بیانیه جمعی از روشنفکران و نهادهای فرهنگی افغانستان:

هشدار به جامعه جهانی نسبت به شکل گیری روند تمامیت خواهی و تقویت بنیادگرایی در افغانستان

 

برگزاری کنفرانس لندن ابراز تعهد دوباره جامعه جهانی نسبت به روند جدیدی به شمار می رود که بعد از سقوط طالبان و کنفرانس "بن" در افغانستان رقم خورد و زندگی بسیاری از افغانها را تغییر داد.

با اجماع بین المللی در کنفرانس بن در سال 2001، سنگ بنای بنیادی گذاشته شد که برای اکثریت مردم افغانستان قابل قبول به نظر می رسید. آنچه به توافقات بن ویژگی بارزی داد، به رسمیت شناختن هویت چند تکه و متنوع جامعه افغانستان و رد جریان تندروی مذهبی بود.

درک این واقعیت سبب شد تا افغانستان به سوی آرامش نسبی حرکت کند و گام هایی را در مسیر دموکراسی و مردم سالاری بردارد. بی تردید جامعه جهانی سهم بزرگی در چنین روندی داشته که امید می رفت در نهایت به تقویت دموکراسی و تضعیف بنیادگرایی و تروریسم در افغانستان و منطقه منجر شود.

آنچه می تواند تروریسم را برای همیشه از داشتن یک پایگاه وسیع مرکزی در افغانستان محروم کند، ثبات سیاسی در آن است. ثبات افغانستان بیش از هرچیز دیگر مستلزم این است که جامعه متکثر افغانستان به نظام سیاسی اعتماد کنند، خود را در آن ببینند و از آن حمایت کنند.

مردم افغانستان در دوران طالبان تحجر مذهبی را توأم با برتری طلبی قومی تجربه کرده اند و به همین دلیل در شرایط حاضر هر نوع شائبه قومگرایی در جریان حاکم می تواند به حرکت آرام و تدریجی جامعه افغانستان به سوی ثبات سیاسی، وحدت ملی و شکل گیری دولت- ملت زیانهای جدی وارد سازد.

تهیه کنندگان این بیانیه خود را متعلق به جریان روشنفکری افغانستان و فارغ از هر نوع گرایش مذهبی، قومی و سیاسی می دانند. جریانی که خواستار یک افغانستان باثبات، موفق و سربلند است که در آن ارزشهای مدنی و دموکراتیک و اصول حقوق بشر نهادینه شود، و بدین ترتیب نقطه پایانی بر برتری جوییهای قومی و تندروی مذهبی گذاشته شود.

امضا کنندگان این بیانیه توجه تمام مقامات، نهادها و دولتهای شرکت کننده به کنفرانس لندن را به نکات زیر معطوف می کنند:

•1)      رهبری دولت فعلی با همدستی آن دسته از جناحهای طالبان که در دولت و پارلمان نقش ونفوذ دارند ونیز عناصر فعال حزب اسلامی در درون دولت می کوشد امتیازات، اختیارات و ومنابع کلیدی  قدرت را به سمت انحصار قومی و تک ساختی سیاسی هدایت کند واین، درست همان چیزیست که گروههای قومی غیرپشتون را نگران و از آینده سیاسی ناراضی و نسبت به وضع موجود بی اعتماد می سازد. ادامه ی این روند موجب بروز شکافهای عمیق و خطرات غیر قابل پیش بینی وغیر قابل کنترل  در ساختار سیاسی و تعامل قومی خواهد گردید که پدید آمدن این موقعیت  یکبار دیگر افغانستان را به بحران سه دهه گذشته بر خواهد گرداند.

•2)      کنفرانس لندن می باید در برابر گرایش خزنده ی حاکمیت فعلی به سمت روند قومی شدن، هشدار دهد و برای مشارکتی نمودن ساختار حکومت و تحکیم  مشروعیت دولت، طرح  وبحث ویژه ای را در دستور کار قرار دهد.

•3)      تلاش های پیدا و پنهان پیوسته ای برای مشروعیت بخشیدن به موجودیت سیاسی طالبان، بازگرداندن و مشارکت دادن آنها در قدرت  سیاسی صورت می گیرد که بنظر میرسد  یکی از اجنداهای مهم کنفرانس، همین موضوع  باشد. ما امضا کنندگان این بیانیه، به دولت افغانستان و حامیان جهانی آن و کلیه طراحان و حلقات سیاسی داخلی و خارجی این پروژه هشدار می دهیم که بازگرداندن طالبان به معنی ذبح دمکراسی نوپا، میدان دادن به انحصارطلبی های سیاسی، عظمت طلبیهای قومی، خاکستر شدن امیدهای سیاسی مردم افغانستان، بازتولید تنشهای قومی  و در نهایت، پیروزی بنیادگرایی و ترویسم خواهد بود.

•4)       برای مشارکت دادن طالبان به قدرت سیاسی  می باید همه پرسی عمومی از مردم افغانستان وتمام اقوام و شهروندان کشور صورت بگیرد. درغیر این صورت، اولاً پروسه مذاکره و مصالحه با طالبان مشکوک ومطرود خواهد بود؛ دوماً  دولت حاصل از مشارکت طالبان نامشروع خواهد بود و سوماً موفقیت این پروسه نه تنها صلح ومشارکت و تمنیت را پدید نخواهد آورد، بلکه حتا افغانستان را آبستن بحرانهای  سیاسی، منازعات قومی و مداخلات منطقه ای بزرگتر وخطرناکتری خواهد نمود.

•5)      مصالحه با مخالفین نیازمند داشتن استراتژی روشن است که در آن قانون اساسی افغانستان، اصول حاکمیت دمکراتیک، مبانی حقوق بشر از جمله حقوق زنان در معرض معامله قرار داده نشود. ماهیت طالبان و اصول فکری آنان با چنین معیارهایی تناقض دارد و آنان در گذشته نشان داده اند که با حاکمیت مردمی و دمکراسی سرسازگاری ندارند. به این ترتیب، میدان دادن به چنین جریانی بدون داشتن مکانیسمی روشن برای تعریف جایگاه آنان در ساختار سیاسی افغانستان، می تواند قضایا را پیچیده تر کرده و تبعات زیانباری برای آینده سیاسی این کشور داشته باشد.

 

روشنفکران و نهادهای فرهنگی افغانستان