جالب است که حضرت وحیدی به نقد چیزی میپردازد که آنرا نمیداند یا به عبارت صحیح تر نمی فهمد. (خود چندین بار به این امر چه در متن و چه در کامنت به اشکال مختلف اذغان داشته است).

اینکه او میان "واقعیات متکثر" و وجود "نظم در هستی" تفاوتی احساس نمیکند نیز نشان از شدت علم و دانایی او دارد !! که همین یک نمونه کوچک نشان از پرت و پلا گویی (به گفته زوارو) در سرتاسر مثلا نقدش دارد. (به جز قسمتی که به دفاع از نظر خود در خصوص هویت خواهانه بودن رخداد غرب کابل میپردازد و اندک چلنجی بر مطلب اسد بودا وارد میکند)

گذشته از همه اینها جناب وحیدی چندان خود را جدی گرفته اند و پنداشته اند که گویا اسد بودا، فارغ از مسائل روز مستولی بر هزاره ها _که به نظر میرسد نکته اصلی در سراسر نوشته اوست_، بر مقاله او نقد مفصلی نوشته است !!

شاد باشید

جناب وحيدي عزيز مقاله ات خيلي عالي و پر محتواست مانند هميشه .من مقاله ايران وپاليسي رقابت و درسكوت چه ميخواهيم را خواندم بسيار پخته وعالي بود.واما متاسفانه ازگذاشتن نظر عاجز بودم.
هميشه موفق باشي با دوستان كابلي.

آقای دهقان زهما سلام!
باور کنید هدفم توهین به شما ویا کسی دیگری نیست ، به نظر من انتخاب تخلص پدر بااین نام و کارنامه های بزرگ ، در قدم اول مسئولیت است که پسر بخود قبول میکند. پسر باید فکر کند که آیا این جامه به قامتش بزرگی نمی نماید ؟؟ آیا میتواند حرمت این تخلص را حفظ کند ؟؟ و ده ها سوال دیگر . گذشته از همه بزرگان همه یک فرد هستند و یک (اگر اجازه باشد چنین بگویم ) اکزامپلار . اگر شما بخود این جرئت را داده اید حتمن شاید شایستگی این تخلص پدر را داشته باشید. گناه من است که با شما و آثار و افکار شما آشنایی ندارم. بازهم تاکید میکنم که هدفم توهین نبوده و صرف با در نظر داشت جنبه اخلاقی این کار نظر شخصی ام را نوشتم. در افغانستان ما این رسم وجود دارد که تمام برادران کشتمند میشوند و کاتب و تاج و .. و شماهم زهمای کوچک ، بالاخره این حق مسلم شما است و من با آن کار ندارم. ولی در مورد ملیت خود یک کمی دلسوزانه برخورد کنید.
با عرض حرمت.

با پوزش که من اسم استاد زهما را "محمدعلی زهما" نوشتم ، اسم مبارک شان "علی محمد زهما " است. دوم اینکه استاد زهما در تاسیس حزب دموکراتیک خلق نقش داشت. اما بسیار زود از آن کنار رفت وپس از آن به عضویت هیچ حزبی در نیامد. خواننده گرامی توجه دارند آن حکایت که من از استاد زهما کرده ام مربوط به اوایل دهه 50 خورشیدی میشود که از تاسیس حزب دموکراتیک خلق هشت سال سپری شده بود.

ثقوایی گرامی؛

سلام های گرم مرا بپذیرید. تشکر از پیامِ پرمحبت و پر صفای شما. من فکر میکنم که وسوسه ی همه ی ما این است که تاریخ تکرار نشود و هزاره ها بار دیگر به عنوان "کنیز" در بازار به فروش نرسند؛ بر دختران و نو جوانان هزاره تجاوز صورت نگیرد. بزرگترین جفای را که عبدالرحمان به حق هزاره ها انجام داد، تنها سرکوب نظامی نبود. عبدالرحمان اقوام دیگر را نیز سرکوب کرد. بزرگترین جفای او به حق هزاره این بود که او با برده سازی هزاره ها جایگاه آنها را در تقسیم کار اجتماعی در جامعه نیز تعیین کرد، چرا که "کار" تنها یک مقوله ی اقتصادی نیست، بلکه ابعادِ جامعه شناسانه نیز دارد. "کار" جایگاه و منزلت انسان را در جامعه تعیین می کند. بدین سان او آن قالب واره ی نژادباورانه را در جامعه در ارتباط با هزاره ها خلق کرد که همه می شناسیم: "هزاره ی کنیز و بارکش." هزاره ی کنیز جز ملت و مربوط به ملت نبودو باید به عنوان افراد"بیگانه"،بازمانده های چنگیز، شناسایی می شد. می خواهم بگویم: پروژه ی ملت سازی همواره با این سوال همراه است: جه کسانی مربوط به ملت می شوند و چه کسانی در "وجود ملت" رخنه کرده اند و بیگانه اند. در این رابطه است که پیوند ناگسستنی ناسیونالیزم (ملی گرایی) با نژادباوری آشکار می شود. یک ناسیونالیست همواره "بیگانه ستیز است و "بیگانه" را در داخل مرز های ملی می سازد و شناسایی می کند. یک ناسیونالیست نباید حتمأ نژادباور باشد، ولی یک نژادباور حتمأ ناسیونالیست است. کاری را که تاریخ نگاران و نخبگانِ ناسیونالیست پشتون کردند. آنها سالیانِ متمادی خود را به عنوان باشنده گانِ اصلی افغانستان وانمود کردند و خیالواره های قدامت و مبدا های تاریخی را آفریدند؛ به "اسطوره ی آریایی" دامن زدند. و این امروز انتقام می گیرد: می بینید که پاره یی از "تاجیک گرایان" پشتون های مسلمان را به عنوان یهود شناسایی می کنند. کار این افراد این است که می خواهند "سیخ" بر روی آتش بچرخانند.
تقوایی گرامی؛
با این همه شما و آقای وحیدی باور دارید که من یک ناسیونالیست هستم؛ ناسیونالیستی ی که هوادارِ ایجاد ملتِ "یک پارجه" است! تمام تلاش من این بوده تا نشان دهم که "قومیت" و "ملت" پدیده های اجتماعی و دستآورد های تاریخی بوده و هر دو سرکوبگر اند. به این مفهوم که پدیده های "طبیعی نیستند و باید خصیصه ی ذات باورانه را از آنها سلب کرد. و سرکوبگر اند چونکه طرد و قلع قمع "بیگانه" رکن اصلی آنها می باشد. ما شاید "دردِ مشترک" داشته باشیم، ولی من راه خروج از این بن بست را طوری دیگر می بینم. با تأکید می گویم که در برابر نژادباوری ضد نژادباوری کارکرد دارد وبس. و این نباید باعث شود که ما همدیگر را توهین و تحقیر کنیم.(کاری که جناب زردادی در مورد من کرده است)
سلام شما عزیز را به پدرِ پیرم وسیله خواهم شد. اگر اجازه دهید همین جا با شما و همه دوستان دیگر خدا حافظی می کنم. در این مورد چیزی خواهم نوشت و شما را خبر می کنم تا از انتقاداتِ شما و دیگر عزیزان فیض برم. در پایان یک نکته را به آقای زردادی می خواهم تذکار دهم: انسان بصورت اتفاقی در یک خانواده به دنیا می آید و به همین دلیل نام بزرگم "زهما" است. "دهقان" را نیز پدرم انتخاب کرده و انتخاب در دستِ من نبوده است. علی محمد زهما مربوط به نسلی بوده که ضعف ها و قوت های خود را داشته و نباید مبالغه کرد. توجه شما را به نوشته های خودم جلب می کنم تا هویت مرا در یابید. شما مرا توهین و تحقیر نموده اید، ولی هرگز این انتظار را از من نداشته باشید که با شما برخورد بالمثل نمایم. چرا؟ به دو دلیل: نخست اینکه توهین و هتاکی را دوست نمی دارم؛ دوم اینکه می خواهم بین من و شما خطِ فاصل وجود داشته باشد.
باحرمت

جناب دهقان زهما، سلام مجدد به شما!
من میدانستم که شما افتخار فرزندی انسان فرهیخته ، دانشمند ، ادیب، پژوهشگر یکی از پیشگامان مبارزات عدالتخوهانه، استاد محمد علی زهما رادارید. استاد زهما را در دوران خودشان میتوان استادی استا دان سخن وادبیات برشمرد که درآنزمان شیوه نوشته های ادبی شان بیش از حد تصور شورانگیز وزیبابود. چنانچه نویسنده این سطور در اوایل دهه پنجاه خورشیدی، شاهد شنیدن یک پارچه ادبی - سیاسی استاد زهما بوده است که دریک میتینگ اعتصابی، خودشان به خوانش گرفتندوبیش ازسخنان به اصطلاح پرشور انقلابی سخنوران چپی، مورد استقبال حاضرین قرار گرفت. در حالیکه استاد زهما به هیچ یک از احزاب وجناح های سیاسی آن زمان وابسته نبود،چون اگر عضویت یکی از این جریانات سیاسی را نمیداشتی، کسی به سخنان ات وقعی نمیگذاشت وبا سکوت از آن میگذشت. اما استاد زهما چون از یک اتوریته ومقام خاص ادبی - فرهنگی برخورداربود که با ارائه پارچه ی ادبی - سیاسی خود که قلب حاکمیت وقت را نشانه گرفته بود، به شدت از سوی همه جناح های سیاسی در دانشگاه کابل، مورد استقبال گرم قرار گرفت. استاد زهمادر آن دوران از آن پایگاه بلندی برخورداربود که اگر میخواست میتوانست نقش پیشگامی را در انسجام دهی سیاسی جامعه هزاره داشته باشد. چون جامعه فقیر ومحروم هزاره فاقد رهبری سیاسی خودی بوده وهدایتش به دست " نسب محوران " بود که با هزار رشته با در بار پیوند داشتند. به خصوص در دوران که استادی استادان ما، از این شان بزرگ برخوردار بود، محمد طاهر بدخشی که جناح حزب خلق را ترک گفته بودوکمر همت را برای مبارزه با ستم ملی در افغانستان بسته بود. این چراغ سبز،میتوانست که نخبه گان فکری جوامع محروم افغانستان واز جمله نخبه گان جامعه هزاره رابه سمت سازمان دهی مبارزه تشکیلاتی سوق دهد. استاد زهما با تجربه ودانش به مراتب فراتر از طاهر بدخشی ودیگران، توان این هدایتگری را داشت. چراغ سبزرا به خاطر گفتم که در آن وقت ها مبارزه علیه ستم ملی در اثر تبلیغات انتر ناسیو نالیستی جریان های خلق ، پرچم ، شعله جاویدو اخوت خواهی اخوان المسلمین، تمام فضای فکری روشنفکران را اشغال کرده بود. بدخشی از آن جهت یک سنت شکن وقهرمان مبارزاتی است که خود از بطن همین عامگرایی انتر ناسیونالیستی که با شعار مبارزه طبقاتی به میدان آمده بود ، برخاست وراه خودرا جدا کرده و برای دفاع از حق جوامع محروم و استبداد زده، به پا خاست. اما اینکه استاد زهما در سوی دیگر چرادر خط هدایتگری جامعه خود قرار نگرفت، برای نویسنده این سطور تا هنوز روشن نیست. عمر شان دراز بود!
از همین جهت زهمای گرامی، شما خود که مطالعات فراوان داشته اید ومن مقالات شمارا در سایت ها دنبال میکنم. حتی یکبار تصمیم گرفتم که بیایم وبا شما از نزدیک صحبت کنم ودر یک تبادل نظر جدی اگر به نتایجی می رسیدیم، شاید برای جامعه هزاره بسیار موثر ومفید واقع میشد. اماچون تجربه ای تلخی که با یکی از نخبه گان فکری جامعه داشتم، ازاینکارمنصرف شدم. به هر حال این سخنان بدان معنا نیست که به سمت عامگرایی های که نام " ملی گرایی " گرفته است وشماهم از آن احتراز دارید ، راه مان را کج نماییم. افغانستان کشور قومیت ها است ومبارزه برای برابری اقوام مطابق به شعاع وجودی شان از دید من یک اصل است. تنها با عبور از این مسیر میتوانیم که به آن آرمان " ملت سازی " دست یافت. نژآدباوری ما به هیچ عنوانی بدان معنا نخواهد بود که اگر زمانی به برابری حقوق خود برسیم این باوررا با اقتدارواستبداد سیاسی همراه بسازیم. کار که حاکمیت نژاد باور پشتون در طول تاریخ ازگذشته تا حال اعمال نموده است. ما اگر به نژاد وخون خود باور نداشته باشیم، بدان معنا است که ناخواسته نژاد باوری قوم حاکم راکه با استبداد سیاسی وفرهنگی عجین است، برمی تابیم وبه نحو نفی خودرا از سوی آنها تایید می کنیم. ما برای دفاع از هویت ، فرهنگ وتاریخ خود، ناگزیریم که به این استبدادکه از سوی نژاد باوران حاکم تحمیل میشود، " نه " بگوییم ودر برابرآن بایستیم. وقتی ملی گرایی را برنمی تابیم، راه دیگرآن زمینه سازی برای مبارزه به خاطر حقوق برابر قومی در افغانستان است که مارا از ان عامگرایی های خیالی، بیرون میکند وبه واقعیت عینی جامعه نزدیک می سازد. همانطوریکه شما گفته اید از زمان عبدالرحمن تا حال این جفای عظیم در برابراقوام غیر پشتون وباشدت بیشتر نسبت به هزاره ها اعمال گردیده است. چنانچه شما وخانواده بزرگ شما، از قربانیان اصلی این نژاد باوری قوم حاکم هستید. پس قرار گرفتن در کنار این آوراگان وتبعیدیان تاریخ نه تنها شان مارا نمی کاهد، بلکه مارا به سمت واقع نگری هدایت میکند. حرکت نخبه گان فکری مانند شما، میتواند به جامعه اعتماد به نفس بیشتر بدهد وآنهارا از این شب تاریک به صبح سپید برساند.
آخر اینکه باور وحرکت در مسیر دفاع از حق برابر انسانی وقومی در افغانستان، مضمون عصر کشور ما بوده وتا وقت که عدالت قومی در افغانستان تامین نشود ، همیشه این مضمون زنده وحیات خواهد داشت. با تیوریزه ساختن وحدت ملی که عملاً اثری از آن دیده نمیشود، ما به جایی نمیرسیم واگر این تیوریزه سازی از سوی " خودی " ها صورت گیرد. بسیار درد آور خواهد بود. سر بلند باشید و به استاد زهما احترام خالصانه ای این حقیر راوسیله شوید.

بعد از خواندن کومنت آقای زهما که مانند آقای وحیدی من هم حالا دانستم که فرزند همان علی محمد زهما میباشند ، زهمایی که خود بخاطر رهایی مردم و ملیتش تلاشها نموده و در جنبشهای روشنفکری سالهای دهه 30 و 40 و پیریزی حزب دموکراتیک خلق نیز نقش ارزنده داشته اند.
فکر میکنم تخلص «زهما» اسم فامیلی نیست و معنایش «همیشه عاشق» میباشد و مخصوص فرد است نه تمام افرادیکه رابطه فامیلی با این فرد داشته باشند. تخلص بیشتر شخصی است و بهمین خاطر من مخالف آنم که برادری از تخلص برادر کلانتر که شهرت و محبوبیت بیشتر دارد استفاده میکند و پسر در عقب تخلص پدر پنهان گردیده و ازان استفاده جویی مینماید. بهر ترتیب اینکار بیشتر به این افراد ارتباط میگیرد که چرا و چگونه از این تخلصها استفاده میکنند. منظور اصلی این نوشته جای دیگر است و آن اینکه در ده های دموکراسی وقتیکه هنوز قدرت عملی بدست یک خاندان بود اکثریت روشنفکران چپگرای ملیت پشتون نیز داد از عدالت و حقوق مساوی ملیت ها میزدند و اینکار تا اندازه باعث جلب و جذب نمایندگان دیگر ملیتها گردیده و عملاً باعث همکاری افراد و اشخاصی غیر پشتون با این سازمانها میشدند.
حادثه ثور سال 1357 پرده را از روی ریاکاری روشنفکران ملیت پشتون برداشته و در وجود افراد و اشخاصی مانند عبدالله امین ، الله داد طوفان ، عبدالحق و لسی ، صاحبجان صحرایی ، و.. که همه الهام از حفیظ الله امین میگرفتند ، نشان داد که حتا در دورن حزب دموکراتیک خلق که ظاهراً با نظریه و اندیشه مارکسیستی مجهز هستند نیز ، قوم و ملیتگرایی وجود دارد و رنه شعار ضد هزاره های بامیان «سرش ازما و ما و ناموسش از شما » در پغمان توسط عبدالله امین و قتل عام هزاره های ولسوالی های دره صوف و .. توسط افراد الله طوفان ، را چگونه میتوان توضیح داد .
در بین یک حزب ، خلقی ها به سرخ و غیر سرخ تقسیم بندی شده بودند..
نمیدانم شما چند سال دارید و شاید هنوز هم بهمان مفکوره سالهای 40 باشید که انترناسیونالیزم هنوزهم مود بود . ولی امروز روشنفکران پشتون با تمام وقاحت طالبان چه در دوره اول حکومت این گروه حتا یک اعلامیه صادر نکرده و اعمال ایشان را تقبیح نکردند و همین اکنون هم من با کسی ازهمین ملیت که قبلاً عضو فعال حزب دموکراتیک خلق و از هموطنان هلمند و ارزگان ما بوده و بسویه دکتورا مدرک تحصیلی دارد ، دست و گریبان میباشم و میخواهد برایم ثابت بسازد که طالبان امروز طالبان دیروز نیستند.
آقای زهما ! نظر شما برای جامعه افغانستان صدق نمیکند و ملیت محکوم نمیتواند فاشیزم را بوجود بیاورد.
فاشیزم عبارت است از برتری جویی قومی و نژادی که در مورد ملیت پشتون بیشتر صدق میکند و ما ملیت هزاره فقط حقوق مدنی شهروندی و انسانی خودرا میخواهیم ونه بیشتر ازان.
به اشعار باری جهانی که در همین سایت توسط صبورالله سیاسنگ نشر شده است یکبار توجه نموده و به تشبیه و استعاره باری جهانی به « قوم شیر و خر» دقت نمایید!
در باقی موارد با آقایان تقوایی و محسنی کاملاً موافق هستم.

طبیعی است هرعمل عکس العملی را درپی دارد ونژادباوری نژادباوری می زاید ولی این سایت تاکیدش به بازخوانی وروایت دردها ورنج هایی است که براین مردم رفته وهمچنان به اشکال مختلف ادامه دارد.
تاجایی که من میدانم دراین سایت کژیهای وناراستیهای اشخاص مختلف که حتی شامل شخصیتهای هزارگی هم بوده است موردبحث قرارگرفته است.
هزاره هابی پناه ترین مردم درجهان است این بی پناهی ودرد درابعاد مختلف سیاسی اقتصادی واجتماعی به وضوح قابل دیداست.باوجودیکه درشرایط جدیدحقوق انسانی تمام اقلیتها محترم شمرده شده است. هنوزهم هزاره درنوع رفتارهاونگاه اجتماعی وسیاسی قابل مجازات است.
کوچکترین ظلمی که درحق اقلیت های پیرامون ما صورت میگیردتوسط نهادهای مختلف بشری ورسانه ی به سراسر جهان مخابره شده ومحکوم می شودولی با هزاره ها حتی نهادهای حقوق بشری هم برخورد سیاسی میکند.

سلام قومای گل، خوشبختی و سرفرازی همه ی شما را آرزو می کنم.
اول به آصف جان و زردادی بگویم که بنده در دو نوشته ی اخیرم توضیح دادم که نقد به معنی دشمنی نیست بلکه روشن شدن بیشتر مسائل است. نمی دانم چرا هنوز این قدر دلخور هستید. ما باید همدیگر را نقد کنیم تا مفاهیم را از حالت گنگ و سردرگم کنونی شان بیرون بکشیم. وقتی ناله و درد ما عدم همفکری است، با این نقدهاست که خطوط روشن می گردند و پیروان اندیشه های متعدد هم راه خود را می یابند. زیاد نگران نباشید. من فکر می کنم چه توضیح آقای یورش در مقاله ی قبلی و چه آقای بودا هردو بسیار خوب و منطقی بوده اند. منطق نقد در تمامی جهان رایج است و از این رهگذر ما به دیدگاه های مشخصی می رسیم، پس این را به فال نیک بگیریم که چنین امری باالاخره در کشور ما و بویژه میان هزاره ها رایج شده است. مسلما نقد را تنها کسانی انجام می دهند که موضوعی را درک کرده اند و متقابلا موضوعات و نویسندگانی مورد نقد قرار می گیرند که ارزشی نزد منتقد دارند. پس از نقدهاست که هرکس نوشته اش را با قدت زیاد می نویسد و چه به لحاط فکری ـ محتوایی و چه ادبی ـ دستوری مواظب هست تا مورد نقد قرار نگیرد که رشدی را از پس آن انتظار خواهیم داشت. از این که دیگران ما را به سخره بگیرند بگذار تا در میان خانه مشکلات مان حل گردند.
دای فولادی (حلامیس دیروزی که بی دلیل نامش را عوض نموده است) که نه منطق دارد و نه حرفی برای گفتن و همه تلاش زندگی اش تقرب به دربارها بوده است. درباره ی ایشان هم نقدی مفصل دارم که شاید بیش از 200 صفحه ی آ4 شود و در فرصت مناسب آن را پخش خواهم نمود. او را چندان جدی نمی گیرم، اما چون نماینده ی یکی از دولتیان است روزگاری او را به نقد خواهم کشید تا جریانات و خطوط انحرافی و چابلوسان دربارها روشن شوند. تا آن زمان خود به نوشته هایش مراجعه نماید و ببیند که به لحاط محتوایی و دستوری چه نوشته است، اتنوسنتریزم را قبیله گرایی می داند و نهیلیزم را که مکتبی فلسفی است، به معنی نفی به کار می برد. او واقعا از زمینیان و زمان بسیار عقب است و هیچ مطالعه ای ندارد.
آتیلا جان هم بداند که بنده زوار نیستم و از سال 68 تا کنون در ایران زندگی نکرده ام. شما باید متوجه زبان فارسی باشید که یکی از از انگیزه های مبارزاتی امروزه ما شده است. ما باید درست بنویسیم و اگر ایرانیان روی زبان کار کرده اند ما باید به عنوان هم زبانی از آن استفاده نماییم و این به معنی زواری نیست برار مه با نام زیبایت. خوب متأسفم اگر شما از نوشته استفاده ننمودید، اما دیگرانی که اهل مطالعه و مبارزه هستند شاید استفاده ی خود را نموده باشند. شاید هم ممکن نباشد که برای ذوق تک تک افراد نوشت.
بودا جان عزیز،
شما از فیلسوف خطاب کردن تان ناراحت شدید در حالی که هم رشته ی تحصیلی، هم نوشته ها و هم مطالعات شما و کسانی که نام می دهید که کارشان انحصارا فلسفه می باشد. بهرحال شما جز تکرار همان حرف نوشته ی تان در مورد اولویت هویت یابی در مبارزه از نظر بنده و نفی و نکوهش آن از نظر شما (هرچند در نظر اخیرتان آن را منکر گشته اید و لازم است تا یکبار دیگر به نوشته تان مراجعه نمایید) با عمده سازی عدالت چیز تازه ای ننوشته اید و شاید همانگونه که قول دادید مفصل بنویسید که سخت مشتاقم و در انتظار.
شما مدعی هستید که کارتان مونتاز افکار دیگران است که سوالم این جاست، پس شما به عنوان یک انسانی که به قول دکارت چون فکر می کند پس هست، چیست؟ ما نباید برای همیشه مونتاژور باقی بمانیم بلکه استنباط نماییم. برای این کار باید سالیانی را در کنار حضور در عینیت جامعه و شرکت فعال در فعل و انفعالات آن به مطالعه بپردازیم و پس از مطالعه ی اندیشه های مختلف، نظر خود را بیابیم. یعنی نخست باید مشخص نماییم که «ذهنیت» و اندیشه ها مقدم هستند و یا «عینیت»ها. اگر اندیشه را مانند فیلسوفان و اخلاق گرایانحرفه ای ایده آلیست مقدم بدانیم باید هر روز نگاه خود را به جامعه تغییر دهیم و حرکت آن را غیرقانونمند به حساب آوریم. اما اگر به عینیت اصالت دهیم، آن وقت است که پس از مطالعه ی دیدگاه های مختلف، آنی را که با واقعیت نزدیک تر است و بهتر می تواند عینیت را تبیین نماید، مورد پذیرش قرار دهیم.
در رابطه با نقد درونی زمانی ما آن را می پذیریم و یا قابل تطبیق است که هردو طرف پیرو اندیشه ی یگانه باشند، مثلا هردو پیرو آلن بدیو و یا مارکسیزم باشیم. در این صورت با توجه به نظرات آنان می توانیم همدیگر را نقد نماییم که فلانی از اصول و اساسات این اندیشه عدول نموده و به خطا رفته است. اما اینک ما دو نفر و شاید اکثر هزاره ها از نظرات متعدد و متفاوتی پیروی می نماییم و بنابراین هرکس با مبانی فکری خود به نقد اندیشه های دیگری می پردازد. پس نقد درونی در باره ی ماها صدق نمی کند.
شما متأسفانه مسئله ی عدم انسجام فکری و نوشتاری خود را به کائنات و هستی ارجاع داده اید و گفته اید چون آنها نامنسجم هستند پس نامنسجم می نویسی درحالی که چنین نیست و نظم خاصی میان کائنات و هستی حاکم می باشد که کوچکترین آسیب و بی نظمی در بخشی از آن می تواندبی نظمی بزرگ و بعضا غیر قابل کنترول را ببار آورد و باز هم جای تأسف است که دیدگاه فلسفی نامنسجم به این ایده می کشاند.
این که می گویید در رابطه با متفکرینی چون بدیو و بنیامین و نیچه من چیزی نمی دانم و یا آشنایی ندارم، بله درست حدس زده اید من تاکنون آثار آنان را نخوانده ام چون برای من دروکهیم و گیدینز و دیگران بسیار به عینیت نزدیک ترند تا آنها و چون وقت انسان محدود است، پس نمی شود همه چیز را خواند. من وقت خود را روی مطالعات جامعه شناسی، روانشناسی اجتماعی، تئوری های مبارزاتی می گذارم. تمایل من هم بیشتر چپ است و اگر راست را هم مطالعه می کنم برای درک آن و نقدشان است. اما با همه ی این ها، هیچکدام دلیل نمی شوند که آقایان مورد نظر شما واژه ها و مفاهیم ابداعی خود را بدون تعریف و توضیح گذاشته باشند و حتما این کار را کرده اند. اما شم مانند خمینی آن را در ذهن نگه داشته اید و برای دیگران توضیح نمی دهید. شاید هم فکر می کنید که همگان این کتاب ها را خوانده باشند و با نظرات آنان آشنایی دارند در حالی که فکر نمی کنم چنین باشد و هرکس رشته ی خود را دنبال می کند. بهرحال ضمن تشکر از تحمل و حوصله ات، منتظر نقد مفصلت هستم، البته با روشی ساده تر و تعریف مفاهیم چون من آنان را نخوانده ام و تولید مازاد را تنها یک اندیشه ی اقتصادی می دانستم.
در پایان از برادر ما دهقان زهما که تازه فهمیدم فرزند علی محمد زهما است و پدرش که از سرمایه های علمی مردم ماست و بخاطر مسائل قومی عمری را در زندان گذرانیده است، تعجب می کنم که چنین سخن می گوید. قومیت و ستم ملی پایه و اسا شناخت و تحلیل جامعه ی ماست و اسا جامعه شناسی کشور ما ساختار قومی آنست. دیگر دوران اسلام گرایی دگم و مارکسیسهای تقلیدی و افراطی گذشته است تا از این واقعیتها چشم پوشی نماییم. همچنین اندیشه های وارداتی غربی مانند مدرنیته و غیره هم سخت در بحران قرار دارد. باید فکری میهنی کرد و با داشته های فکری به تحلیل جامعه پرداخت. اگر هم زیاد صداقتی داشته باشید شاید زمانی بیدار شوید که نسل کشی های تازه ای مانند دوران عبدالرحمان و طالبان آغاز شود. آن وقت بسیار دیر خواهد بود قومای گلم. آیا موجودیت نویسنده ی سقاوی دوم به عنوان مشاور ارشد و عضو شورای امنیت ملی (یون) و نیز نویسنده ی زوال پشتونها در محوریت حاکمیت زنگی را برای شما به صدا در نمی آورد؟ کمی از ملی گرایی موهوم بیرون بیایید، در جامعه ی ما ملتی شکل نگرفته و شعاع همت هر قوم در محدوده ی خود آن قوم است، البته جز قوم حاکم که تمامیت خواهی از سرتاپایش می بارد.
تشکر از حوصله مندی همه ی شما

تقوایی گرامی؛
پیام شما را هنوز نخوانده بودم که یک پاسخ مختصر به آقای محسنی نوشتم. در آن چند سطر به پاره یی از موضوعاتی که شما مطرح کرده اید نیز پرداخته ام. می دانم که شما را قانع نمی کند. واقعیت های قومی-نژادی دردناک تر از آن است که آدم در خیال می پروراند.(آنهم برای ما که در غرب زنده گی آسوده و بی دردِ سر داریم) من با ملی گرایی فرسنگ ها فاصله دارم. من زهرِ تلخ نژادباوری را در افغانستان و در آلمان چشیده ام و پژوهش در این باب برای من تفنن نبوده، بلکه یک موضوع حیاتی است. فراموش نکنید که من در زادگاهم نیز یک آواره بوده ام. پدرم، علی محمد زهما، از آواره گانِ ارزگان است. این چند سطر را نوشتنم تا مبادا فکر کنید، من حرف های شما را بباد تجاهل می گیرم. نه، خیلی هم جدی می گیرم. ایکاش اینجا می بودید که امشب تا سپیده دم با شما صحبت می کردم.
زنده باشید

محترم محسنی؛
سلام وتشکر از پیام شما به نشانی من. من پیام شما را مجالی می دانم تا میانِ ما دریچه ی گفت و شنود باز شود. شما می نویسید که هزاره ها محروم اند و در این 9 سال اخیر در همزیستی و صلح زیسته اند.و برای حفاظت از این همزیسی "رهبرانِ جهادی" آنها از همکاری تنگاتنک با کرزی نیز دریغ نورزیده اند. و این دیگران اند که هزاره ها را آرام نمی گذارند. من نمی دانم که سخن شما چه ارتباطی با پیام من دارد. من هوادارِ همزیستی هایی که به بهای از دست دادنِ ارزش های سیاسی و حقوقی- همانند برابر حقوقی زن ومرد، آزادی های سیاسی و فردی، براندازی نژادباوری و تعصب در جامعه، و سرانجام عدالت اجتماعی- باشد، نیستم. صلح مهم ترین عنصر برای برپایی زنده گی اجتماعی است، واما، صلح اجتماعی ی که به برده گی و ذلت بیآنجامد، مرگ تدریجی است. به همین دلیل مرا با کسانی که به دستگاه مافیایی کرزی پیوسته اند، کاری نیست. بد تر از همه "روشنفکرنما" ها ی "غرب نشین" اند که زمین و آسمان را اندازه گیری می کنند. ار هرسو و هر چیر سخن می گویند؛ پس از سالها زیستن در غرب بخاطر قدرت، شهرت و یا پول برای "خدمت"- که در واقع مأمور اند- به افغانستان برمی گردند و بر مردم پا برهنه و بی پناه افغانستان منت می گذارند. بر گردیم به اصلِ مطلب: من انکار نمی کنم و نکرده ام که مردم پا برهنه ی هزاره در هیرارشی نانوشته یی "قومی-نژادی" در پایین ترین پله قرار داشته است. این هیرارشی همپای ایجاد "دولت مرکزی"، یعنی از زمان عبدالرحمان به بعد، استحکام یافنه که نتیجه ی آن همانا راندنِ هزاره ها در حاشیه ی جامعه و قلع و قمع آنها در دوایر دولتی بود. و اما سوال در اینجا است که چرا باید خانواده ی "محمد زی" "مشروعیت طبعیی حاکمیت" اش (ماکیاولی) را از قوم و تبار می گرفت؟ از دیدگاه من یک عنصر مهم در این رابطه این بود که حاکمیت بخوبی درک کرده بود که فقط و فقط یا قومی ساختن و نژادی ساختن روابط اجتماعی می تواند به حاکمیت اش ادامه دهد. در دوره ی حاکمیت "حزب دموکراتیک خلق" برای مدتی کوتاه می توان یک گسست را مشاهده کرد، ولی به مجرد اینکه داکتر نجیب متوجه می شود که شوروی سابق دیگر حاضر نیست در کنار او بیستد، به صورت شدید به قومی ساختن بیشتر ار پیش جامعه دست زد. خوب، شاید از من بپرسید که چرا پر گویی می کنم؟ دلیل آن این است که می خواهم بگویم که سازه های قومی محصول قدرت در افغانستان می باشند. ساخته هایی که مبدل به واقعیت های دردناک اجتماعی شده اند. در واقع امر، چه پدیده ی "قومیت" و یا "ملت" اتحادیه های حاکمیت(ماکس وبر) اند که "بیگانه" را طرد می کند و بر نا برابری های اجتماعی و جنسی پرده می کشد. به همین دلیل قوم باوری و ملی گرایی در نفس و ذات خود سرکوبگر اند، چراکه میکانیزم های طردشد ه گی و در برگرفتگی در آن درونی شده است؛ به سخنِ دیگر جزلاینفک آن است.(دردا و دریغا که ملی گرایان و هوادارانِ ملت تا هنوز نمی دانند که ملی گرایی آنها تافته ی جدا بافته از قوم باوری نیست و تبلیغ ملی گرایی به رقابت هر چه بیشتر اقوام دامن می زند) هرچند که واقعیت های افغانستان، واقعیت های نژادی- قومی باشند، ولی ما باید بکوشیم که سیطره و شالوده های آنرا بشکنیم. و گرنه،بگمان من، پای ما در واقعیت ها گیر خواهد کرد و بازنده بازهم مردم بی پناه و تهی دست خواهد بود. در نبرد با نژادباوری حاکم نمی توان با سلاح نژادباوران جنگید. برای شکستنِ سیطره ی واقعیت های قومی و نژادی تنها ارزش های سیاسی می تواند محک و معیار باشد. ارزش های سیاسی ی که به اسطوره ی خون، تبار و "نژاد" مجال نمی دهد که تفاوت های اجتماعی و جنسی را در "گروه های خودی" و "آن دیگر" از دیده بدور نگه دارد. به همین دلیل قادر است که نقاب دروغینِ حاکمیت را بر زمین افکند.
محسنی عزیز؛.
امیدوارم تا حدی توانسته باشم روشن کنم که چرا در پیام قبلی خویش نوشته بودم: هستی و رهایی "من" منوط به هستی و رهایی "آن دیگر" است( به این موضوع باید روشنفکران "پشتون تبار" بیشتر توجه داشته باشند)؛ و یا اینکه "ما نیازمند به جماعت سیاسی هستیم و نه جماعت خونی و نژادی."
در پایان سخن بایدبگویم: اگر یک روشنفکر افغانی به فجایع تاریخی در افغانستان معترف نباشد و آنرا انکار کند، ولو که هزاران بار از کانت تا به دیلوز را درست تکرار و یا مسخ شده قلقله کند، نزد من هیچگونه ارزش و اعتباری در زمینه روشنفکری نخواهد داشت. به مجرد اینکه فرصت دست دهد در این باره بیشتر خواهم نوشت.
باحرمت

...
ودر سماع وجذبه وحیرت
ودر صفای باطن خود گم باش!
اما همیشه
وقتی که با قطار تخیل
از جاده های درهم دنیا می گذری،
از نسل آفتاب
واز قبیله مردم باش !
علی بابا چاهی

آقای دهقان زهما سلام برشما!
اینکه شمامی نگارید که در سایت جمهوری سکوت، اندیشه های "نژاد باورانه " منتشر میشود ولی " متفکرین سایت" نه تنها به آن اعتراض نمیکنند بلکه در نوشته های آنها نیز اندیشه های نژاد باورانه موج میزند. این نظر شما نشان دهنده آن است که شمایا از دنیای واقعی وجریانات پر التهاب نژادی وقومی در افغانستان بیخبر هستید ویا اینکه میخواهید به شیوه دیگر مبلغ همان تیوری به اصطلاح " وحدت ملی " باشید که حاکمیت تک قومی کنونی زیر رهبری کرزی از آن به مثابه تیغ دودم استفاده میکند. همین حربه زنگ زده ونخ نما شده سبب گردیده است که تبار کرزی در دوسوی خط، اقتدار گرایی شان را به نمایش بگذارند. یعنی در یکسو تبار طالبانی کرزی با مردم وجامعه جهانی با خشن ترین وسایل از جمله عملیات انتحاری بجنگند، از سوی دیگر کرزی و تبار نکتایی پوشش، کل قدرت سیاسی را درانحصار کامل خودداشته باشند. طوریکه کامنت شما نشان میدهد که آگاهانه چشم به روی مبارزه عدالتخواهی در افغانستان می بندید. شما می نویسید که:
"برای سایتی که می خواهد در برابر گفتمان های نژادباورانه در جامعه بپاخیزد؛ برای سایتی که می خواهد از حق مسلم اقلیت ها و تحقیر شده گان در جامعه دفاع کند، طرح گفتار های نژادباورانه در برابر نژادباوری حاکم انتحار سیاسی است. تا زمانی که هزاره ها از هویت اتنیکی "خود ساخته" و تحمیل شده بر آنها فراتر نروند و در حصار خون و فرهنگ و "نژاد" زندانی باشند، هیچگاهی به رهایی دست نخواهند یافت و همواره از سوی" رهبرانِ خودی" مورد معامله قرار خواهند گرفت. "ما" نیازمند آگاهی و "جماعت سیاسی" هستیم و نه "جماعت خونی و نژادی". از اینرو باید در پی همدست در میان همه اقوام در افغانستان باشیم. رهایی "من" و وجود "من" منوط به رهایی و وجود "آن دیگر" است"
آقای زهما، پرسش در این است ما کدام نژاد باوری را محکوم میکنیم ؟ از دید این حقیر، همان نژاد باوری که خودرا برتر ازنژادهای دیگر میداند. همان نژادباوری که نژادهای دیگررا از جنس پست و حقیر می شمارد که نه سزاوار حق شهروندی است ، نه سزاوار مشارکت ملی ، نه سزاوار مشارکت سیاسی و نه هم سزاوار بازسازی اقتصادی. شما چه فکرمیکنید که این نوع نژاد باوری سبب نشد که در همان کشور که شما هستید،65 سال قبل یک دکتاتوری بنام هیتلر میلیون ها انسان را به خاطر"نژادباوری" دیوانه وارش به خاک وخون کشایند. خوب وقتی نژادباوری مطلق وکور روی دیگرش همان فاشیزم باشد ، شما در برابرآن چگونه به مبارزه برمی خیزید. شما ناگزیر هستید که در مورد نژاد خود،در مورد حق مشارکت ملی خود، در مورد حقوق برابر شهروندی وبالاخره درمورد ماهیت انسانی خود سخن بگویید و برای تحقق عملی آن با توسل به جنبش عدالتخوهانه، از قومیت وتبار تان دفاع نمایید. اگر این دفاع حق است پس نباید شما برچسب نژاد باوری بدان بزنید. بلکه آنرا حمایت نمایید چون تبار اقلیت ومحروم برای دفاع از شان انسانی خود بپا برخاسته است.
چیزی که بسیار تعجب بر انگیز است این که شما هویت اتنیکی هزاره ها را "خودساخته " و تحمیلی " می دانید. فهمیده نشد که هدف شما از این " خودساختگی " ویا " تحمیل"چه است ؟ اگر هدف تان این باشد که این هویت اتنیکی وتحمیلی توسط کسانی از بیرون تحمیل شده است . سخت در اشتباه هستید. چون هویت های اتنیکی محصول یک جریان قانونمند تاریخی است که در بستر طبیعی تکامل یک قوم ویا یک نژاد، شکل میگیرد. هزاره یک هویت اتنیکی است ویکی از قومیت های عمده افغانستان است که در درازای تاریخ طولانی، این " هویت " شکل گرفته و سرانجام به این نام شناخته شده است. اگر شما هویت اتنیکی هزاره را از سوی خود هزاره ها، " خودساخته " و " تحمیلی " میدانید ، بازهم اشتباه میکنید. یک هویت تباری، هیچگاهی خلق الساعه به وجود نمی آید که صاحبان این هویت، آنرا خودشان برتابند وبرخود تحمیل کنند. بلکه طوریکه گفتیم هویت یک اتنی، محصول یک جریان تاریخی وطبیعی است که در طول زمان شکل می گیرد وبه آن هویت معروف میشود. آقای زهما، شما میگویید تاوقت که هزاره ها در حصار تنگ " خون " و" نژاد " خود زندانی باشند، به رهایی دست نخواهند یافت. به، به. اینهم همان شعار " وحدت ملی "و تبلیغ " فرا قومی اندیشی " است که اینبار از زبان مبارک شما تکرار میشود. جناب زهما، هزاره ها در حصار تنگ خون ونژاد خود، زندانی نیستند. بلکه همین خون ونژاد، وسیله ای برای ابراز هویت انسانی او است که باتعریف، شناختاندن و تبارزآن برای" برابری خواهی " مبارزه می کنند. وقتی تبار مرا پست وتبار خودرا شریف و بلندبداند، وقتی مرا سزاوار حق انسانی خودم نداند ، وقتی مردم مرا در مذبح تاریخ نه یکبار بلکه به درازنای تاریخ نام کنونی کشورم، به تکرار به خاطر همین خون ونژادم، قتل عام نمایند، وقت که زیرنام حتی کلمه هزاره، بدترین نامهارا رابه من ببندند، در این هنگام شما به عنوان یک انسان وصاحب مطالعات فراوان با اداهای خیلی روشنفکرانه، به من حق نمیدهید تادرد خودرا فریاد کنم واز ماهیت انسانی وحق مشروع ملی وبین المللی خود دفاع کنم. ویا اینکه بنشینم تا به اصطلاح نژاد برتر، بخاطر نابودی این هویت، با خشن ترین شیوه متوسل شود. ما باید چیزی نگوییم چون "نژادباوری" در مقابل "نژاد باوری " حاکم اتنحار سیاسی است ویا باور به خون و نژادم، مرا به رهایی نمیرساند. این بدان معنا نیست که : هزاره را مطرح نکن.هویت اتنیکی ات رافراموش کن ویا نام از آن نبر چون طرح آن، نژاد باوری را معنی میدهد ونژاد باوری هم از دید آقای زهما برای قومیت های اقلیت، انتحار سیاسی است!!.
بالاخره،آقا ی زهما در آخر این پارا گراف شان حرف دل خودرا میزند ونصیحت میکند که ما به " جماعت سیاسی " نیازداریم نه به " جماعت خونی و نژادی ". بعد تیوری " وحدت ملی " خواهانه خودرا با این جمله ختم میکند که رهای "من " ، منوط به رهایی " آن دیگران " است. یعنی وقتی من رهایی می یابم که اقوام دیگر طبعاً به شمول پشتون ها رهایی یابند.
اقای زهما، من هزاره از دید " آن دیگری " شهروند درجه آخر هستم. او در بند نیست ، او همه چیز را در اختیار دارد ، اومیراث خوار یک حاکمیت جورو وزور است که از سیصد سال بدینسو مرا کشته، غارت و چپاول نموده است.مرا به غلامی وکنیز ی کشانیده است. خواهران ،مادران ، پدران وبرادران مرا زنده، زنده، نه یک ، نه دو ، بلکه صدهاهزار ازآنها را به قتلگاه فرستاده اند. اکنون هم در پیش چشمان چهل کشور دموکراتیک دنیا وبا موجودیت دهها هزار نیروی نظامی این کشورها، طالب کوچی نما را مسلح میسازند وبهسودرا به آتش میکشند وهزاران خانوده را آوراره ساخته ویا در سوگ عزیزان شان می نشانند. حال " آن "ی که شما رهایی مرا، به او منوط می سازید، حاکم من است نه حاکم از نوع عادلش، بلکه حاکم که همین اکنون نیز قدم به قدم مرا بسوی نابودی سوق میدهد. سرزمین مرا، به دلیل جغرافیای هستی تبارم، بازسازی نمیکند. شما میدانید که سرزمینم به حدی در محرومیت نگهداشته شده است که به رغم سرازیر شدن میلیارد ها دالردر کشور و هم سرازیری میلیون ها دالر به خاطر بازسازی به مناطق جنگی جنوب، مردم سرزمین من علف می خورند. پس حال شما موعظه میکنید که رهایی تو منوط به رهایی او است. جان برادر او رهایی مرا در تمام عرصه ها آگاهانه برنمی تابد. میخواهد من همیشه در زنجیر باشم. اما من میخواهم که با تعریف هویت ، نژآد و همسانی سرخی خون خود با دیگران، این زنجیر هارا پاره کنم واز تاریخ ، فرهنگ ، هویت وسرزمین سخن بگویم ودنیارا از محرومیت خود آگاه بسازم وبرای تحقق این اهداف جنبش عدالتخواهی که توسط پیشوای آن ، مزاری بزرگ، شکل گرفته است، نه تنها با موجودیت خود بلکه با تمام جوامع محروم افغانستان که تازیانه ای استبداد را برروح ووجدان شان احساس کرده اند، همراهی نمایم.
اما با تمام اینها "نژاد باوران حاکم " وقتی تیوری پردازان، برادری ملی وفراقوم اندیشان مثل شمارا دارند. دیگر خاطر شان جمع است ونیاز به تیوری پردازان خود مثل یون ووردک وغیره احساس نمیکنند. چون زهماهای در درون جامعه ما وجود دارند که مارا به سمت " برادری قومی" هدایت میکنند وبرزبان ها، ودلهای ما مهر می بندند تابلکه" ازحصارزندان خون ونژاد مان آزاد شده وبه رهایی برسیم !! ."
در آخر من با نظر آقای محسنی کاملاً موافقم ، امید که آقای زهما این دید گا های عالی شان را با گوش دل بخواند.

این جناب حسین عرب همیشه برای مطرح کردن خودش به جنگ این یا آن می رود. عجب ادمی است . این حسین عرب که نامش را گذاشته وحیدی

به : دهقان زهما
دوست عزیز هزاره های محروم د ر 9 سال گذشته که یک تجاوز نسبت به دیگر اقوام نکردند و حتی یک ماین نیز برای کشتن دیگر اقوام دوست در افغانستان منفجر نکردند و هیجگاهی بیش ار حقوق خود شان ادعایی نکردندو با تمام وجود در حفظ امنیت و آبرو و اعتبار همه ی مردم افغانستان کوشیدند و به ارزشهای بشری و فراقومی عملا احترام عام و تام گذاشتند و با صداقت تمام با همه ی اقوام و بخصوص با کرزی قندهاری کنار آمدند و تک وزیران بی اختیار ی شان که در دولت بودند نیز به اندازه ی یک دهم دیگر وزیران به نفع قوم عمل نکردند و در تمام مناطق هزارجات یک گل تریا ک نشگفت بلکه در عوض مردم فقیر بادست تهی از نان خودشان زدند و مکتب درست کردند که بسیار ی ا زهمان مکتب های مردم ساخته را هم اکنون حتی دولت زحمت ثبت کردن شان به پای خودش نمی کشد و قاچاق و دذدی و راهگیری و تقلب نکردند و اسلحه ی شان را بدون تعلل به دولت تسلیم کردند و با کمال برادری و روحیه ی انسانی پذیرای صلح و امنیت شدند .
اما ! اما ! این دیگران است که از صداقت و صلح جویی ما سو ء استفاده کردند و با دروغ و تقلب و دذدی و خیانت وجنگ و تجاوز نظامی و چپاول و غارت بی رحمانه و فریب و نیرنگ وارد شدند . وآشکار و علنی درصدد حذف و نابودی سیاسی و فیزیکی ما بر آمدندوهزاران توطئه را برعلیه ما براه انداختند و از کوچکترین بازسازی جامعه ی جهانی در هزارجات را روانداشتند مگر خیلی جزئی و برای پوشش نقاب تبعیض عمیق و غیر قابل تحمل شان.

با اینکه نویسندگان ما ازدردهای واقعی مردم ننوشته اند و کوتاهی و غفلت نا بخشودنی کرده اند . بازهم اگر صداهایی ضعیفی ازگوشه و کنار برای مبارزه با تبعیض و استبداد بلند می شود و اعمال ننگین و بی رحمانه ی قبیله گرایان را نشانه گرفته فاش می کنند فوری می گویند چوب!!! دهنت را ببند که تبعیض شد و اتنکی و قومی صحبت کردی !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

وظیفه ی اصلی روشنفکران ما اینست که تبعیض و ظلم و غارت و چپاول و جهل و وحشت را افشا و مهار کنند.
به امید وطن آزاد آباد و آرام و با آرزوی موفقیت برای همه ی مردم افغانستان و پشتونها بخصوص دهقان زهما ی عزیز

پس لرزه های طرح شناسایی مهاجرین افغانی فاقد مدرک در ایران
نگارش در تاريخ یکشنبه دهم مرداد 1389 توسط شیر محمد حیدری (میر افغان)

بعد از اجرای طرح شناسایی مهاجرین افغانی فاقد مدرک قانونی در ایران و رسیدن این خبر به افغانستان با خبر شدم که به یکباره تعداد کثیری از جوانان جویای کار قصد عزیمت به ایران دارند.! ومتاسفانه در این وضعیت تبلیغات راه بلدان((قاچاقبر)) انسان هم به شدت افزایش یافته ومردم را تشویق وترغیب به مسافرت به سمت ایران میکنند.

دو نکته ای ضروی در این مورد.

1- این مرحله فقط طرح شنا سایی میباشد. اینکه عده ای میگویند کارت شنا سایی میدهد دروغی بیش نیست.!((شاید مقدمات)) دادن کارت شناسای باشد.باید توجه داشت که تا رسیدن کارت شنا سای به دست ثپت نام شدگان مهاجر افغانی حداقل یکسال طول میکشد. بنا براین دوستان که قصد عزیمت به ایران را دارند باید توجه داشته باشند که در صورت موفقیت ورسیدن به ایران وثپت نام در این مرحله، باید در مراحل بعدی که درپست قبلی توضیح دادم حضور داشته باشند.

2- طبق اخبار واصله مرز های ایران به شدت مراقبت میشود وطی چند روز گذشته متاسفانه هموطنانی که قصد عزیمت به ایران را داشته اند مورد اصابت گلوله ای مرزبانان ایرانی قرار گرفته اند وکشته شده اند.

بنا براین توصیه میشود که: اولا" کسانی مجبوریت ندارند به هیچ وجه راهی ایران نشوند دوما" اگر هم براثر بیکاری ومجبوریت قصد مسافرت((مهاجرت))به ایران را دارند حتما" ازطریق قانونی اقدام کنند تا خدایی نکرده سر مرز مورد اصابت گلوله ای مرزبانان ایرانی قرار نگیرند.

محترم وحیدی؛

"بادامهای تلخ را بشمار
بشمار، آنچه را که تلخ بود و ترا بیدار نگهمداشت،
مرا در شمارِ آنها بشمار"
پاول سیلان

آقای وحیدی؛
سلامم را بپذیرید. تعلیم یافنه ها و با سواد های افغانستان از سالیانِ زیاد بدین سو مصروف "درست نویسی" در زبان فارسی استند. واما، در سرزمین ویرانی ها و فقر اندیشه هرگز توجه به محتوای نوشته ها صورت نمی گیرد. و دقیقا فاجعه در همین نکته نهفته است. در سایت "جمهوری سکوت" بار ها نوشته های نژادباورانه به نشر رسیده است. اما، هیچگونه اعتراضی از سوی "متفکرین سایت جمهوری سکوت" صورت نگرفت. اعتراضی صورت نگرفت که هیچ،بل، در نوشته های این "متفکرین ما" نیز مفاهیم نژاد باورانه موج می زند. برای سایتی که می خواهد در برابر گفتمان های نژادباورانه در جامعه بپاخیزد؛ برای سایتی که می خواهد از حق مسلم اقلیت ها و تحقیر شده گان در جامعه دفاع کند، طرح گفتار های نژادباورانه در برابر نژادباوری حاکم انتحار سیاسی است. تا زمانی که هزاره ها از هویت اتنیکی "خود ساخته" و تحمیل شده بر آنها فراتر نروند و در حصار خون و فرهنگ و "نژاد" زندانی باشند، هیچگاهی به رهایی دست نخواهند یافت و همواره از سوی" رهبرانِ خودی" مورد معامله قرار خواهند گرفت. "ما" نیازمند آگاهی و "جماعت سیاسی" هستیم و نه "جماعت خونی و نژادی". از اینرو باید در پی همدست در میان همه اقوام در افغانستان باشیم. رهایی "من" و وجود "من" منوط به رهایی و وجود "آن دیگر" است.
به اجازه ی شما یک نکته را در باب "زبان فلسفی" تذکار می دهم:

"زبان فلسفی" زبانِ مردمی نیست. هرچند که بکوشیم "ساده" بنویسیم، ولی بازهم برای فهم یک "متنِ فلسفی" نیازمند پیش شرط هایی اولیه هستیم. و آن پیش شرط ها ی اولیه عبارت از تحصیل می باشد و شناخت درست از مفاهیم فلسفی. هیچکسی قادر نخواهد بود که" پدیدار شناسی روح" هگل را بفهمد، مگر اینکه با "ایده آلیزم آلمانی" آشنا باشد. ماو خواست که دیالیکتک هگل و مارکس را مردمی و "ساده" سازد. دیدیم که کارش به ابتذال انجامید. تا آن حد که حتا سروش او را به تمسخر می گیرد. مشکل بودای گرامی در "زبان فلسفی" او نیست، بلکه آنچه که او می نویسد. در هنگامی که بودا در ایران اقامت داشتند، من در یک و یا دو نامه انتقادات خویش را با ایشان مطرح کردم. بگذریم.
در پایان یک موضوع دیگر را نیز می خواهم بگویم:
فردی برای من اطلاع داد که در جمهوری سکوت چند پیام به اسم"دهقان" به چاپ رسیده است. باید بگویم که این دومین پیام است که من به "جمهوری سکوت" می نویسم. نخستین پیام من به امیری درباره ی نبشته ی وی درباره ی هایدگر بود.(ترجمه ی هستی و زمان) پیام های دیگر هرگز از سوی من نبوده است. به همین دلیل این بار اسم کاملِ خویش را می نویسم تا مبادا مرا اشتباه گیرند.
باعرض حرمت
دهقان زهما

جناب وحیدی سلام و درود صمیمانه خدمت شما !
من هر گاه در جمهوری سکوت مقاله یی از جناب شما را مشاهده مینمایم ، بلا درنگ و با اشتیاق تمام انرا به خوانش میگیرم . و جه بسا و در " اکثر " موارد از ان استفاده مفید نموده و لذت میبرم .
بدون شک نوشته های شما ، معرف اندوخته های علمی شما میباشد . که ، اندوخته های علمی توام با درک ، تشخیص و درایت سیاسی زمینه ساز ظهور نبوغ های گاندی گونه در دل تاریخ بوده و خواهد بود . چنین شخصیت هایی که ، جامعه و زمان ما سخت بدان نیاز مند اند و...

در شگفتم که این مقاله جناب عالی در زباله دان سانسور خانه جمهوری سکوت، به مسکوت گذاشته نشده است!؟ شاید اعجازی د ر کار هست دوست من .

سلام خد مت آ قای وحید ی و سلام حضو ر فر ز ا نه قو م بو د ا

طبق معمو ل همه ر و ز ه که از خو اب بید ا ر میشو م بسر ا غ کمپیو تر میر و م او ل ا ر همه سایت
جمهو ر ی سکو ت ر ا با ز میکنم تا چیر ی ار وضعیت مر دمی خو د با خبر شو م بعد بسر اغ دیگر سا یت ها با اشتیاق تما م مقا لا ت د و ستان ر ا مر و ر میکنم تا کمی ا ز و ضعیتی د ا خل آگهی حا صل
نمایم
آنر و ز بر من خیلی خو ش میگذ ر د که خبر ی خو ش بشنو م که متا سفا نه کمتر اتفا ق مه افتد
امر و ز هم د ریچه امید م یعنی جمهو ر ی سکو ت ر ا با ر کر د م مقا له ای آقا ی و حید ی ر ا د ید م
با اشتیاق تما م آنر ا شر و ع نر د م بخو ا ند ن و ا قعا خیلی دلم گرفت نه بخا طر نقدی که به مقا له
ا ی آ قا ی بو د ا نویشته بو د ند بلکه بخاطر انکه چر ا اینگو نه یکی دیگر ر ا فر هیخته گانما کم میر نند
هر د و ی شما د ر یک شهر زند گی د ا رید اگر حقیقتا کد ا م مشکل ند ا ر ید چر ا حضو ری این مو ضو عات ر ا حل نمیکنید ا ز ینگو نه نقد ها خیلی غمگین میشویم
وحید ی بزر گو ا ر حتی بکسا نی که خیلی بشما علاقه و احتر ا م د ا ر ند رحم نکر ده و با ذکر مد ا حا ن بو د ا شدیدا تو هین ر و ا د اشته اند عد ه ا ی ا ز د و ستا ن حتی حضو ر ی شما ر ا ند ید ه اند
فقد بخاطر اند یشه ها ی قو می تان بشما احتر ام میگذ ا ر ند
ظر و ر نبود د رحا لیکه آقا ی زر د ا ر ی حق مطلب د ا بخو بی ا د ا کر ده بو د ند من این حر فها ر ا
مینویشتم اما با کمال گستا خی این چند ستر ر ا نو یشتم چو ن بشما خیلی ا ر ا د ت د ا ر م

امید و ا رم با بزر گو ا ری تا ن مر ا عفو کنید

ممنون از همه ی شما بزرگواران من حرف دیگری ندارم فقط این شعر استاد زردادی را برای تأمل بیشتر دوستان می گذارم امید وارم مفید واقع شود.:


فغان كه هركه بقدرت رسد كُشد مارا
فقــــط بگــــويي ندارند هيــــچ كاردگر

زصلح گرگ وگله بوي گوشت مي آيد

بيا كه قول دگر بنــــديم وقــــــرار دگر

شعار "وحدت ملي" زمغز پوســـــيده

رسيده فرصت نظم نو وشعار دگــــــر

بسوي جمهوريي اتحادي پيش رويم

بســــــــــوي راه دگر طرزكار وبار دگر

چه قرنها كه نرفتيم يك قـــدم درپيش

بيا كه ساده بسنجيم راه وچار دگـــــر

چه آزماييم اين آزموده را صــــــــدبار

چه ميكشيم زايام انتظار دگــــــــــــر

كه از ظهور(امين) دگركنــــد تضميـــن

ز(طالبان جديد) وامــــــــــــير ومار دگر

بياكه صاحب ملك وزمين خود باشيم

وخانه را برهانيم از انفجار دگــــــــــر

بياكه تاريخ خودرا بدست خود سازيم

و افتتاح كنيم دفتر وشمار دگــــــــــر

بياكه (محسن زردادي) را اگر بد كرد

بدست خويش بياويزيم وبه دار دگر.

ایکاش تمام نویسندگان ، روشنفکران ، منورین و همه افراد و اشخاص با دردک ، با درد و با احساس ملیت هزاره میتوانستند زبان مشترک پیدا نموده و در یک جهت کار و عمل میکردند. آنوقت من متقین هستم که ما در منطقه ملیت قهرمان میبودیم.
دوستان عزیز بیایید در راستای اتحاد نیروهای متفرق ملیت خود کار کنیم.
از آقای وحیدی تشکر!

I am following both of you to the extent of my time and the level of my understanding. I am neither a sociologist nor a philosopher but interested in and enjoy reading both sociology and philosphy so are many of the readers. Therefore, I refrain to make any judgment about the validity of your thoughts and opinions.

Hower, one thing I know that writing and reading are both important and useful for our people. We welcome as much as you can write. This will prompt your readers to think and even encourage them to write which I consider necessary for your people to find their place in our society.

Thanks again for your efforts and sacrifice for the sake of your people. ., .

به نظر من هردوی شما از بهترین نویسندگان و تاج سر مردم ماهستید . ملتی که فکر نداشته باشد هویت ندارد شما نوشته های عمیق و در خور تأمل می کنید اما کسانی زیادی دیگر ی که نوشته های ژور نالیستی دارند باید ازبین مردم و از درد مردم بنویسند . مثلا در بامیان که امن ترین ولایت است فقط یک کشور فقیر را با چند پتو برده انداخته اند که با یک دفتر کوچکش فقط لم داده اند و هیج کاری به نفع مردم نمی توانند اما ا زطرف دیگر در ولایات دیگر تیم های باز سازی ولایتی پروژه های بزرگ باز سازی را روی دست گرفته اند. در همین دوروز پیش در هفته نامه آلماني "اشپيگل "، "ديرك نيبل " از دولت آلمان خوست تا با توجه به اينكه امنيت و بازسازي افغانستان رابطه مستقيمي با يكديگر دارند، به بهبود وضعيت اين كشور از لحاظ شهري و نظامي در مناطق تحت فرمان آلمان توجه بيشتري كند.

تشکر از جنابِ آقای وحیدی که زحمت کشیده است و نوشته ام را تا آخر خوانده است و نقد کرده آن را. هر مخاطبی حق دارد، دیدگاهش را به صورتِ کامنت و اگر بیش تر از این به نویسنده احترام قایل شود، مانند آقای وحیدی در یک یاداشت مستقل بنویسد. شاید بتوانم در فرصت پیوستی بر یاد داشتم بنویسم ولی چند نکته است که باید متذکر شوم:
1- نکته اول اینکه من "فیلسوف" نیستم، کاربرد این واژه به قول داود سرخوش "کمر و قچر و دل و جگرم را خرد و خمیر" می کند. واژه ها حرمت دارند و باید درست به کار روند، مخصوصا اگر کسی می خواهد نقد بنویسد. من فقط از سر تصادفا گاهی کتاب هایی را خوانده ام. بنابراین خواهشم این است که اگر می خواهید باب گفتگو باز باشد، این واژه ها د ر باره ما به کار نبرید.
2- کار من مونتاژای است از آلن بدیو، نیامین و جوجورجیو آگامبن، بنابراین فهمِ آن تنها در این چارچوب امکان پذیر است. کسانی که آشنایی با افکارِ آن ها ندارند به راحتی دچار کج فهمی می شوند. رد کردن این چارچوب، نیاز به آن دارد که آن را بفهمم، اینکه من نفهمیده ام و نفهمیده نقل قول کرده ام، هم نیاز به این دارد که کسی با این چارچوب آشنا باشد. اگر مفاهیم مثل "امرمازاد"، "تاریخ پیوست"، "رخداد" و این چیزها برای آقای وحیدی نا اشناست، بدان سبب است که به گمانم کمتر دیدگاه سه متفکر مذکور آشنایی دارد، و گرنه بهتر بود مرا در همان چارچوب نقد می کرد.
3- ما در نقد یک اصطلاح داریم به نام "نقد درونی"، نقد درونی یعنی اینکه "منتقد" قطع نظر از دیگر رویکردها، منطقِ درونی یک اثر را نقد می کند. مثلا تبارشناسی اخلاق و فراسوی نیک و بد نیچه، و همین طور "زبان اصالت در ایدئولوژی آلمانی"، آدورنو را می توان، نوعی نقد درونی دانست. در نقد درونی منتقد باید پیش فرض ها و بن مایه های فلسفی یک اثر بیش از خود صاحب اثر بداند، اما چنین چیزی در افغانستان نیست. در افغانستان نقد مصداق این شعر حافظ است:
نگار من که مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد

مثلا اگر بخواهیم کسی را که در چارچوبِ نظری مارکس، بنیامین یا کسی دیگری کار می کند، نقد کنیم، نیاز داریم به مبانی نظری او مراجعه کنیم، اما در افغانستان بدون مراجعه به کتاب و این چیزها، می نشنیم و چیزهایی را می بافیم. در افعانستان افراد مکتب نرفته و خط ننوشته، مسئله آموز هزاران مدر است.

4- من شخصا خودم نمی توانم بدون مراجعه به کتاب بنویسم و بدون چارچوب نظری مشخص نمی توانم حرف بزنم. چیزی را که می گویم، باید اول برای خودم فهم شده باشد.. ایده "عدالت هویت نیست"، البته تکان دهنده است، چونکه بسیار صریح ما را به تفسیری غلطی که از جنبش غرب کابل کرده ایم، آگاه می سازد. فرو ریختنِ یک باره ای این ایدة مسلم و قطعی، برای ما ترس آور است، همان گونه که روزی "هزاره بودن" برای ما ترس آور بود. امکان داید هویت خواهی یکی از پیامدهای آن باشد، ولی منطقِ هویت خواهی به حیث یک منطق کاملا مدرن(آن های که با فوکو/ شانتال موفه و... آشنایی دارند، این حرف را خوب می فهمند)، نه تنها هم ارز عدالت نیست، بلکه همراه با طرد و حذف نیز هست. به گمان من "رخداد غرب کابل" نه معطوف به طرد دیگری بود و نه معطوف به حذف کسی. اگر هویت خواهی می بود، لزومی نداشت به خاطر دفاع از "ازبیک ها" وارد جنگ می شد.
5- یاد داشت من بیش از آن غیر قابل فهم باشند، به جنگ کلیشه ها رفته است و به همین سبب بعضی از دوستان را نگران کرده است که نکند من هم مخالفِ جریان هویت خواهی باشم.
6- در باره عدم انسجام هم باید بگویم، من عمدا نا منسجم می نویسم، زیرا واقعیت از نظر من گسسته و نا مسنجم است. واقعیت ها تکه تکه اند، و همچنین روشی و در چارچوب نظری که من کار می کنم، به من اجازه پیوسته نویسی را نمی دهد. پیوسته نویسی/ توتالتیاریسم کلامی، از نظر من مال ستمیددگان نیست.
7- این عدم انسجام بدان معنا نیست، که نا مفهوم باشد. روش من منظومه سازی است، نشانیدن ستاره هایی در دل شب های تاریک آسمان. همان گونه که ستاره نه از طریق پیوست، بلکه با گسست شان ا زهمدیگر تاریکی ها را نشان می دهد، من هم سعی می کنم، از طریق در کنار هم چیدن برخی از مفاهیم در دل شب های تاریک نوری بر افروزم، نوری که به سرعت در حال گم شدن است. من در واقع در این نوشته خواستم زوال نوری را روایت کنم که یک باره درخشید و از ما دور شد. تاسف برای زوال، یا همان نوری که دیگر نیست. کسانی که با مبانی نظری این دیدگاه ضد این همان، آشنا هستند خوب می فهمند که چه می می گویم. کسانی هم که در چارچوب های دیگر کار می کنند، حساب کارشان جداست. آن ها می توانند دنیا را از زوایه دیگر بببنید و بفهمند.

به هرحال از آقای وحیدی که زحمت کشیده تشکر می شود. همین طور از دیگر کسانی که کامنت هایی را نوشتند. هیچ نوسینده ای به تنهایی متولی حقیقت نیست. به امید روزی که نقد ها را عیاری گیرند.

سلام دوستان؛ هر دو ی شما، در گذشته زوار بودید، ادبیات زواری (ایرانی) درنوشته شما دیده میشود. یکی ازمشکلات زبان فارسی این است، که هرکس؛ هرچیز بنویسد اسم اش را مقاله میگذارد، بعد در روزی نامه های افغانستان به نشر میرسد.

این سنت متاسفانه توسط زوار ها به اینجا آورده شده، ومتاسفانه تاثیر این گونه نوشته ها ضرب صفر شده است، زیرا از روایت وحدیث استفاده میشود و تحقیق جدید نیست.

ای کاش کم مینوشتیم، که تاثیر میداشت نه این قدر بی سر وبی پا!