مزرای در غرب کابل به وجود آمد که تاریخ معاصر مارا دیگر گون ساخت و قومی که تا آنروز محروم و محکوم بودامروز به یک قومی مفتخر و سربلند تبدیل گردیده،که هیچ قوم دیگر نمی تواند اهمیت و موجودیت این قوم همیشه با افتخار را نادیده بگیرد.مردم با غرور ما هر یک باید تاریخ یهود را بداند و بخواند و از تاریخ یهودیت باید عبرت بگیرند و تجربه حاصل کنند،که چگونه قوم یهود در مدت پنجاه سال آنقدر از هر نظر رشد کرده که امروز به قدرت بزرگی منطقوی به خاور میانه تبدیل گردیده، در حالیکه جمعیت آنها فکر نکنم بیشتر از جمعت کل هزاره ها باشد، منظور از جمعیت کشور اسراییل است نه همه یهودان جهان، در حالیکه پنجاه سال قبل چه فجایعی که این قوم ندیدند.در اخر از تمام قوما به خصوص داکتر صاحب نظری و دیگر عزیزان قوم خواهشمندم که مسئله را ختم شده بداند، زیرا منافع قومی ما در وحدت و یگانگی هزارگی نهفته است، همین که خانم آرزو خودش این مسئله را درک کرد شجاعانه به آن اعتراف میکند،و به هویت اصلی خویش بر میگردد، این خودش حقانیت مقاومت هزاره ها را در طول تاریخ دو صدو چند ساله افغانستان نشان می دهد.من خود باور دارم که ظلم و ستم که توسط حکومت های فاشیست افغانسان بالای هزاره ها تحمیل و تطبیق شده اگر بالای هر قومی دیگر انجام می شد ،مانند یخ در افتاب آب می شد ولی این مردم پر غرور چون کوهای هزاره جات همچنان سر به فلک کشیده و پر غرور پا بر جاست.بیبنید که امروز هزاره به هزاره بودن خویش افتخار می کنند مانند همه انسانهای دیگر این کره خاکی در حالیکه تا چهل سال قبل کلمه هزاره مترادف با همه بدبختی ها بود، این خودش نبوغ فکری این قوم با عظمت را نشان میدهد.قومای با عزت بیایید همه با هم بخاطر عزت و سر بلندی قوم خویش فعال باشیم، چون قطره،قطره جمع شده دریا می گردد.
  امید که همه قوما گفته هایم را بی احترامی تلقی نکنند.
  

• سلیم جاوید ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  دهقان زاده گرامی، سلام بر شما. به اصطلاح هزاره گی، "کم گفتی، ماکم گفتی". پدر کلانم می گفت " تعویذ ملا ده خود ملا ججی نمونه". واقعا که همینطوری است. وای از آن روز که روانپزشک ها خود شان به امراض روانی مبتلا شوند
  
  همدم عزیز،
  بهتر بود سوالات خود را به شکل جداگانه به خانم آرزو ایمیل میکردید واز ایشان در این مورد مصاحبه جداگانه میگرفتید--لا اقل بخاطر احترامی که فرهنگ و کلتور ما برای خانم ها قایل است
  

• Yasamin ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  Iqbal Ali Hamdam, shoma haletan khob nist
  dar Afghanista wa hatta dar kharij az Afghanistan, yak nafar ta dilash bekhahad mitawanad chandin tazkira dashta bashad wa dar haman ketab dar ehsayae markazi ham darj mikonad. Afghanistan ast, reayat e hoqoq e ensani wa ehteram ba milyatha daran dida mishawad ke reayat e qanon sorat girad?
  sawalhaye shoma hama az roye ehsasat wa oqdae shakhsiatan ast wa chi bekhahid ya nakhahid azan tawhin o tahqir mebarad
  behtar ast zyad moshkiltarashi nakonid wa hade aqal zehn e khodra aram begzared, hamachiz wazehan dar cummentha tawzeh dada shoda
  
  az aksare cummentha nesbat ba hamdegar kenaya o tahqir ba hamdigar mibarad, afsos mikhoram ba hal e en mardom
  

• محمد نعیم دهقان زاده ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  نظری جان! بعضی کامنتها اصلا ارزش پاسخ دادن را ندارد. نویسندگان آنها آدمهای بی سواد یا روان بیمار اند که باید به روانپزشک مراجعه کنند و کمی سواد کسب نمایند. به امید بهبودی تان!

• اقبال علی همدم ۱۳۸۸ يکشنبه ۱۰ عقرب

  سلام مجدد به تمامی دوستان که باتقیه آغی تاجکی موافق،مخالف ویابی تفاوت اند
  من نظرات تمامی دوستان بلخصوص نظرآغی گل رابدقت خواندم وازاینکه مرابکمبودی های ذهنم متوجه ساخت یاساخته اندممنون وسپاس گذارم،ولی چندسوال دیگرنیزذهنم رابه خودمشغول کرده است:
  مشکل بینی خودراچگونه حل کردید(سایدجراحی پلاستیکی کرده باشید)؟
  مشکل گونه های برآمده خودراچگونه حل کردید(شایدسوهان کرده باشید)؟
  بعدازگرفتن تذکره تاجکی چی اندازه تحقیرها کم شد؟
  درتمام کابل فقط خانواده شمابدون تذکره تاجکی باقی مانده بودکه خانواده شما ازاین جهت رنج میبردند؟
  اینکه شماتذکره تاجکی خودراسوختانده ایددرست،ولی کتاب که دراحصایه مرکزی است چی کارکردید؟
  امیدوارم این سوالات راتحقیر،بی ادبی ودورازانصاف تلقی نکنند.
  به امیدموفقیت همیشگی تمام دوستان

• nazari ۱۳۸۸ شنبه ۹ عقرب

  جناب نعیم دهقان زاده سلام بر شما!
  ازینکه عقل تان بلند تر از کهکشان ها صعود نموده و عقل دیگران در حال رکود باقیمانده است،سعادت بزرگ است برایتان ،خداکند که این عقل وتفکر بلند پرواز تانرا درخدمت اجتماع خود نیز قرار دهید تا مشخصاً بدانیم که منظور تان چیست.
  از کامنت تان که هزاره ها در زمان جنگ مجاهدین و طالبان مجبور به تغیر هویت شده است چنین استنباط میگردد که تفکرو عقل جناب عالی سقوط کامل نموده است،زیرا هزاره ها طی ۲۵۰ سال است که در جهت حقانیت و حقوق حقه شان و همچنان تثبیت هو یت هزارگی قربانی میدهد و مبارزه دارد.ولی درفضای دوران مجاهدین وطالبان اخرین سر نوشت هزاره ها رقم خورد.با شما موافقم که تعدادی چون جناب عالی با هویت کاذب و یا با تملق با تاجکان،سیافان،محسنیان و غیره دشمنان هزاره و هزاره ستیزان پیوستند.که به اصطلاح دوست مان(علی) تقیه کردند،
  ولی مردم تحت رهبری رهبر شهید هزاره ها(نه از هویت گریزها)،به شمول ان رهبر عالیقدر و یاران صدیقش جان فشانی ها کردند، تاراج شدند ،برباد گشتند،اواره شدند ولی هرگز مانند جناب عالی و امثالش بیچاره نشدند.جنگ های کابل،مزار،یکاولنگ بخاطرتطبیق عدالت اجتماعی و تثبیت هویت هزارگی بود.
  ای کاش تاجیک ها هزاره هارا منحیث یک تاجیک بپذیرند،تا ازحد اقل خوشبختی برخوردار بوده و از دشنام ها و سخنان رکیک بر حزر میبو دیم(ایکاش).ولی ازطرز خرامت میشناسد.
  به امید صعود هرچه والا تر عقلی وفکری تان.
  پیروز باشید.

• nazari ۱۳۸۸ شنبه ۹ عقرب

  سلام خدمت دوستان!تشکرازاقای سلیم جاوید که با جملات عالی واملا و انشا بی نظیر خود کامنت نوشته است
  من در عرایضم نوشته ام که یک احصایه گیری در بین محصلین بود که کدام ملیت بطور مثال گروپ خون (ب ) بیشتر دارد.نمیدانم که این جمله چرا مایه تعجب ایشان گر دیده است؟.
  ایشان نظر به فر موده خودشان که روانشناسی هم نخوانده ولی تشخییص (نار سیسزم) خودرا از طریق کامنت میفرستد،(استاد صد مدررس شد)
  افرین باین استعداد خارقلعاده، مبارک تان باد.همچنان جناب عالی پیشنهاد مینماید تا هزاره ها تذکره به هویت تاجیک داشته باشند تا حقایق تلخ زنگی شانرا برای نسلهای اینده به ثبت برسا نند.منطق عالی است.حتماً ایشان همین هویت را دارا میباشد.مبارک شان باد.
  موفقیت هر چه بیشتر برایشان ارزو دارم.

• علی ۱۳۸۸ شنبه ۹ عقرب

  به نظرم هویت جعلی تاجک به خاطر تقیه مشکل نیست مخصوصا که در فرهنگ شیعی ما یکی از مکانیسم های برای رسیدن به هدف می باشد. مادر لیلی جان آرزو برای فرستادن دخترش به مکتب و فراگیری علم و دانش تذکیره تاجیکی گرفته بوده است مشکل نیست. بیان این مسئله از طرف آرزو جان بسیار ارزشمند است. ما می توانیم به تاریخ تبعیض و تحقیر در افغانستان پی ببریم. ما باید کسانی دیگری را که هویت جعلی برای خود درست کرده بودند تشویق کنیم داستان های خود را بازگو بکنند و در این موارد نوشته های تحلیلی نشر کنیم و اجازه ندهیم دیگر تبعیض و تحقیر بعد از آن که پیر فرزانه ما مزاری بزرگ رسما اعلام کرد که "ما نمی خواهیم دیگر هزاره بودن جرم باشد" ادامه پیدا کند.

• بشارت ۱۳۸۸ شنبه ۹ عقرب

  همیشه وقتی به این جا می آیم چیز های بهتری برای خواندن دارم این بار هم این مصاحبه.
  اگرچه باز نشر است ولی یک چیز تازه و خواندنی از دختری که شهامت و پشتکارش را خوب می شناسم.
  متشکرم جمهوری سکوت!

• محمد نعیم دهقان زاده ۱۳۸۸ شنبه ۹ عقرب

  با سلام مجدد! امروز سایت جمهوری سکوت را طبق معمول باز نمودم تا ببینم تازه ها چیست. مصاحبه خانم لیلی آرزو کماکان آخرین تازه ها است و آنچه را که توجهم را بیشتر جلب نمود اعتراضات و نکوهشهای است که عده ای (داکتر نظری و اقبالعلی همدم) سخاوتمندانه نصیب شخص نامبرده نموده اند. من متاسفم که عده ای از هموطنان و قوما با آنکه دارای سطح عالی علمی می باشند، از لحاظ عقلی و تفکر همچنان دچار رکود می مانند. اگر این دوستان فضای دوران مجاهدین و طالبان در افغانستان را تجربه کرده باشند بخوبی متوجه می شوند که راستی هزاره بودن در آنزمان نوعی از جرم تلقی میگردید و عده ای از هزاره ها بخاطر تعقیب برنامه های طویل المدت و گریز از دشنامها و سخنان رکیک دیگران ناچار شدند موقتا هویت غیر را انتخاب نمایند. عده ای در همان هویت غیر ماندند و هرگز بازگشت به خویشتن (تعبیر دوکتور شریعتی) ننمودند. خانم لیلی آرزو و خانواده محترم شان از تاکتیک خوب و قابل تحسین استفاده نموده و صدها و هزاران تحسین بر آنها که بعد از رسیدن به زمینه مناسب، نه تنها بازگشت به خویشتن را فراموش ننموده بلکه با تمام توانائی به تقویت آن پرداخته است. بدبخت و سزاوار نکوهش کسانی اند که در همان هویت غیر باقی ماندند و دچار الیناسیون شدند و امروز اتفاقا بیشتر از دیگران، علیه هزاره ها که در حقیقت خودش نیز متعلق به همان قوم می باشد تعصب و خصومت می ورزند. نمونه اینگونه افراد در جامعه ما خیلی زیاد است و خوبست دوستان این جریانات را مطالعه نمایند. این نکته را نیز نیابد فراموش کنیم که نه تنها آنها (افراد و گروههای پذیرنده هویت غیر و ماندن در هویت غیر) در این کار مقصرند بلکه ما (نخبه گان، رهبران، قلم بدستان و علمای دینی و غیر دینی جامعه بزرگ هزاره) نیز به همان مقدار مقصریم. مشروح این موضوع فعلا در اینجا نمی گنجد. خلاصه اینکه دوستانی از قبیل داکتر نظری و اقبالعلی بهتر است در انتقادات و نکوهشهای شان کمی بیشتر خردمندانه عمل نمایند و امید است کامنت سلیم جاوید را نیز بخوانند و متوجه نارسائیهای انتقادات شان گردند. من مجددا شاهکاریها و موفقیتهای خانم لیلی آرزو را صمیمانه تبریک می گویم و بر هوشیاریها و شخصیت فرزانه شان درود می فرستم. خانم لیلی آرزو! شما یک سرمایه بزرگ برای ملت ما می باشید و امید است این انتقادات بی مورد و نا سنجیده شمارا آزرده خاطر و دلسرد نساخته باشد. موفقیت بیشتر تانرا آرزومندیم.

• سلیم جاوید ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  با عرض سلام خدمت دوستان نهایت گرامی،
  
  گرچه خانم آرزوبسیار به زیبایی و با حوصله مندی به اعتراض دوستان به پاسخ پرداخته است ولی من میخواهم چند نکته را خدمت آقای داکتر(؟) نظری به عرض برسانم
  نخست اینکه املا و انشا و شیوه بیان نصیحت های یک فرد به عنوان یک داکتر مجرب نسبت به یک فعال فرهنگی آنهم از تبار زن و از ملیت هزاره در این کومنت شما «داکتر نظری» زیاد معقول و منطقی به نظر نمیرسد.
  این موضوع نیز جالب است، که جناب داکتر نظری آنقدر به علم طب تسلط پیدا کرده که هر یک از گروپ خون را مختص به نژاد و ملیت خاص میداند.
  
  در ضمن، ایشان از نگاه روانشناسی و روان پروری هم به حدی ترقی کرده که به خودش و داکتری اش عشق می ورزد و دیگران را بی خاصیت و مرهون منت خویش میداند چون ملیت ما را "چنان بزرگ" نوشته که دیگر داکتران را به حیرت انداخته و نیز از "لیلا جان"، آرزوی راست گفتن را ندارد. آرزو ندارد که شخصی حقایق تلخ زندگی اشرا برای مردمش بنویسد و یاهم بعنوان سند برای نسلهای آینده به ثبت برساند. من متاسفانه از روانشناسی چیزی نمیدانم اما یقین دارم که نبیشته ایشان بیانگر یکنوع خود شیفتگی(نارسیسزم) است.
  
  من فکر میکنم که اگر توانایی تشویق به ویژه دختری از تبار هزاره را نداریم، لا اقل وی را از سرزنش و توهین و نصیحت های بیجای خود نیز در امان بگذاریم و نیز قبل ازین که عزت نفس( سیلف ستیم) موجود در دیگران را نادیده گرفته و مورد اعتراض قرار دهیم، بهتر است ابتدا در سدد کاهش ضعف های در عزت نفس (سیلف ستیم) موجود در خود بپردازیم.
  با احترام
  

• doctor nazari ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  سلام و احترام مجدد خدمت دست اندر کاران جمهوری سکوت وخوانندگان این سایت وزین و بلاخص لیلا جان ارزو.
  و اما بعد:
  امید است که خاطر نازنین لیلای نازنین را با نوشتن یک خاطره تلخ خود ازرده نساخته باشم،منظورم چنین نبود.
  هدف اینست که ما در تلاش تثبیت هویت خود باشیم،نه خدا نخواسته هویت گریزی،زیرا با جعل هویت نمیتوان زنده بود و زندگی کرد.
  تنها هزاره ها نیستند که استبداد را تجربه کرده و میکنند در تاریخ بشریت ،بلکه شما میدانید که یهودان در کمپ های اشویتس ودر تمام ارؤپا محکوم به اشد ترین مجازات ومرگ حتمی شدند،ولی انها بیک اگاهی رسیدند که یهود باشند و متحد .و امروز ما شاهد حاکمیت ایشان هستیم،هم در عرصه سیاست،و هم در عرصه اقتصاد و تکنو لوژی و.....!
  در مورد نظرتان در مورد زنان و دختران هزاره باید عرض بدارم که انها بمراتب خوشبخت تر از زنان و دختران پشتون بودند و هستند.
  در بسیاری از مناطق پشتون نشیین اکنون هم زنان و دختران با قاطر ودیگر حیوانات تعویض میگردد.زنان کوچی در عقب سنگ به تنهای ولادت میکنند و........و امثال ان.از ظلم و ستمی که در برابر زنان تاجیک صورت میگیرد هیچ یاد نمیکنیم.
  ارزوی من از شما جوانان اینست تا به هزاره بودن تان افتخار کنید. زیرا شرافت هزاره پینه های دست او را نوازش میدهد و انسانیت سر تعظییم به صداقت و زحمتکشی او فرو میاورد.به گفته رهبرعزیز وعالی مقام ما مزاری بزرگ:``ما مردم سرفرازی هستیم``.
  گرچه دکانداران دین فروش و غیره خود فروخته های هزاره ،جاسوسان ایران و روشنفکران خاین نسبت به هزاره خیانت ها و جنایت های بی شماری را در طول تاریخ این قوم بازی کردند و هنوز هم این جریان ادامه دارد،ولی توخسته نباشی که عشق تنها نیست.
  من به وجود پر افتخار شما افتخار دارم،شما مانند چشمه زلال هستید که به بحر بیکران هزاره همگام میشوید.شما نور چشم ما هستید که چشم خیره ما هزاره ها انتظار خوشبختی و ارزوی به هدف رسیدن شما شیرین های تاریخ پر از درد مااست.کامگار با شید.
  

• Farid ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  Namonaye az dobaytihaye Laila jan
  
  دیلمه ده یِی روزا تنگَه، خدایا
  ده چیم مَه دنیا بی رنگه، خدایا
  یا جنگ دیره قَدمه، یِی قسمتِ شور
  یا یارمَه دیلشِی از سنگه، خدایا
  
  دیلمه ده یِی روزا تنگَه، خدایا
  ده چیم مَه دنیا بی رنگه، خدایا
  یا جنگ دیره قَدمه، یِی قسمتِ شور
  یا یارمَه دیلشِی از سنگه، خدایا
  
  قــــدِ ســـــروِ چنـــــــارشــی بی نظیــــره
  دو چشــمــــایِ خمــــارشــی بی نظیـــره
  دیستا بَل گوش دَیدوو خاندیشی نوربند
  شـــــیشتونی با وقـــارشی بی نظیــره
  
  بَلِه سه امباغ داد ماره، اَبغی مه
  سرازما کیته یَه بیست سال، بَچی مه
  یَگُو وخت مینگیرنوم ، شوی ریش سفید خُو
  مِیه دَ یاد، امو مرحوم بابی مه
  
  لالیم از گَلِه از ما شده بَییُو
  با دالر، شیربا وُ صد لاته پیرو
  قنجیغیم اَید نَکد ، یک تُره ، یک روز
  بَل کَد داد ماره بَلدِه خانه بیرو
  
  پولُ و دارایی پَگشی بیوفایه
  وگر دینارُو درهم یا طیلایه
  بیدار ویجدانخُو بالتر زین دویی که
  امروز مالک شی تو، صبا دیگایه
  
  بچِه مردک ، کوتیوبارونَه ماره
  مَنِه سیالو ، منت بارو نَه ماره
  ایخُو شوی نِیه بَل، دوشمونی جانه
  چپاک چَپچِی ، لَغه بارو نَه ماره
  
  مَردَکِ بدبیتور رَ چی کنوم ما
  چنگَلِ پور زمبور رَ چی کنوم ما
  سُوانِ دیل و عمرَه مَردَکِ بد
  دَ چیم زخمِ ناسور رَ چی کنوم
  
  اَلَی دیده، آردَم کِه قار موکونی
  گُلایی محبت رَه خار موکونی
  پیشنِه تو توروشَه وُ لب تو اَوزو
  دیل رَ از زندگی بیزار موکونی
  
  الا همدم مرا رنجور کردی
  زخمهای دل مَرَه ناسور کردی
  به قلبم زهر جدایی رَ کاشتی
  چیمایم از آوِی دیده کور کردی
  
  امو وعدای رنگارنگ تو دروغ
  امو لافای نام و ننگ تو دروغ
  دَ بینِ عاشقان نامی تو بودی
  جنونِ عشق دَ دِلِ سنگ تو دروغ
  
  سفیدگی جودینیم، چون روی دیده
  سیاهی عمر من، چون موی دیده
  حنای ناب دست، ماه و ستاره
  دو چشمِ ناز و دو آبروی دیده
  
  امی خالهای کنج لب فدای تو
  امی قاشهای دم کیلک فدای تو
  امی سرمه چیم دختر آزره
  امی ذلفهای تاو کیلک فدای تو
  
  ba enha migoyand dobyti
  Laila jan bazham dobyti bego ke dobytihaye to namitwanam begoyam ke che yak shor o hali dar dil barpa mikunad

• Farid ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  Ba salam bar hama e nawisendagan wa khowanindagane syte Jomhoori Sokoot makhsosan ba Arezoye benazir.
  mosahiba at zyad jalib bod wa shewaye bayanat dilnishin
  Man yaki az shaydahaye dobitihaye hazaragi shomayam ke besyare azanhara hamisha ba khod darharjaye ke basham zamzama miknam wa shabha ba zamzamahaye aan ba khowab mirawam
  to khod falsafaye dardha asty wa khod faryadgar e ranj wa gham
  madarat qahraman boda ke chnin farzande qahramanra ba jamea taqdim karda.
  kash mishod dastan zendagi atra minawishty Laila, chi qadar shewa wa zeba minawisy. nawishtahayat kalima ba kalima ba dil mineshinad, ba anke behtar az shaern shaer asty wa behtarin nawisenda hasty, bazham megoye man shayesta namibinam ke laqab e shaer o nawisendara bar khod bepaziram. en ra zalimana shekastanafsi kardi amma bazham afarin bar to wa shahamate to
  anhaye ke daktar shoda and ham barabare to tawanaye fahm wa tawanaye tarz e bayan shewara nadarad.
  ba to mibalam dokhtare watan, shahdokht e ke tamam e zebayeha dar to nehofta ast.
  dostat daram wa khoshihaye donyara barayat arezo mikonam

• دوست ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  من با توضیحات که لیلی جان داده است موافقم .
  
  وکسانیکه در کابل زندگی کرده است این توضیحات را متوجه میشود
  
  به نظرم کامنت که گذاشته اید شبیه مطالب این مقاله است وآنرادراینجا هم مرور نمایید شاد وسربلند باشی
  
  مقاله تحت عنوان :
  
  شهید مزاری چه می خواست؟
  
  
  http://afghanistan.fi/kanun/index.php?option=com_content&view=article&id=163%3A1387-12-22-16-09-00&catid=49%3Apolitical&Itemid=82

• لیلی آرزو ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  درود بر تمام خوانندگان سایت وزین جمهوری سکوت و بر بودای بزرگ و بلال صادق با این همه زحمات شبانه روزی شان. و درود بر عزیزان و بزرگواران که لطف نموده دراین صفحه احساسات نیک شان را بیان نموده اند. گرچه کمی بیمارم و سردرد شدید دارم ولی با آنهم وقتی به این کومنتهای زیبای شما برخوردم نتوانستم نتوانستم ناگفته برگردم. بنا لازم دانستم به ویژه با داکتر نظری ارجمند و همدم گرامی درد دلهای داشته باشم
  
  نخست بر هردوی شما درود میفرستم و اما بعد، منظور من از تحمیل شدن هویت تاجک در دوران کودکی ام همانا فرار از نیشخندهای علیه هزاره ها بود که هزاره های شهر نشین نسبت به هزاره های هزاره نشین تلخیهای این مسئله را بیشتر تجربه کرده اند. نه تنها خانواده ی من بلکه بسیاری دیگر از خانواده های هزاره های شهرنشین، به دلیل تحقیر نشدن و برخوردار بودن از رفاع و امکانات درسی نسبتا مساوی همانند دیگران، تذکره های با هویت تاجک را برای کودکان شان ترجیح میدادند.
  من هنوز کودک بودم که مادرم مجبور شد تا در مکتب مورد تحقیر و توهین شاگردان وحتی برخی از اساتید قرار نگیریم و تا با کمک این هویت مارا نیز همانند دیگر هزاره ها در مکتب و در کوچه و بازار به نامهای قلفک چپات و موش خرما و هزاره موش خور و امثال اینها صدا نزنند و تا نگویند که شغل شما مردم صرف جوالی گری هست شمارا به درس و مکتب چه ربط؛ به خاطر که ازین نیشخندها در امان بمانیم، در دوره حکومت داکتر نجیب از این نوع تذکره ها برای ما هم دریافت کرد و ترجیح داد تا ما نیز موقتا هویت تاجک داشته باشیم.
  دراین بیوگرافی ام سعی کردم مختصرا بنویسم ولی اگر این بخش از حقیقت ها را اشاره نمیکردم، بعد آن از نگفتن اش دلهره پیدا میکردم.
  من گفته ام: «اصالتا از جاغوری زیبا هستم، اما در کابل پریشان به دنیا آمده ام ولی تا قبل از ظهور مجاهدین جهت برخورداری از امکانات نسبتا یکسان با دیگر هموطنانم و نیز تحقیر نشدن به جرم هزاره بودن، هویتم تاجک« بود».»
  
  «هویتم تاجک بود» منظورم این است که اجبارا بود ولی دیگر نیست، بعد ازآنکه بابه مزاری بزرگ با آن عظمت بینظیراش ظهور کرد و یا زخم های بدن شفیع دیوانه ها را به خاطر حفظ حرمت و ملیت من و شما در حیات اش کرمباران شدند و با نصیر دیوانه ها، قمبر لنگ ها، و هزاران هزاران دیوانه های گمنام دیگر، سر و تن عزیزشانرا سپر خنجرهای تیز و زهراگین نیش های دشمنان هزاره و برای دفاع از هزاره بودن من و شما نمودند، تا بالاخره همین قهرمانان تاریخ با شهامت و فداکاری شان به ما و هزاره بودنمان انرژی بخشیدند تا چه در موجودیت و چه در نبود آنها دیگر ازین بابت هراسی نداشته و دیگر به جرم هزاره بودن مجرم نباشیم. و بنابرین من یکی نیز دیگر توانستم هزاره باشم و از هزاره بودنم به جای ترس و شرم افتخار کنم.
  
  جناب همدم، بابه بزرگ رفت، دیوانه ها رفتند و افشار به ویرانه خانه تبدیل شد و هزاره هایش تار و مار شدند. بر باقی مانده های این همه قربانی به ویژه بر نسل جدید هزاره، اگر بدون هراس دیگر هزاره نباشند بهتر اش این است که موجودیتشان در این دنیا مایه ی خجالتی و ننگ و شرم باشد. مادرم از روزی که بابه با دیوانه هایش در کابل قدم گذاشتند دیگر هویت ساختگی تاجک من و خواهرانم را به آتش کشید و با افتخار و سربلند از هزاره بودن ما میبالیدیم درست همانند پرنده های بالشکسته که سالها در قفس حبس بودند و به یکباره آزاد گشتند.
  بنا خدمت به عرض برسانم که در دوره مجاهد و در زمان زندگی ما در کویته نیاز به تذکره و پاسپورت نداشتیم ولی اکنون از زمانی که در سویدن زندگی میکنم پاسپورت افغانستانی با هویت اصلی ام دارم و در افغانستان زمانی برای همیشه برمیگردم که مطمئن باشم کاری از دستم برای مردم رنجدیده ام برمیاید چون الان با این دل مملو از عاطفه و احساس به جز از قطره های اشکم برای مردمم چیزی دیگری هدیه ندارم و مطمئنا هیچ یکی از آنها به آن ضرورت ندارند به خاطر که از چشم هر کدام آنها دریای از اشک جاری است.
  
  داکتر نظری گرامی، شما داکتر روانشناس هزاره هستید باید بوی تحقیر از او توهین از اثر تبعیض نژادی و جنسی را بر سر من و امثال من، از روان همان اشاره ی من در مصاحبه به سادگی درک میکردید، چون تفصیل بیوگرافی یک دختر هزاره در یک صفحه مصاحبه هرگز نمیگنجد لذا از نظر من ذره درد و رنج دختران هزاره در کتابها امکان خلاصه شدن ندارد این که یک صفحه از مصاحبه مختصر من بیش نیست. این کار شایسته نیست که یک دختر هزاره را با این همه مجبوریت هایش متهم هویت گریزی نمایید ولو اگر اشاره ی من در این مورد بسیار مبهم و گنگ بوده باشد.
  مقصر مادرم هم نیست که به ما هویت تاجک را ترجیح داد تا در کنار تبعیض همیشگی جنسی حد اقل در چند لحضه ی در مکتب از آن نوع نیش خندها که یاداوری نمودم در امان بمانیم. ما برای مادرم محتوی زندگی اش بودیم و هستیم، و هر مادر به خاطر خوشی و به دور نگهداشتن فرزندانش از گزند حوادث و روزگار و بدبختیها از خوشیهای خود میگذرد چنان که مادر من از جوانی و تمام خوبیها و خوشیهای زندگی اش صرف نظر کرد و با خواهر بزرگم که او هم هنوز کودکی بیش نبود شبها تا صبحها و صبحها تا شبها دستدوزی ها کردند و کلوه های تار یا نخ را باز کرده و میبافتند تا با حاصل ناچیز آن، ما بدون حضور سایه پدر و برادر در محیط پر مشقت کابل دران زمان، که پسر و شوهر نداشتن خودش برای یک زن جرم محسوب میشد و تا هنوز میشود، از زندگی و رفاع و پرورش بهتر مستفید شویم. بنا باید بدانید که هویت موقتی تاجک مان از روی شوق و علاقه نبوده بلکه مجبور بودیم مدتی آنرا تحمیل شویم.
  
  امیدوارم پرحرفی نکرده باشم و نیز شمارا با حرفهایم نیازرده باشم. هرانچه در دلم آمد نوشتم و مجددا اگر بخوانم میترسم پشیمان شوم و حذف کنم بنا اگر یگان حرفم را تندتر گفته باشم شما از بزرگواریتان مرا عفو نمایید.
  همه شاد و سلامت باشید بیرارو و خوارو
  

• یک دوست / از اروپای شمالی ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  از اینکه در اروپا بی تفاوت نیست شاهکاری می کند
  
  ارزو جان موفق باشی

• امیر ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  الا ای دختر زیبای قوما
  بگو مرگ برخلیلی
  
  تو هستی دراروپا
  بگو مرگ برخلیلی
  
  شهیدان میشود خشنود ازتو
  بگو مرگ برخلیلی
  
  

• حبیب حسینی ۱۳۸۸ جمعه ۸ عقرب

  ضرب المثل عامیانه است که می گویند مرغ فلانی یک لنگ داره، گاهی هم می گفتند که طالبان ایستاده می جنگند، حالا حالا هم می شنویم که قطار احمدی نژاد بریک نداره، ضرب المثل راوی حالی کسانی اند که بالای یک موضوع اصرار به خرچ می دهند، گاهی از روی نا دانی، گاهی از اثر غرور و گاهی هم از سر عادت. طالبان هم به خاطری ایستاده می جنگند که مبادا ارزش جهاد شان را در برابر جان نگهداشتن از دست بدهند و باید ایستاده بمیرند تا شهید محسوب گردند و علت آن نیز ضعف فکر ی و یا نادانی است. اینکه قطار احمدی نژاد بریک ندارد، دلیل آن تک روی و خودخواهی های نشآت گرفته از غرور فاشیست مآبانه وی می باشد که یا باید این قطار را به هر قیمت به مقصد برساند ویا در میان راه منحدم سازد. نمیدانم که از اثر قوت دانایی است و یا ضعف آن. ولی ما مردم نیز از این دست مفکوره های واهی کم نداریم که بجای منطق از احساسات کار می گیریم.
  وقتی برسیم به دروازه که پست است، سه راه وجود دارد. یا باید غرور خودرا نشکنیم و سر خودرا به دیوار بزنیم، یا باید همه وقت پشت در ایستاده بمانیم و یا هم کمی از غرور خود کاسته سر خودرا پائین کرده از دروازه عبور کنیم. کمال دانایی حالت سوم را نشانه می گیرد، در حالیکه غرور و نادانی به گزینه های یک و دو اشاره می کند. حال ما که هزاره به دنیا امده ایم از باید ها است که در لحظه مرگ هم هزاره هزاره گفته جان بدهیم. از باید ها است که همه وقت باید پشت دروازه ها بمانیم و از باید ها است که سنگ غرور کاذب را بالا انداخته و سر خودرا به زیر ان بگیریم. میترسم که روزی سخن گفتن هزاره ها با اقوام دیگر به تابویی تبدیل گردد، چی رسد اینکه کاری برای انان انجام دهد و یا از آن ها توقعی کاری را بکنند.
  من برای لیلی جان آرزوهای بیشتر و بیشتر تمنا می کنم و برای سایر دوستانم هم موفقیت های فراوان آرزو می کنم. شاد باشید

• كيان خلالوش ۱۳۸۸ پنج شنبه ۷ عقرب

  شاهدخت شاعر! حضور گهگاهي شما در اين سايت «ناله»، گواراي جان هاي خسته است، هرچند كه به اصطلاح اشعارت چنگي به دل نمي زند. جاي دلنگراني نيست تو مي تواني بهتر شوي!

• doktor nazary ۱۳۸۸ پنج شنبه ۷ عقرب

  سلام به دوستان.لیلا جان خاطره ای را بیادم داد که زمانی محصل طب بودم در تطبیقات فز یو لوژی یک احصایه گیری میکردیم میان خود محصلین طب که کدام ملئت گروپ خون ب و یا صفر....دارد .در میان ما هزاره بی خاصیتی بود که ملیت خودرا همچون لیلا جان تاجیک نوشته بود. در حا لی که تذکره اش همچون آغی در رویش بود.و تاجیکها و پشتون ها اورا مسخره کردن ومن که سخت عصبانی شده بودم ملیتم را چنان بزرگ نوشتم که تا فعلا داکتران هم دوره ام میگویند:که خداوند مارا از هزاره بودن داکتر نظری در امان نگهدارد۰ (البته بشکل شوخی).
  کارو مینویسد:
  در میان همه جوی هایکه بدریا سرازیر میشد ،جوی کوچکی هم وجود داشت که میل سرازیر شدن را به دریا نداشت وقتی پر سیدند چرا؟ گفت من گرچه در برابر عظمت دریا ناچیزم، ولی من گمنای گم نشده را بیشتر از شهرت گم شده دوست دارم.
  
  من از لیلا جان ارزوی این حرف را نداشتم.توصیه من منحیث یک داکترطب و روان شناس اینست که لیلا جان عزت نفس را بیاموزد.(سلف یستیم).
  بیدل میفرماید:
  
  در مزهب ما بد نام بهتر بود از گمنام
  جبریل امین گر نیست،شیطان لعین باشد.
  
  هزاره ها آنقدر مردم نجیب و عزیز هستند که دیگران حسد میورزد به نجابت و شرافت او. به تاریخ نگاه کنید. هزاره پیش قراول هیچ خارجی در کشور ما نبوده،و برعکس فاتح جنگ میوند کرنیل شیر محمد خان هزاره است، و هزاران مثال دیگر.من متشکرم از دست اندر کاران جمهوری سکوت .سلام و درود به بودای عزیز که دیریست از ایشان بیخبرم.
  
  گفت اقبالم بمن که ای مختار من غمگین مباش
  میرسد مردی که زنجیر غلامان بشکند.
  سر فراز باشید.
  
  

• اقبالعلی همدم ۱۳۸۸ پنج شنبه ۷ عقرب

  سلام بی پیان خودراخدمت تمامی دوستان که درین سایت زحمت میکشندودوستان که روزانه یاچندروزبعد-مثل من-ازاین سایت احوال دوردورارامیگیرند،وبلخصوص خدمت آغی که نژادش آزره ومتعلق قوم تاجیک است،میکنم.
  گرچندکوچکترازآنم که گذشته ها بیادم مانده باشدولی ماهزاره ها مزاری علیه الرحمه راازدست دادیم که هزاره باشیم ملافیض محمدوخالق راازدست دادیم که هزاره باشیم یعنی این شجاعان خون خودرادرراه هزاره ریختاندن تانسل بعدازآنها باهویت آزرگی زیست نمایند.
  بگذریم ،آغی گل آیاتصمیم گرفته ایدکه اگردرافغانستان زنده گی کنیدیالاقل کدام وقت گذرتان افتادتذکره افغانی باهویت آزرگی بیگیرید؟
  آیاکدام وقت احساس گناه کرده ایدکه باهویت خودزنده گی نکرده اید؟
  

• مجنون لیلی ۱۳۸۸ پنج شنبه ۷ عقرب

  سلام. دوست دارم لیلی جان همیشه دوبیتی هزارگی بگوید و من بخوانم. نمی دانم خدا این دختر را چگونه احساس داده است. آنقدر زیبا می سراید که آدم نمی تواند نخواند. بهر حال برای لیلی آرزوی موفقیت می نمایم. لیلی جان هرجا هستی خوش بگذرد.

• حبیب حسینی ۱۳۸۸ پنج شنبه ۷ عقرب

  روزی از روزگار سیاه صدای به بلندایی اسمان را نارسیده به گلو نا جوانمردانه به گلوله بستند. دسیسه ظاهراً با موفقیت پایان یافت، اینگار که این شعله تابان تمام ارزوهایش را با خود در رخت سفیدی پیچانده و به عنوان توشه سرای اخرت برای همیشه با خود برد. اما روح بلند پرواز این فرشته در قالب آرزوی فرشته سان وی اینک صدای او را تا افق های هفتم فریاد می کشد. آرزوی او اینک آرزویی دارد و ان صلح و آزادی افغانستان پریشان است. آرزوی او اینک به بلندای صخره های سر به فلک کشده ای کوه بابا سر بر افراشته است و با قلب مملو از عاطفه و احساس در یای از محبت و امید را در در قالب اشعار و کلمات در دل های خسته از زوزه درنده گان این کوه جاری می سازد تا باشد که آرزو های دیگری بشگفد و لیلی های دیگری آرزو شود.
  سبز و شادکام باشی آرزوی عزیز.

• Nawid ۱۳۸۸ پنج شنبه ۷ عقرب

  Laila Arezo aghay jan, hamisha shad bashi wa ba arezohayat berasi

• آتش ۱۳۸۸ چهارشنبه ۶ عقرب

  هرکسی کو دور ماند از اصل خویش باز جوید روزگار وصل خویش ...

• yasa ۱۳۸۸ چهارشنبه ۶ عقرب

  Aarozo Be Aarozost............herchan shear wa musiqi jozi layanfaki zindagi ensani wali ensan aarozoman yak bam wa do hawa nist...... harchand khast ensan ha motakassir hastand wali hama joz aamal yak ensani hadafmand nist..........ensan hadafmand hawl yak mahwar wa hadaf micharkhad ......

• محمد نعیم دهقان زاده ۱۳۸۸ چهارشنبه ۶ عقرب

  خواهر گرامی سلام! متن مصاحبه تانرا خواندم و راستش در ضمن اینکه بعضی نکات در عین حال که متاثر کننده بود، تحسین و خرسندی مرا نیز تحریک نمود. صحبت از کوئته و بودن و درس خواندن در آنجا، خاطراتم را بار دیگر تداعی نمود. راستی زندگی در آنجا دارای فراز و نشیبهای فراوان بود. خیلی خوشحالم که با رسیدن و زندگی کردن در کشورهای گویا مرفه خارج، درد و رنج هموطنان تانرا فراموش نکرده اید و خود را بنحوی شریک در رفع و کاهش آنهمه نا بسامانیها و سختیها می بینید. از همه مهمتر، این خیلی مهم است که شما بر خلاف عده کثیر قومای ساکن در آنکشورها درس و تحصیلات تانرا ادامه میدهید و این حکایت از یک روح بلند تان می کند. ادامه تحصیل در آنجا بنظر من نوعی از احساس مسئولیت است که هر شخص باید در برابر جامعه و ملت خویش داشته باشد و خوشبختانه اوج این احساس را ما در مصاحبه ها و نوشته های تان مشاهده می کنیم. از خداوند توفیق بیشتر در راستای فعالیتهای تان تمنا داریم. شاد و درخشنده باشید.

• آرزو ۱۳۸۸ چهارشنبه ۶ عقرب

  دوست دارم ليلا هميشه شاد باشد و به کارهاي فرهنگي اش رونق بيشتري بدهد. ليلا جان به دوبيتي‌هاي هزارگي بيشتر رونق بده