ازبیست و یکمین سالروز شهادت رهبر شهید استاد عبدالعلی مزاری، منادی عدالت خواهی ، درپاریس گرامی داشت به عمل آمد. در این محفل تحت عنوان : " هزاره ها، امنیت و بحران پناهجویی" وضعیت کنونی سیاسی در افغانستان به ویژه تهدیدهای امنیتی علیه هزاره‌ها، که موج پناهجویی از افغانستان به کشورهای غربی نیز از پیامدهای آن شمرده می‌شود، به بررسی گرفته شد. این مراسم در روز شنبه دوازدهم مارچ ۲۰۱۶، از سوی نمایندگی شورای جهانی هزاره در فرانسه (انجمن کلبه دوست)، با حضور صدهای تن از جمله، فعالان فرهنگی و مدنی و دانشجویان در فرانسه برگزار شد و موضوع نشست با حضور سخنرانان از کشورهای مختلف اروپایی به شکل مفصل مورد ارزیابی قرار گرفت.

 

این نشست با گردانندگی آقای رضا رضایی، فعال اجتماعی در فرانسه و عضو شورای جهانی هزاره، و قرائت قران توسط آقای علی مزاری آغاز گردید. آقای رضایی به نمایندگی از ستاد برگزاری ضمن خیرمقدم به حاضرین محفل ، از ستاد برگزاری محفل تشکر و قدردانی کرد. او در مقدمه صحبت های خود گفت که : مزاری مفکوره و فرهنگ حذف نمودن یک قوم از سوی قوم دیگر را از صحنه سیاسی و یا اجتماعی تحت هر شرایط و یا بهانه ای که باشد شدیدا محکوم نموده و آن را یک بیماری در پیکر رنجیده و فرسوده این مملکت می دانست.

پیام شورای جهانی هزاره، از سوی دکترعزیزه عظیمی منشی شورای جهانی هزاره قرائت گردید. این پیام حاوی ارزیابی شورا از موقعیت کنونی هزاره‌ها بویژه در بعد امنیتی و روند پناهجویی بوده و پیشنهادهای مشخصی را هم در همین رابطه مطرح کرد. در این پیام روی پیشنهاد ایجاد یک قول اردو در مناطق مرکزی برای بهبود وضعیت امنیتی هزاره‌ها که اخیراً بارها هدف گروگانگیری، آدم ربایی و کشتار قرار گرفته‌اند، تکیه شده است .در بخشهایی از این پیام آمده که ضروت دارد که برای هماهنگی، همصدایی و پیوستگی بیشتر هزاره ها، روز شهادت رهبرشهید بنام "روز عدالت" هماهنگ در سراسر دنیا تجلیل گردد. وهم شایسته است به منظور معطوف شدن اذهان جامعه جهانی به سرنوشت سیاسی ـ تاریخی هزاره ها و هم بخاطر همسویی ذهنی و بیداری حس تاریخی و هویت ورزی جامعه و نسل جدید هزاره یک روز را بنام "روز نسل کشی هزاره" مشخص نماییم و در این روز از قربانیان جینوساید هزاره، بطور همگانی یاد بود به عمل آوریم و در راستای ثبت جهانی آن گامهای های عملی برداریم.

 


آقای عبدالحکیم حمیدی کارشناس حقوق بشر در پاریس، سخنران اول این نشست علمی، سخنانش را با محور هزاره ها، امنیت و بحران پناهجویی آغاز کرد. آقای حمیدی، با اشاره به این که مسئله مهاجرت به یک مشکل بزرگ در جهان تبدیل شده، تاکید کرد که کشورهای غربی باید بیشتر به ریشه های اصلی بحران در کشورهای خاورمیانه و افغانستان توجه کنند. ایشان، جنگ و ناامنی گسترده در کشورهای افغانستان، عراق و سوریه را تجارت گسترده تسلیحاتی و حمایت شماری از کشورهای خلیج از گروه های تروریستی عنوان کرد. این فعال حقوق بشر، همچنین از جامعه جهانی خواست تا به افغانستان از یک زاویه نگاه نکنند و تفاوت های گروهی و قومی را در نظر بگیرند تا شکاف های اجتماعی و گروهی بیشتر از این عمیقتر نگردد. وی به محرومیت هزاره ها از کمک های بین المللی در طول 14 سال گذشته اشاره کرد و تاکید کرد که بی توجهی به امنیت مردم و تهدیدات گروه های تروریسی، هزاره ها را به عنوان یک گروه آسیب پذیر مجبور به ترک خانه های شان و تن دادن به مهاجرت می کند.

 

سخنران بعدی برنامه، داکتر لیزا شوستر، جامعه شناس و متخصص مهاجرت در پاریس، بود. خانم شوستر درمورد حقوق پناهندگی و مکلفیت کشورهای مهاجر پذیر در راستای تامین حقوق مهاجران صحبت کرد. وی با اظهار نگرانی از رویکرد کشورهای اروپایی در مورد مهاجران افغان، اشاره کرد که بعضی از کشورهای اروپایی، افغانستان را مانند عراق و سوریه به عنوان کشورهای در حال جنگ به شمار نمی آورند و این موضوع محدودیت هایی را برای پناهجویان افغان به وجود می آورد. این متخصص حقوق مهاجرت تاکید کرد که کشورهای اروپایی باید وضعیت بحرانی و شکننده افغانستان را در نظر بگیرند و توجه بیشتری به مهاجران این کشور داشته باشند. داکتر شوستر با اشاره به وضعیت آسیب پذیر هزاره ها در افغانستان، از این مردم به عنوان افراد مستحق پناهندگی در کشورهای اروپایی یاد کرده و تاکید کرد که برای تامین حقوق مهاجران به بسیج و هماهنگی بیشتر فعالان حقوق بشری اروپایی و افغان نیاز است.

 

احد بهادری، معاون شورای جهانی هزاره، در مورد ابعاد شخصیت شهید مزاری و اهمیت جریان عدالت خواهی مردم ما، صحبت کرد. او یاد آورد شد که هزاره ها مديون تلاش و مبارزات بابه مزارى است و بابه مزارى مديون مادرى است كه در دامان او پرورش يافت، مادرى كه الگوى شكيبايى و استقامت بود، خوب است از اين پس هزاره ها در مراسم هاى سالگرد بابه مزارى از "آجه" نيز ياد كنند و اين الگوى صبر را به خاطر بسپارند همانگونه كه از فاجعه ى افشار ياد مى شود. او همچنین گفت که افشار را هرگز از ياد نبريم، اما افشار را وسيله گسترش كينه و نفرت نسازيم، بلكه افشار را به عنوان يك عبرت تاريخى به خاطر بسپاريم و هر سال با يادش به تفكر بنشينيم و بيانديشيم كه چگونه مى توانيم از تكرار و نشستن چنين لكه ى سياه ديگر در دامن تاريخ كشور جلوگيرى كنيم. احد بهادرى با اشاره به اين كه پس از قتل عام هزاره ها توسط عبدالرحمن، هزاره ها از امنيت كامل برخوردار نبوده اند، افزود: هنوز هزاره ها امنيت ندارند و براى برخورد با چالش هاى امنيتى، هزاره ها مى توانند از الگو هايى كه در عملكرد هاى بابه مزارى در مقاومت غرب كابل داشت بهره ببرند، عملكرد هايى كه در درون هزاره ها ديوار هاى تفرقه را فرو ريخت و در بيرون از هزاره ها و در سطح كشور راهكار هاى عملى و واقع بينانه را با شفافيت و صلابت طرح كرد تا با عملى ساختن آن عدالت تامين شود و افغانستان به رفاه و امنيت برسد.

 


داکتر پییغ دو تیغت، متخصص مهاجرت در پاریس در پیامی، در مورد مهاجرت افغان ها صحبت کرد. او مهاجرت را یک انتخاب سخت دانسته که در نتیجه آن فرد مهاجر مجبور به ترک خانه، خانواده، زبان و عادت های زندگی اش می شود. آقای دو تیغت، تهدیدات امنیتی از جمله حملات انتحاری، اختطاف، گروگان گیری و سربریدن مردم ملکی را از جمله دلایل اصلی فرار از افغانستان و پناه بردن به کشورهای غربی دانست. وی فساد گسترده اداری و ناکامی حکومت وحدت ملی را در برآوردن وعده های انتخاباتی و درگیر شدن در جنگ قدرت جناحی شان، از دلایل دیگر فرار از کشور یاد کرد. او با اشاره به این واقعیت که مهاجران قبل از ترک کشور، تمام دارایی ها و حتا خانه های شان را می فروشند، برگشت دوباره آنها به کشور را در این شرایط غیر عملی و فاجعه بار توصیف کرد. این کار شناس مسئله پناهجویی، مبارزه با ناامنی و گروه های تروریستی، تلاش برای کاهش فقر و بیکاری، و تلاش برای حکومت داری خوب و تقویت نهادهای دموکراتیک را از راه های پیشگیری از مهاجرت عنوان کرد. او گفت که در افغانستان دیگر مفاهیمی مانند حکومتداری خوب، دموکراسی و عدالت اجتماعی معنای شان را از دست داده اند، و جنگ قدرت و فساد گسترده در همه عرصه ها بیداد می کند. آقای دو تیغت، فرار جوانان را به عنوان نیروهای متخصص باالقوه، یک فاجعه دانسته و تلاش ها برای صلح با طالبان را ضیاع وقت و منحرف کردن افغانستان از مسیر درست دانست.

 

اسماعیل جاوید، کنسول پیشین افغانستان درکشوربلجیم سخنران بعدی برنامه بود. آقای جاوید در مورد وضعیت عمومی افغانستان و مردم هزاره صحبت کرد. وی با اشاره به وضعیت شکننده امنیتی در افغانستان، در مورد موفقیت تلاش ها برای صلح با گروه های تروریستی اظهار تردید نموده و از ادامه جنگ و ناامنی شدید در سال 2016 ابراز نگرانی کرد. آقای جاوید، با اشاره به این که هزاره ها آسیب پذیر ترین مردم در این شرایط هستند، مهاجرت و ترک وطن را نتیجه طبیعی جنگ بی پایان و تهدیدات روز افزون در مقابل این مردم دانست. این د یپلمات سابق افغان، با طرح این موضوع که از یک سو، حلقاتی در داخل حکومت افغانستان ناامنی و تهدیدات را تشویق می کنند و از سوی دیگر حکومت توان و اراده تامین امنیت این مناطق را ندارد، مردم ناچار به ترک خانه های شان می گردند. وی ازکشورهای اروپایی و مهاجر پذیر خواست تا رویکرد تبعیض آمیز در رابطه به مهاجران کشورهای مختلف را کنار گذاشته و بر اساس کنوانسیون ژنو، با همه مهاجران از جمله مهاجران افغانستان برخورد یکسان داشته باشند. وی بستن مرزها بروی پناهنده ها را نقض کنوانسیون ژنو دانسته و اولویت دادن به مهاجران سوریه را مصداق تبعیض در برخورد با پناهندگان خواند.

 

استاد حاج کاظم یزدانی، مورخ و پژوهشگر کشور، در مورد ابعاد شخصیتی بابه مزاری صحبت مفصلی داشت. وی به عنوان یکی از همراهان شهید مزاری، از وی به عنوان یک رهبر نمونه، صادق و با تقوا یاد کرد که هیچ گاه چیزی برای خودش نمی خواست و اولویت اش همه مردم و منافع مرد مش بود. آقای یزدانی گفت، شهید مزاری با ساده زیستی، صداقت و تقوا نزدیک ترین رهبر به مردمش بود. به همین دلیل، در زندگی اش منبع آگاهی، خرد و همدلی در میان مردمش بوده است و حتا پس از گذشت چند سال از شهادتش، مراسم های تجلیل از بابه مزاری در سرتاسر جهان یکی از غنی ترین و آگاهی بخش ترین گردهمایی های مردمی است. در ادامه استاد یزدانی به اهمیت تحمل، بردباری و همزیستی مسالمت آمیز با مردمان دیگر در کشور های غربی تاکید کرد و آگاهی، تحمل و میانه روی مذهبی را بهترین راه زندگی در افغانستان و در کشورهای غربی دانست.

 

آیت الله علی محقق نسب، شخصیت فرهنگی و مذهبی مقیم پاریس، در مورد دلایل خشونت و ناامنی در کشورهای اسلامی صحبت کرد. آقای محقق نسب با اشاره به رویکرد شهید مزاری در این زمینه که حکومت را بر مبنای دین و نژاد رد می کرد، اشاره داشت که تعصب نژادی و مذهبی، عامل اصلی خشونت و تندروی در کشورهای خاورمیانه است. وی با بر شمردن فاجعه های تاریخی مبتنی بر تعصب و برتری خواهی نژادی، این پدیده را یکی از اصلی ترین عوامل قربانی شدن هزاره ها در طول تاریخ خواند. وی با یادآوری از نسل کشی دوران عبدالرحمن خان و ستم های حاکمان بعدی بر هزاره ها، این مردم را قربانی اصلی تعصب و برتری خواهی نژادی در طول تاریخ دانست. او مبارزه فرهنگی و روشنفکری را به عنوان راه مبارزه با تعصبات نژادی دانست و گفت مردم باید اول باید حقوق برابر انسانی برای همه را باور کنند و بعد برای تحقق آن در جامعه مبارزه عملی نمایند. آقای محقق نسب همچنان تعصبات مذهبی را عامل بدبختی و منازعه های بی پایان دانست. از دید این عالم دین، حکومت های مبتنی بر مشروعیت دینی، نه تنها، نمی تواند ثبات و خوشبختی را در جامعه تامین کند، بلکه مایه رنج، خشونت و نفاق میان مردم می گردد.

در بخش میزگرد کنفرانس، با گردانندگی رضا رضایی، سخنرانان به سوالات حاضرین پاسخ گفتند. همچنین اقای بهادری در پاسخ به سوال حاضرین در مورد فعالیت های شورای جهانی هزاره در قبال پناهندگان در اروپا توضیحاتی اریه دادند.

در این نشست، گروه تئاتر کودکان، نمایشنامه ای را در مورد شهید مزاری، به زبان فرانسوی اجرا کردند که مورد استقبال بیش از حد حاضرین در محفل قرار گرفت. همچنین دمبوره هزارگی در وصف بابه مزاری توسط هنرمند علی فیضی اجرا گردید.

در این محفل، اقای علی اکبر محمدی، فعال فرهنگی و دارنده مدرک کارشناسی ارشد در رشته روابط بین الملل از دانشگاه فرانسه، زحمت ترجمه زنده گفته های سخنرانان را کشیدند.

قابل یادآوری است که عنوان محفل از سوی شورای جهانی هزاره به عنوان موضوع محوری انتخاب شده بود تا در سال جاری در رشته نشستهای یادبود از سالیاد رهبر شهید در کشورهای مختلف اروپایی از سوی سخنرانان و کارشناسان مورد بررسی قرار بگیرد.