کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

گزارش قضیه منازعه کوچی ها و مردم محل

در ولسوالی های حصه اول و دوم بهسود و دایمیرداد ولایت میدان وردک

اسد 1389

 

مقدمه

به روایت تاریخ، آغاز ورود کوچی ها به مناطق مرکزی برای استفاده از مراتع وچراه گاه های آن، به  اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم برمی گردد. استفاده از این علفچرها توسط کوچی ها از همان آغاز توام با جنگها ومنازعات زیانبار بوده و قربانی های بی شماری را تا اکنون باعث شده است. زیرا کوچیها مدعی اند که استفاده از چراه گاهای مناطق مرکزی به موجب تصامیم زمامداران گذشته افغانستان، حق آنان است. در مقابل مردم محل استدلال می کنند که استفاده از علفچرها حق ساکنین دایمی آن مناطق ( مردم محل) بوده و تصامیم اتخاذ شده توسط حکام سابقه افغانستان مشروعیت قانونی ندارد. زیرا این تصامیم از اساس تبعیض آمیز، ظالمانه وبا اغراض سیاسی بوده و خلاف اصول قانون اساسی است و با انفاذ قانون اساسی فعلی، ملغی می باشد. از جانب دیگرباتوجه به کوهستانی بودن مناطق مرکزی، زمینهای زراعتی در آن خیلی محدود بوده ویگانه منبع تامین معیشت مردم محل، دامداری وپرورش مواشی است که بستگی کامل به همین علفچرها دارد.

واقعیت انکار ناپذیر دیگر اینست که در دوره های مختلف تاریخ، برخی از حلقات وسیاستمداران، از این منازعه بهره برداری سیاسی نموده و برشدت آن افزوده اند. درسالهای اخیر نیز این منازعه بار دیگر شدت یافته و با مداخله برخی از حلقات سیاسی، رنگ و بوی قومی و سیاسی بیشتر به خود گرفته است.

منازعه کوچی ها و مردم محل در ولسوالی های بهسود و دایمیرداد همه ساله مشکلات و نابسامانی هایی را به بار آورده و باعث تلفات و خسارات مالی و جانی برای طرفین منازعه می گردد. در سال 1382 مردم محل موافقت کردند که کوچیها تنها برای یک سال در بهسود به عنوان مهمان بمانند. اما در سال 1383 در اثر منازعه ای که در این منطقه به وقوع پیوست، یک نفر از مردم محل به قتل رسید. شخص دیگری در سال 1384 نیز کشته شد. در سال 1385، هرچند جنگ و منازعه‌ی مسلحانه منجر به بی جاشدن تعدادی از اهالی وخسارات مادی گردید، ولی تلفات انسانی درپی نداشت. در سال 1386 یازده ( 11) نفر ازساکنین محل کشته و15 نفر دیگر به شمول چهار زن زخمی گردیده و 1900 فامیل آواره شدند. کوچیها نیز مدعی شدند که در این سال یک نفر از جانب آنها به قتل رسیده است.

در سال 1387 دامنه این منازعه وسعت بیشتر یافت و تلفات انسانی وخسارات مالی هنگفتی را برجای گذاشت؛ 24 نفر از مردم محل به قتل رسید، 11 نفر زخمی گردید، بیش از 6000 هزار خانواده  از مردم محل مجبور به ترک خانه های خود شدند، بیش از 84 باب خانه‌ی مسکونی حریق شده وخسارات هنگفتی در اثر تاراج خانه ها، مفقود شدن مواشی و تخریب زمین های زراعتی و تعطیل شدن مکاتب و کلنیک ها به مردم محل تحمیل گردید.

همچنان کوچیها در مورد تلفات و خسارات وارده مدعی شدند که 30 نفر شان کشته و 42 نفر شان زخمی شده است؛ اما سندی برای اثبات این ادعای شان ارائه نکردند و کدام مرجع مستقل نیز این ادعای کوچیها را تایید نکرد[1]. در سال 1388 به دلیل برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، کوچیها به این مناطق نیامدند و به این خاطر هیچگونه برخوردی هم صورت نگرفت و مردم، فصل جنگ و منازعه را به آرامی سپری کردند.

اما امسال به تاریخ 24/1/1389 کوچی ها جهت ورود به ساحات  مختلف ولسوالی های حصه اول و دوم بهسود و دایمیرداد، تامرزهای ولسوالی های مذکورپیش آمدند و بعد ازچهار بار برخورد های سطحی با مردم محل، سرانجام به تاریخ 26 / 2 / 1389 جنگ مسلحانه بین طرفین آغاز و الی تاریخ 28 / 2 / 1389 ادامه یافت. جنگ امسال نیز تلفات انسانی و خسارات مادی بی شماری در پی داشت که در ادامه گزارش نگاشته شده است.

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغاستان از طریق دفتر ساحوی زون بامیان خویش، این منازعه را از نزدیک مورد بررسی قرار داده و قضایای نقض حقوق بشر ناشی از آنرا پیگیری نموده است. کمیسیون همه ساله گزارش های مستند و بی طرفانه از جریان منازعه به نشر رسانیده است تا تلاشی برای جلوگیری از تکرار این فاجعه انسانی باشد؛ اما متاسفانه دولت افغانستان علی رغم تکرار برخوردهای مسلحانه به طور همه ساله، خسارات و مصیبت های وارده بر مردم، پیشنهادات قانونی و مستند کمیسیون مستقل حقوق بشرافغانستان، با بی تفاوتی تمام از کنار این قضیه گذشته و گام موثری برای حل دایمی این معضل برنداشته است و این اهمال و بی تفاوتی دولت باعث تکرار منازعه مسلحانه شده است.

کمیسیون مستقل حقوق بشرافغانستان امسال نیز با اعزام چندین گروه حقیقت یاب از همکاران دفتر ساحوی بامیان در ولسوالی های حصه اول و حصه دوم بهسود و دایمیرداد، قضیه را مورد بررسی قرار داده و یافته های این گزارش ماحصل بازدید مستقیم همکاران کمیسیون از خسارات وارده بر مردم محل می باشد. در جریان تحقیقات با صدها شاهد عینی، مقامات حکومت محلی، نمایندگان مردم در شورای ولایتی میدان وردک و بی جا شدگان مصاحبه صورت گرفته واز ده ها قریه آسیب دیده ( خانه های سوخته، خانه های به تاراج رفته و گورهای کشته شدگان) بازدید به عمل آمده است.

 قابل ذکر است که درطی چندین سفری که دربهسود و دایمیرداد صورت گرفته است؛ هیات اعزامی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان تلاشهای زیادی را انجام داده اند تا بتوانند با کوچی ها هم صحبت نموده ونظریات آنها را در مورد این منازعه و تلفات و خسارات وارده برآنها نیز شامل این گزارش سازند؛ ولی موفق به اخذ نظریات کوچیها نشدند. اما دفتر کمیسیون مستقل حقوق بشر در کابل به تاریخ 6/4/1389 با نمایندگان کوچیها در کابل دیداری داشته  و نظریات آنان نیز در این گزارش انعکاس یافته است[2].

 

چشمدید ها و جزئیات قضیه در سال 1389

براساس اظهارات شاهدان عینی و مقامات حکومتی، به تاریخ 24 حمل 1389 کوچی ها درمناطق مرزی حصه اول و دوم بهسود و ولسوالی دایمیرداد، همراه با رمه ها آمده و بعداز چهار بار برخورد سطحی ( به تاریخ 10 / 2 / 1389 درمنطقه دشت گوله،  به تاریخ 17 / 2 / 1389 درمنطقه سیاه قرخ حصه دوم بهسود،  به تاریخ 12 / 2 / 1389 درمنطقه کوربسته، به تاریخ 14 / 2 / 1389 درمنطقه یکه چاه وکبوترخانه ولسوالی دایمیرداد) که خسارات و تلفاتی درپی نداشته است. سرانجام به تاریخ 26 / 2 / 1389 ازمنطقه قرقد ولسوالی دایمیرداد جنگ آغازمی گردد و بالاخره به تاریخ 28 / 2 / 1389 با اعزام هیأت حکومت مرکزی متشکل ازمعاون محترم رئیس جمهور، وزیرمحترم داخله، لوی درستیز وزارت دفاع و تعدادی از مقامات ولایت میدان وردک تحت ریاست معاون دوم ریاست جمهوری و فیصله آنها و صدور فرمان رئیس جمهور، منازعه مسلحانه خاتمه یافت.

همچنین به تاریخ 30/2/1389 رئیس جمهور دولت اسلامی افغانستان، طی صدور فرمانی، فیصله هیئت اعزامی حکومت مرکزی را تائید نموده و در آن بار دیگر تاکید شده است که کوچی ها باید همین امروز (30/2/1389) خروج خود از محلات مورد منازعه و اشغال شده را آغاز نمایند.

به تاریخ 26 / 2 / 1389 حدود 70 نفر از اردوی ملی درمنطقه تیزک ودایمیرداد (ساحات جنگی) اعزام و مستقر گردیده است.  به تاریخ 27 / 2 / 1389 حدود 86 نفردیگر از نیروهای اردوی ملی درمنطقه میرهزار ولسوالی حصه دوم بهسود مستقرشده اند. به تاریخ 30 / 2 / 1389 به تعداد 384 نفر از نیروهای پولیس ملی درمنطقه قوم عبدالخالق الی منطقه تیزک ولسوالی حصه اول بهسود جهت نظارت ساحات جنگی مستقرگردیده اند.

علی رغم فیصله هیأت عالی رتبه حکومت مرکزی و فرمان رئیس جمهور مبنی برخروج فوری و بدون قید وشرط کوچی ها از ساحات ولسوالی های حصه اول و دوم بهسود و دایمیرداد، استقرارنیروهای اردو و پولیس ملی جهت تعمیل آتش بس و فرمان رئیس جمهور، براساس چشمدید هیات کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و اظهارات شاهدان عینی، کوچی ها درخروج شان ازساحات متذکره تأخیر نموده و الی تاریخ 9 / 3 / 1389 دربعضی مناطق حضور داشته و دست به تاراج و حریق منازل مسکونی زده اند. با وجود اسناد و مدارک موثق وچشمدید مستقیم کارمندان کمیسیون در این زمینه، نماینده گان کوچیها در شورای ملی خسارات وارده بر مردم محل را رد کردند.

بازدید از مناطق آسیب دیده به تفکیک ولسوالی ها

الف - ولسوالی حصه اول بهسود:  ( 06/03/1389 )

هیات اعزامی کمیسیون مستقل حقوق بشر در ولسوالی حصه اول بهسود به تاریخ 08/03/1389 خورشیدی از 31 قریه کوچک و بزرگ به صورت مستقیم بازدید نموده و جهت مستند سازی، عکس وتصویر برداشته اند. این قریه ها شامل؛ دهن گرماب یا قوم عبدالخالق، گنداب، قول چکر، قلعه لاله، دهن آب لته بند، قلعه مرادخان، دیوالی، قلعه مدد، دهن قول تیزک، دهن شورابک، الهی تیزک، سید محمد، کوته آشور محمد، غارها، آب پران، دشت تیزک، غوچک، دشت پایین، غلامان، دهن نیک، قول بخشی، جوکار، تیزک می باشد.

بر علاوه قریه های فوق الذکر؛ قریه های دهن آب پای ، کوته ملا، کوته سیرک، زیر حصار،  قلعه گیران، قریه خربید، دهن خربید  و پیستی مورد بازدید هیات کمیسیون قرارگرفته است. این قریه ها کاملا خالی از سکنه بوده وتمام دروازه ها وشیشه های خانه هاي مردم شکستانده شده واموال مردم به غارت رفته است به طور نمونه وضعيت چهار قريه ازين قريه ها را كه كارمندان كميسيون از آن بازديد نموده اند به بررسي مي گيريم:

  • 1. قریه دهن گرماب یاقوم عبدالخالق: (08/03/1389) دراین قریه حدود 30 فامیل زندگی می کنند. تمام اهالی اين قريه بیجاشده و اکثریت شان به کابل مهاجر و یک تعداد محدودی ازآنها در قریه های امن بهسود پناه برده اند. در این منطقه یک باب کلینیک، یک باب مکتب و یک مدرسه دینی فعالیت داشته است که در اثر حمله کوچی ها تمام اجناس و وسایل آن غارت گردیده و یک باب خانه که دارای دو اطاق بوده، همراه با چندین دی[3] هیزم به آتش کشیده شده است. مسجد و مدرسه این منطقه پهلوی هم واقع بوده که به خاطر نبود ساختمان مکتب شاگردان نیز در آن آموزش می بینند. مسجد، مکتب و مدرسه تاراج شده و اهالی منطقه اظهار داشتند که ازین مسجد و مدرسه درحدود 40 تخته قالین 13 دانه دیگ کلان و بقیه ظروف و وسایل مکتب به تاراج رفته است.

قابل ذکر است که حین سروی، منطقه کاملا خالی ازسکنه بوده و در چندین قریه كارمندان كميسيون نتوانستند  کسی را به عنوان راهنما پیدا نمايند. اما سرانجام كارمندان كميسيون توفيق يافتند كه شخصي بنام علی یاور ولد بوستانعلی مسکونه دهن گرماب ولسوالی حصه اول بهسود با كارمندان كميسيون همكاري نموده و معلومات قریه های همجوارگرماب را نيز داده است.

2.قریه دیوالی: (08/03/1389) براساس اظهارات علی یاور ازاهالی قريه، دراین قریه 30 فامیل زندگی می کنند. حین بازدید ما به ملاحظه  رسید که شیشه های تمام خانه ها شکستانده شده و یک باب حویلی که دارای 8 اطاق بوده به آتش کشیده شده و اموال مسجد و خانه های مردم کاملا چپاول گردیده و چندین دی هیزم نیز به آتش کشیده شده است. مردم این قریه اظهار داشتند که یک باب مهمان خانه که از طرف همبستگی ملی ساخته شده بود، توسط کوچی ها دروازه ها وشیشه های آن شکستانده شده و تمام اموال مهمان خانه به غارت رفته است.

3.قریه قلعه مدد: (08/03/1389) یک تن ازاهالی قریه (محمد حسین ولد تاج محمد مسکونه همین قریه) اظهار نمود که دراین قریه 13 فامیل زندگی داشته و علاوه براینکه اموال و اجناس منازل مردم چپاول گردیده، یک پایه آسیاب همراه با 50 بوجی گندم نیز برده شده و تمام وسایل یک باب لیسه (لیسه امام حسن) چپاول گردیده،  دروازه ها و شیشه های آن شکستانده شده و تمام دی های هیزم دراین قریه به آتش کشیده شده است.

4.تیزک:(10/3/1389) براساس اظهارات دوتن از مردم محل (آصف ولد عبدل و ظفر ولد عبدالحسین مسکونه تیزک ولسوالی حصه اول بهسود) درمنطقه اطراف بازار تیزک درحدود 60 فامیل زندگی می کنند. علاوه برغارت شدن منازل مسکونی، یک باب مکتب و یک باب کلینیک تعطیل وعمدتاً وسایل آن غارت و یا شکستانده شده است. ازاین منطقه دختری سه ساله ای به نام حبیبه فرزند محمد باقر کشته شده و مادر آن طفل نیز زخمی گردیده است3.

دربازار تیزک یک تعداد دکان ها، نانوایی و هوتل توسط کوچیها غارت و یا سوختانده شده است که درذیل فهرست می گردد؛ یک باب آسیاب از ظفر ولد عبدالحسین، یک باب دکان از ظفر ولد عبدالحسین، یک باب رادیو سازی از دولت ولد حاجی حسین علی، یک باب دکان ازحاجی حیدر ولد حاجی خدا بخش، یک باب نانوایی از حاجی حیدر ولد حاجی خدابخش، یک باب دکان از آصف ولد عبدل، یک باب هوتل از آصف ولد عبدل، یک باب دکان از سلمان ولد ضامن علی، یک باب گدام از سلمان ولد ضامن، یک باب دکان ازحاجی محمد علی ولد حاجی بومان، سه باب دکان از حاجی رمضان حریق، یک باب دکان ازصوفی اسدالله ولد حاجی شفا، یک پنچرمینی از رسول ولد غلام، غارت گردیده است.

براساس یافته های هیاتی که از سوی اداره ولایت میدان وردک برای سروی خسارات آمده بودند، در ولسوالی حصه اول بهسود در حدود 120 قریه آسیب دیده و ازمجموع این قریه ها در حدود 1015 فامیل مجبور به ترک خانه های شان گردیده اند، که از آن جمله 765 فامیل آن کاملاً متضررگردیده و تمام اجناس و اموال شان به غارت رفته و تعدادی از منازل مسکونی شان به آتش کشیده شده است.[4]

درساحات مربوطه ولسوالی حصه اول درمجموع سه نفر به قتل رسیده و یک نفر زخمی شده است. 16 باب مکتب تعطیل گردبده که شش باب آن ضمن اینکه تعطیل شده، وسایل شان هم  به تاراج رفته است  و همچنان دو باب کلینیک تعطیل گردیده و تمام وسایل شان غارت ویا شکستانده شده است.

ب- ولسوالی حصه دوم بهسود: (07/03/1389)

براساس یافته های کارمندان کمیسیون مستقل حقوق بشرافغاستان، ولسوالی حصه دوم بهسود در مقایسه با ولسوالی حصه اول و دایمیرداد، کمتر متضرر شده و قریه های کمتری آسیب دیده است. دراین ولسوالی هیات اعزامی کمیسیون به تاریخ 7/3/1389 از هفت قریه آسیب دیده (قریه های قول ابغه، قلعه پائین، قلعه بغندک، بالاحصار، چشمه تاغی، دهن خلیل مرده و دهن باغک) بازدید نموده و با تصویر برداری  ضبط صدای شاهدان عینی معلومات بدست آمده را مستندسازی کرده اند. قابل ذکر است که حین سروی مناطق آسیب دیده ولسوالی  حصه دوم بهسود، تمام قربه ها خالی از سکنه بوده است. تمام ساکنین این قریه ها آواره شده، برخی از خانه های مسکونی ودی های هیزم به آتش کشیده، وسایل و امکانات خانواده ها به تاراج رفته است. در اينجا به عنوان مثال سه قريه آسيب ديده را كه كامندان كميسيون بازديد نموده اند، مورد بررسي قرار مي دهيم:

  • 1- چشمه تاغی:( 7/3/1389 ) قرار اظهارات محمد ولد اسحق مسکونه چشمه تاغی دراین قریه 8 فامیل زندگی می کنند. حین بازدید ما از این قریه مشاهده شد که قفل ها و شیشه های تمام خانه ها شکستانده شده و تمام اموال مردم به تاراج رفته است. علاوه برتاراج اموال، یک باب دکان چپاول گردیده و یک باب دکان، یک انباری دکان (گدام) و یک باب آسیاب کاملا به آتش کشیده شده است که درجدول ضمیمه مشخصات آن ذکر شده است.
  • 2- قریه دهن خلیل مرده:( 7/3/1389 ) براساس اظهارات داد محمد ولد سیدمحمد، مسکونه دهن خلیل مرده؛ دراین قریه 4 فامیل زندگی می کنند. كارمندان كميسيون حين بازديد دريافتند که تمام ساكنين اين قريه بیجاشده و یک باب خانه که شامل دو اطاق می شود همراه با دو دی هیزم به آتش کشیده شده واموال خانه ها به غارت رفته است.
  • 3- قریه دهن باغک: ( 7/3/1389 ) قرار اظهارات داد محمد ولد سید محمد مسکونه دهن خلیل مرده؛ دراین قریه 16 فامیل زندگی داشته اند. چشمديد مستقيم كارمندان كميسيون نشان مي دهد که اموال و اجناس مردم بعد ازشکستاندن قفل و شیشه های منازل، کاملا تاراج شده و برعلاوه یک اطاق همراه با دو دی هیزم به آتش کشیده شده و یک باب دکان با انباری آن (گدام) کاملا چپاول گردیده است.

این شخص اظهار می دارد که برعلاوه قریه های فوق، قریه های دهن گنداب، قره قلجان، سرسنگ، باغک و دره غجورک که درمجموع 41 فامیل دراین قریه هازندگی می کنند، همه آواره شده  و تمام اجناس و اموال خانه ها غارت گردیده  و قفل ها و شیشه های تمام منازل شکستانده شده است.

 در دره کجاب قریه های که مربوط ولسوالی حصه دوم بهسود می شود درمجموع به 90 قریه خورد و بزرگ می رسد. برعلاوه دره کجاب، باد آسیاب، خارقول، سبزدرخت و مناطق اژدر نیزخالی از سکنه شده است. براساس یافته های هیأت سروی خسارات ولایت میدان وردک؛ درمجموع 850 فامیل از ولسوالی حصه دوم بهسود بیجا شده اند، که ازآنجمله 91 فامیل از مربوطات ولسوالی حصه دوم بهسود کاملاً متضررگردیده؛ مال و اموال شان چپاول گردیده و تعدادی ازخانه های شان به آتش کشیده شده است.

ج- ولسوالی دایمیرداد: (9 الی 10/03/1389)

کارمندان کمیسیون در ولسوالی دایمیرداد، از 38 قریه خورد وبزرگ آسیب دیده بازدید نموده و دراکثریت قریه های بازدید شده، خانه ها، دی های هیزم وعلوفه های مردم  به آتش کشیده شده، مال و اموال مردم کاملا تاراج گردیده است. قریه های؛ گرماب ( علیا وسفلی)، قرقد، گیدرگوی علیا وسفلی، دمقورک، سیاه خوال، بودک، کوته بند نقشین، زرد ارگین، نقشین، سرخ کنه گگ، دهن ارگینگ، قلعه ملایم، ایلدستم، فخره، دشت قادور، دشت نو، سفید قاده، بغلک، شایار، جوقولک، کوته افغان، گردن حصار، سرکوه، یک رویه، سفید ناهور، تنگی، دیوال، چکه خور سفلی، چکه خور پائین، غوجارک، بیخ کوه، قول بانوی علیا، قول بانوی سفلی، پس قول، کوته ملا، سرقاش، قول داده، جواز سنگ و...از قریه های آسیب دیده ای است که کارمندان کمیسیون از آن بازدید نموده و آسیب های وارده را مستندسازی کرده اند.

قریه های گیدرگوی سفلی، قوطان علیا و سفلی و چند قریه خورد و بزرگ دیگربه خاطر عدم امنیت، بازدید نشده، لذا قریه های مذکورازبازدید وسروی بازمانده است. در اين قسمت به بررسي چهار قريه آسيب ديده به عنوان نمونه مي پردازيم:

1. قریه های گرماب (علیا وسفلی): (09/03/1389 ) سید امان الله ولد سید فقیر یکی از باشندگان منطقه حین سروی گرماب بالا و پایین اظهار می دارد که موقعیت این دو قریه در داخل یک دره بوده و درهر دو قریه درحدود 21 فامیل قبل ازجنگ زندگی داشته که دراین حادثه همه آواره گردیده اند. مشاهدات كارمندان كميسيون نشان می دهد که دراین قریه درحدود 9 باب خانه و یک دهلیز مسجد به آتش کشیده شده، تمام کشت و زراعت مردم توسط رمه های کوچی ها چرانده شده و مال و اموال مردم غارت گردیده است. تعدادی از مردم محل که در منطقه جدیدا برگشته بودند، اظهار نمودند که تمام مواشی اهالي این قریه توسط کوچی ها به تاراج رفته است؛ زیرا دراین حادثه مردم محل غافل گیر شده و نتوانسته اند مواشی و اموال خود را قبل از جنگ از منطقه بکشند.

2. قریه قرقد: (09/03/1389)  سید امان ولد سید فقیر، یکی ازباشندگان محل اظهار نمود که دراین قریه 19 فامیل زندگی می کنند که همه آواره شده اند. کوچیها ازاین منطقه حمله خود را آغاز کردند و با آتش کشیدن دی های هیزم به ایجاد وحشت پرداختند و درنتیجه تمام مردم درتاریکی شب بدون اینکه وسایل منزل و مواشی شان را کشیده بتوانند، ازمنطقه فرار نمودند. علاوه بر آواره شدن مردم و غارت اموال منازل، مجموعاً هفت دی هیزم و یک باب کاهدان پراز علف  توسط کوچی ها حریق گردیده است. تعدادی ازمردم که درمنطقه تازه رسیده بودند، بیان کرده اند که تمام مواشی ما را کوچی ها برده اند و کشت  و زراعت ما توسط رمه های کوچی ها نابود گردیده است. به تاریخ 9 جوزا1389  که كارمندان كميسيون در منطقه رفته بودند، مشاهده کردند که شترها و رمه های کوچی ها داخل کشت و زراعت مردم درحال چریدن است. يك مسجد هم به صورت نسبي سوخته است.

3. قریه سیاه خوال: (10/03/1389) براساس اظهارات هریک شیخ کاظم ولد بهمن علی و سید هاشم ولد سید امان مسکونه قریه دمقورک، دراین قریه 26 فامیل زندگی داشتند.  ازاین قریه همه ساکنین آن آواره شده و همراه با تمام اموال و اجناس مردم، یک باب دکان غارت شده و چهار باب خانه نیز حریق گردیده است. اظهارات اشخاص فوق الذکرحاکی است که مردم نتوانسته مواشی و اجناس شان را خارج نمایند و تمام مواشی مردم توسط کوچیها برده شده است.

4. قریه قلعه ملایم: (10/03/1389) تقي ولد عوض، باشنده قريه قلعه ملايم که اجناس دکان اش کاملا حریق گردیده بود، اظهار می دارد که دراین قریه در حدود 38 فامیل زندگی داشته و همه ازمنطقه خود بیجا شده اند. مال و اموال مردم غارت شده و هشت باب خانه و یک دکان حریق شده و شش باب دکان چپاول گردیده که فهرست آنها قرار ذیل اند: یک باب دکان از تقی ولد عوض ( این دکان با اجناس آن کاملا حریق گردیده است)، یک باب دکان از غریب علی ولد کلبی حسن، یک باب دکان از رمضان ولد حسین علی ( اموال آن کاملا غارت شده است)، یک باب دکان به مالکیت رستم ولد قربانعلی، یک باب دکان از محمد حسین ولد شیخ برات ( درجمع کشته شدگان نيز است)، کاملا غارت شده است.

براساس مشاهدات مستقیم کارمندان کمیسیون، ولسوالی دایمیرداد بیشتر ازمناطق دیگر درجریان جنگ آسیب دیده و یافته های هیأت سروی خسارات ولایت میدان وردک، نشان می دهد که دراین ولسوالی بیش از 130قریه خورد و بزرگ آسیب دیده است. درساحات متذکره شش باب مکتب و یک باب کلینیک تعطیل شده[5]  وتمام وسایل شان غارت و یا نابود گردیده است. ازاین ولسوالی، سه نفرکشته و چهار نفر زخمی و در حدود 926 فامیل آواره شده و مردم ساحات متذکره تمام مال و اموال خود را ازدست داده اند.

جمع بندی کلیِ یافته ها

  • براساس یافته های هیأت کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، به تعداد 6 نفر از مردم محل) سه نفر از ولسوالی حصه اول بهسود و سه نفر از ولسوالی دایمیرداد) درجریان جنگ واکثرا به تاریخ 26/2/1389 به قتل رسیده اند. ازجمله آنها یک طفل سه ساله به نام حبیبه نیز شامل کشته شدگان است. گفتنی است که اجساد کشته شدگان چندین روز در کوهها مانده است. مثلا جسد شیخ برات ولد عبدالله الی تاریخ 11/3/1389 مفقود بوده و دفن نگردیده است.
  • به تعداد شش نفر از مردم محل درجریان جنگ زخمی شده اند. در بین زخمیان اطفال و زنان نیز شامل می باشد. مشخصات کامل زخمی ها در جدول ضمیمه ذکر شده است.
  • براساس یافته های هیات کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و بررسی هیأت سروی خسارات ولایت میدان وردک، درنتیجه وقوع جنگ، درمجموع به تعداد 2791 فامیل ازهر سه ولسوالی حصه اول و دوم بهسود و دایمیرداد ( از ولسوالی حصه اول 1015 فامیل، حصه دوم 850 فامیل و دایمیرداد 926 فامیل ) بیجا شده و راهی مناطق دیگر ازجمله شهر کابل گردیده اند. ازاین میان 1782 فامیل ( یعنی 765 فامیل از حصه اول بهسود، 91 فامیل از حصه دوم بهسود و 926 فامیل از دایمیرداد) برعلاوه اینکه بیجاشده اند، مال و اموال خود را نیز ازدست داده و تعدادی زیادی ازاین فامیل ها خانه های شان به آتش کشیده شده است.
  • به تعداد 340 قریه خرد و بزرگ در هرسه ولسوالی ( 120 قریه در حصه اول بهسود، 90 قریه در حصه دوم بهسود و 130 قریه در دایمیرداد) در جریان جنگ کاملا تخلیه گردیده و حین بازدید هیأت دفتر ساحوی کمیسیون در بامیان، خالی از سکنه بوده است. که از این جمله 180 قریه در هر سه ولسوالی شدیدا آسیب دیده است. یعنی خانه های مردم به تاراج رفته، تعمیر بعضی خانه ها سوختانده شده و در برخی موارد حاصلات زراعتی با چریدن رمه ها تخریب شده است.
  • یافته های هیأت دفتر ساحوی کمیسیون در بامیان نشان می دهد که به تعداد 153 باب تعمیر خانه در هر سه ولسوالی حصه اول، حصه دوم بهسود و دایمیرداد حریق گردیده که شامل 323 باب اتاق مسکونی می شود. از اکثریت خانه های سوخته تصاویر مستند برداشته شده و مشخصات کامل مالکان آن نیز با تفکیک قریه و ولسوالی ثبت گردیده که جدول آن ضمیمه این گزارش می باشد.
  • به تعداد 35 باب مکتب در هرسه ولسوالی تعطیل و شیشه ها و دروازه های تعداد زیادی از این مکاتب شکستانده شده و وسایل آن نابود گردیده است. در نتیجه، بیش از 5450 دانش آموز از حق تعلیم و تربیه محروم گردیده اند. گفتنی است که شاگردان این مکاتب در سالهای گذشته نیز قربانی این منازعه گردیده ومدت های مدیدی از حق تعلیم و تربیه خویش محروم شده بودند.
  • به تعداد چهار باب کلینیک درجریان جنگ تعطیل، دروازه و شیشه های شان شکستانده شده، ادویه و دیگر امکانات آن چپاول و یا نابود گردیده است.
  • با توجه به وسعت و گستردگی میزان خسارات وارده برخانه ها، تاراج اموال و امکانات خانواده ها، تخریب زمینهای زراعتی و مواشی مفقود شده مردم محل، دستیابی به آمار روشنی در زمینه این خسارات برای هیأت دفتر ساحوی کمیسیون در بامیان ممکن نبوده و قابل تخمین نبوده است.
  • نمایندگان کوچیها در شورای ملی و اعضای کمیسیون حل مشکل کوچیها طی اظهارات ضد و نقیض مدعی اند که در اثر این جنگ یک تن از کوچی ها کشته شده و دو تن زخم بر داشته و چهار تن دیگر همراه با 500 گوسفند و تعدادی از شترهای شان لادرک می باشند.هم چنان آنها مدعی اند که از اثر بازگرداندن کوچی ها، به مواشی شان علوفه و آب نرسیده و برخی هم از بین رفته است. آنها مدعی شدند که بر آنها حدود 10 میلیون افغانی خسارت وارد شده است؛ در حالی که دولت دو میلیون افغانی را به عنوان جبران خسارت به آنها پرداخته است. هیات کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در مورد خسارات و تلفات وارد آمده به کوچیها طالب اسناد و مدارک شد؛ اما آنها اظهار نمودند که معلومات دقیق در دست ندارند. کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان بار دیگر به تاریخ 16/4/1389 با حاجی ککوزی عضو کمیسیون حل مشکل کوچیها در تماس شد و از وی اسناد و مدارک که ادعای شان را به اثبات برساند، مطالبه نمود. وی اظهار نمود که به دلیل پراکنده شدن کوچیها به ولایات، اسناد معتبر ارائه نمی تواند. حاجی ککوزی اسم یک نفر مقتول به نام ببرک و اسامی مفقودین هریک امان ولد گل خان از قوم بهرام خیل، زمان ولد شیر زمان از قوم دولت زی، لاخبر ولد رحم دل از قوم اکور خیل، المر ولد گل مر از قوم حسین خیل را به کمیسیون ارائه نمود. باید گفت که به جز از ارائه فهرست یک نفر مقتول و مفقودین، سندی که ادعای شان را ثابت کند، ارائه نکرد و کدام مرجع مستقل نیز ادعای کوچیها را تایید نکرده است.
  • با آنکه به تاریخ 24/1/1389 کوچی ها الی مرزهای ولسوالی های حصه اول و دوم بهسود و دایمیرداد رسیده و احتمال وقوع جنگ متصور بود، اما حکومت مرکزی و حکومت های محلی ولایت میدان وردک هیچگونه اقدام موثری برای جلوگیری از وقوع جنگ بین طرفین منازعه انجام ندادند و درنتیجه ای اهمال حکومت به تاریخ 26/2/1389 جنگ به وقوع پیوست. نماینده گان کوچی ها می پذیرند که هر دو طرف منازعه مسلح اند ولی کوچیها ادعا دارند که قبلاً آنها مردم محل را خلع سلاح نموده و اسلحه شان را به حکومت تسلیم نموده بودند.
  • با وجودی که جنگ در ولسوالی های بهسود و دایمیرداد از چندین سال به این طرف همه ساله به وقوع می پیوندد و درجریان آن جرایم و نقض های فاحش حقوق بشری ارتکاب می یابد، اما حکومت (حکومت مرکزی و محلی) هیچ گامی برای بررسی و مستند سازی این جرایم و پیگرد قانونی مجرمان برنداشته و مقامات محلی می گویند که تحقیق در این زمینه از توان ما خارج است.
  • چنانکه تذکر رفت، به تاریخ 26/2/1389 اولین دسته از نیروهای اردوی ملی در مناطق آسیب دیده و جنگی مستقر می شود و به تاریخ 28/2/1389 فرمان رئیس جمهور نیز مقرر می دارد که باید آتش بس فوری برقرار شود و هیچکدام از جوانب نباید دست به تعرض بزنند، اما یافته های هیات کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان می دهد که تاراج خانه های مردم وآتش زدن آنان الی خروج کامل کوچی ها به تاریخ 9/3/1389 ادامه می یابد و نیروهای اردوی ملی جلو تاراج خانه های مردم در ولسوالی های دایمیرداد و حصه اول بهسود را نمی گیرد. برخی از افسران اردوی ملی به کارمندان کمیسیون استدلال کردند که به ما دستور دخالت داده نشده و ماباید بی طرفانه عمل کنیم.
  • هم نماینده گان کوچیها و هم مردم بهسود به کارمندان کمیسیون گفته اند که حکومت مرکزی مقصر اصلی بوده و در تداوم منازعات مسلحانه دست دارد. هر دو طرف، حکومت مرکزی را به دلیل اینکه این مشکل را برای همیشه حل ننموده و با این مشکل برخورد سیاسی می کند، شدیدا مورد انتقاد قرار می دهند.

نتیجه گیری

درجریان جنگ امسال 6 نفر از مردم محل کشته و 6 نفر دیگر زخمی شده، بیش از 2791 فامیل از هر سه ولسوالی بیجا و آواره شدند و اموال و دارایی های اکثریت خانواده های مردم محل، غارت گردیده و به تاراج رفته است. در حدود 153 باب خانه شامل 323 اتاق از مردم محل به طور کامل حریق گردیده، 53 باب مکتب تعطیل شده که در اثر آن حدود 5450 دانش آموز از آموزش و پرورش محروم شدند و خسارات هنگفتی در اثر تاراج خانه ها، مفقود شدن مواشی و تخریب زمین های زراعتی و تعطیل شدن مکاتب وکلنیک ها به مردم محل تحمیل گردید.

در این قضیه حق کرامت انسانی، حق حیات، حق مالکیت، حق مصونیت از کوچ اجباری، حق آزادی از غصب وتخریب ملکیت، حق تعلیم وتربیت، حق دسترسی به خدمات صحی، حق آزادی وامنیت شخصی و... تعداد زیادی از شهروندان افغانستان نقض گردیده است. دولت به موجب مواد 6، 23،22، 24، 38، 40، 43 و 52 قانون اساسی افغانستان، مواد سایر قوانین داخلی و کنوانسیونهای بین المللی حقوق بشر مکلف به رعایت و حمایت حقوق بشری شهروندان افغانستان است. اما دولت با توجه به متن گزارش، به مکلفیت های خود در قبال حقوق بشری شهروندان، اقدام موثر و به موقع ننموده است. درواقع این قضیه مصداق بارز نقض فاحش حقوق بشر  است.

با آنکه درجریان این منازعه نقض های فاحش حقوق بشر و اعمال مجرمانه زیادی ارتکاب یافته؛ اما حکومت مرکزی و ادارات محلی ولایت میدان وردک هیچ اقدامی جهت تحقیق و مستندسازی جرایم ارتکاب یافته و پیگرد قانونی مجرمان ننموده و از سالهای قبل نیز هیچ دوسیه ای در این ارتباط در سارنوالی های آن ولایت تشکیل نشده است. بدون شک برخورد سهل انگارانه و اهمال دولت در  برابر ارتکاب جرایم و نقض حقوق بشر، موجب تضعیف حاکمیت قانون و ترویج و تداوم فرهنگ معافیت از مجازات و قانون گریزی خواهد شد.

بی توجهی دولت نسبت به این قضیه در سالهای گذشته، موجبات تداوم این منازعه را فراهم نموده و منجر به تشدید عصبیت های قومی، احیای فرهنگ جنگ سالاری و تضعیف حاکمیت دولت شده و بر روند شکل گیری ملت و دولت سازی به شدت  صدمه خواهد زد، که در آن صورت نه یک گروه قومی؛ بلکه تمام مردم و نظام سیاسی کشور متضرر خواهند شد.

پشنهادات

1 . چنانکه در درگزارش آمده است، در جریان جنگ امسال ساکنین بیش از 340 قریه درهرسه ولسوالی حصه اول و حصه دوم بهسود و دایمیرداد مجبور به ترک خانه های خود شده و بیش از 180 قریه در هر سه ولسوالی شدیدا آسیب دیده است. ساکنین این قریه ها نیازمندی عاجل به کمکهای اساسی بشردوستانه دارند تا بتوانند شیرازه زندگی خویش را تا حدی دوباره احیا کنند. بنابر این دولت افغانستان و نهادهای خیریه ملی و بین المللی باید به کمک مردم بیجاشده و آسیب دیده شتافته ومطابق فرمان رئیس جمهور افدام به جبران خسارات وارده نمایند تا جلو یک فاجعه انسانی دیگر گرفته شود.

2 . دولت افغانستان جهت جبران عادلانه خسارات وارده بر مردم محل، تمام مناطق آسیب دیده را مورد ارزیابی  وتحقیقات همه جانبه قرار دهد و تدابیر لازم را جهت کمک و جبران عادلانه خسارات، اتخاذ نماید.

3 . آنگونه که در گزارش تذکر رفت، ازچندین سال به این طرف درجریان منازعه کوچی ها ومردم محل، جرایم متعددی ارتکاب یافته اما حکومت افغانستان هیچ گام موثری درجهت مستند سازی قضایا و پیگرد قانونی مجرمان برنداشته است. بنابر این دولت افغانستان به منظور پایان دادن به فرهنگ معافیت و قانون گریزی، جرایم ارتکاب یافته در جریان جنگ را مورد بررسی دقیق قرار داده و پیگرد قانونی مجرمان و ناقضان حقوق بشر را روی دست گرفته و بدین طریق به مردم افغانستان اطمینان بدهد که دیگر هیچ مجرمی از تطبیق مجازات معافیت حاصل نمی کند.

4. از چندين سال به اين طرف در جريان جنگ از سلاحهاي مختلف النوع استفاده شده است، بنابر اين دولت بايد جهت خلع سلاح گروه هاي مسلح غير قانوني كه اين منازعه را دامن مي زنند، اقدامات جدي روي دست گيرد.

5 . کمیسیون مستقل حقوق بشرافغانستان پیشنهاد سالهای گذشته خویش را دوباره تکرار می کند که؛ راه حل اساسی و دایمی این معضل، تطبیق حکم ماده‌ی چهاردهم قانون اساسی افغانستان است که دولت را مکلف می سازد تا برای" انکشاف زراعت ومالداری، بهبود شرایط اقتصادی، اجتماعی ومعیشتی دهقانان و مالداران و " اسکان " کوچیان، برنامه‌های موثر طرح و تطبیق نماید". بنابراین به دولت افغانستان بار دیگر پیشنهاد می گردد که برای حل ریشه ای این معضل و جلوگیری از ترویج فرهنگ تفنگ سالاری و تشدید عصبیت قومی، جلوگیری از ایجاد فاصله بین حکومت ومردم، پایان دادن به فرهنگ معافیت و استحکام حاکمیت قانون، به طور صادقانه اقدام به تطبیق عادلانه حکم ماده چهاردهم قانونی اساسی وفرمان رئیس جمهور نموده و از تکرار منازعه درسالهای آینده جلوگیری نماید.

6 . چنانچه که در فرمان رئیس جمهور آمده، باید درظرف سه ماه آینده برای کوچی ها اسکان داده شود، اما دیده می شود که تاهنوز هیچگونه اقدام عملی دراین مورد صورت نگرفته است. به این لحاظ از حکومت مرکزی تقاضا می شود تا این پروسه را در اسرع وقت اجرا و عملی نماید.

7 . با توجه به نقش مؤثر جامعه‌ی جهانی و سازمان ملل متحد در تأمین صلح، ثبات و توسعه‌ی افغانستان، پیشنهاد می گردد که آنها دولت افغانستان را در اجرای تعهداتش در قبال حقوق شهروندان و پیشنهادات فوق، مورد حمایت جدی و مؤثر قرار بدهند.

 

ضمیمه 1.

جدول اسامی مقتولین و زخمی های منازعه کوچی ها و مردم محل در ولسوالی های حصه اول بهسود و ولسوالی دایمیرداد.

شماره

شهرت

سن

ولسوالی

قریه

تاریخ قتل

نام

نام پدر

1

حبیبه

محمد باقر

3

حصه اول بهسود

تیزک

26/02/1389

2

داراب

فیض محمد

35

حصه اول بهسود

دهن شورابک

26/02/1389

3

محرم علی

مراد علی

55

حصه اول بهسود

دهن نیک

26/02/1389

4

سلمان علی

حسین علی

26

ولسوالی دایمیرداد

قول بانو

26/02/1389

5

محمد طاهر

محراب علی

30

ولسوالی دایمیرداد

دهن ارگینک

26/02/1389

6

شیخ برات

عبدالله

45

ولسوالی دایمیرداد

قلعه ملایم

26/02/1389

مجموعه : 6  نفر

زخمی ها

شماره

شهرت

سن

ولسوالی

قریه

تاریخ

نام

نام پدر

1

سخیداد

رمضانعلی

14

دایمیرداد

قلعه ملایم

227/02/1389

2

امان الله

 سید فقیر

26

دایمیرداد

گیدرگو

30/02/1389

3

جانعلی

قربانعلی

80

دایمیرداد

کوته چتک

26/02/1389

4

شیخ یوسف

عبدالحسین

65

دایمیرداد

قلعه ملایم

26/02/1389

5

کاظم

بهمن

47

دایمیرداد

سیاه خوال

26/02/1389

6

همسر محمد باقر

علی جان

37

حصه اول بهسود

تیزک

26/02/1389

مجموعه: 6 نفر

           

 

 

ضمیمه 2.

جدول خانه های سوخته

شماره

شهرت

ولسوالی

قریه

تعداد اتاق

نام

نام پدر

1

محمد علی

محمد نبی

حصه دوم بهسود

چشمه تاغی

6

2

حسن

حسین بخش

حصه دوم بهسود

دهن باغک

1

3

دادمحمد

سید محمد

حصه دوم بهسود

دهن خلیل مرده

2

4

صوفی صفدر

زوار صوفی

حصه اول بهسود

دهن گرم آب

2

5

قربانعلی

نامعلوم

حصه اول بهسود

گنداب

6

6

سلطان حسین

الله بخش

حصه اول بهسود

قول چکر

3

7

ابراهیم

حاجی عوض

حصه اول بهسود

قلعه لاله

4

8

رمضانعلی

پاینده محمد

حصه اول بهسود

دیوالی

8

9

غلام سخی

میرزاحسین

حصه اول بهسود

قلعه مراد خان

2

10

عبدالله

عوض

حصه اول بهسود

قلعه مراد خان

1

11

مراد علی

دیدار علی

حصه اول بهسود

دهن قول

2

12

نامعلوم

 

حصه اول بهسود

قول بخشی

1

13

نامعلوم

 

حصه اول بهسود

قول بخشی

1

14

نامعلوم

 

حصه اول بهسود

جوکار

3

15

نامعلوم

 

حصه اول بهسود

جوکار

1

16

نامعلوم

 

حصه اول بهسود

جوکار

1

17

نامعلوم

 

حصه اول بهسود

جوکار

1

18

عبدالعلی

عوضعلی

حصه اول بهسود

قلعه الهی

2

19

احمد حسین

خداداد

حصه اول بهسود

قلعه الهی

6

20

حاجی خان

حاجی بومان

حصه اول بهسود

قلعه الهی

5

21

محمد علی

حاجی بومان

حصه اول بهسود

قلعه الهی

7

22

چمن

آشور محمد

حصه اول بهسود

قلعه الهی

2

23

امین

برات

حصه اول بهسود

قلعه الهی

2

24

یعقوب

علی داد

حصه اول بهسود

قریه سید محمد

8

25

جعفر

میرعلی

حصه اول بهسود

کوتهآشور محمد

2

26

علی احمد

میر احمد

حصه اول بهسود

کوتهآشور محمد

2

27

قربان

بومان

حصه اول بهسود

قلعه آشور محمد

2

28

ملارضا

داراب

حصه اول بهسود

غارها

1

29

بمان علی

غلام حسن

حصه اول بهسود

غارها

2

30

عوض

خداداد

حصه اول بهسود

غارها

6

31

رسول

حاجی ابراهیم

حصه اول بهسود

غارها

2

32

بومان

سلطان

حصه اول بهسود

سید محمد

2

33

ابراهیم

قربان

حصه اول بهسود

سید محمد

5

34

سکندر

احمد علی

حصه اول بهسود

سید محمد

4

35

سلطان

علی احمد

حصه اول بهسود

سید محمد

2

36

داراب

 

حصه اول بهسود

آب پران

6

37

داراب علی

رمضان

حصه اول بهسود

آب پران

6

38

محراب

رمضان

حصه اول بهسود

آب پرالان

6

39

غلام سخی

غلام نبی

حصه اول بهسود

دهن نیک

1

40

ظاهر

باقر

حصه اول بهسود

دهن نیک

4

41

رازق

محمد عظیم

دایمیرداد

جواز سنگ

1

42

سلمان

محمد جان

دایمیرداد

جوازسنگ

1

43

علی جان

محمد علی

دایمیرداد

قولبانوی سفلی

1

44

اسدالله

سلطان علی

دایمیرداد

قولبانوی سفلی

2

45

محمد اسحق

یعقوب

دایمیرداد

قولبانوی سفلی

1

46

عبدالحسین

معصوم

دایمیرداد

قولبانوی سفلی

1

47

محرم علی

سلطان علی

دایمیرداد

پس قول

2

48

خادم حسین

فیض الله

دایمیرداد

پس قول

4

49

محمد خان

جان محمد

دایمیرداد

پس قول

1

50

عبدالله

رمضان

دایمیرداد

پس قول

1

50

حاجی حسین

غلام رسول

دایمیرداد

پس قول

1

52

حاجی غلام علی

غلام رضا

دایمیرداد

بیخ کوه

3

53

طالب

حسین علی

دایمیرداد

بیخ کوه

2

54

ابراهیم

موسی

دایمیرداد

بیخ کوه

2

55

محمد حسین

اسحق

دایمیرداد

بیخ کوه

3

56

عصمت الله

احمدعلی

دایمیرداد

بیخ کوه

4

57

ناظرحسین

محمدمبین

دایمیرداد

کوته ملا یاسین

3

58

شیخ محسن

محمد یاسین

دایمیرداد

کوته ملا یاسین

2

59

محمد خان

محمد اسحق

دایمیرداد

کوته ملا یاسین

4

60

محمد ابراهیم

محمد موسی

دایمیرداد

سرقاش

1

61

محمد داود

ابراهیم

دایمیرداد

سرقاش

1

62

قربانعلی

علی محمد

دایمیرداد

سرقاش

1

63

عوضعلی

خانعلی

دایمیرداد

سرقاش

1

64

شیر محمد

سخیداد

دایمیرداد

قول داده

1

65

حسن رضا

یزدانبخش

دایمیرداد

قول داده

1

66

محمد نبی

محمد علی

دایمیرداد

قول داده

1

67

محمد

گل احمد

دایمیرداد

گرماب علیا

1

68

یار محمد

گل احمد

دایمیرداد

گرماب علیا

5

69

حاجی محراب

گل احمد

دایمیرداد

گرماب علیا

2

70

نادر

گل احمد

دایمیرداد

گرماب علیا

1

71

دهلیز مسجد

 

دایمیرداد

گرماب علیا

1

72

سید میر احمد

سید صادق

دایمیرداد

گرماب علیا

2

73

دهلیز مسجد

 

دایمیرداد

گرماب پایین

1

74

سیدحسن

سیدحیدر

دایمیرداد

گرماب پایین

2

75

سید عالم

سیدبستان

دایمیرداد

گرماب پایین

3

76

داراب

سهراب

دایمیرداد

گرماب پایین

4

77

محمد نعیم

جانعلی

دایمیرداد

گرماب پایین

3

78

سید میرزا

سید ظاهر

دایمیرداد

گرماب پایین

2

79

غلام علی

حبیب الله

دایمیرداد

قرقد

1

80

سید قدوس

سیدسلطان

دایمیرداد

گیدرگو

1

81

سید اسدالله

سید فقیر

دایمیرداد

گیدرگوی پایین

3

82

سید امان

سید فقیر

دایمیرداد

گیدر گوی پایین

3

83

سید امیر شاه

سیدظاهر

دایمیرداد

گیدرگوی پایین

3

84

سیدعزیز

سیدفقیر

دایمیرداد

گیدرگوی پایین

1

85

سید هاشم

سید امان

دایمیرداد

دمقورک

1

86

حسین علی

خانعلی

دایمیرداد

سیاه خوال

1

87

شیخ کاظم

بهمن

دایمیرداد

سیاه خوال

1

88

اسماعیل

سید احمد

دایمیرداد

سیاه خوال

1

89

فقیرحسین

سید احمد

دایمیرداد

سیاه خوال

4

90

سرور

بهمن

دایمیرداد

بودک

1

91

غلام حسین

کلبی حسین

دایمیرداد

بودک

1

92

ناظر حسین

عبدالحسین

دایمیرداد

بودک

3

93

فقیرحسین

خادم حسین

دایمیرداد

بودک

2

94

شیخ تقی

عوضعلی

دایمیرداد

بودک

3

95

اسماعیل

محرم

دایمیرداد

بودک

2

96

غلام حسین

تاج محمد

دایمیرداد

کوته بند نقشین

3

97

جانعلی

براتعلی

دایمیرداد

کوته بند نقشین

1

98

احمد علی

عیدمحمد

دایمیرداد

زردارگین

3

99

نوروز

رمضان

دایمیرداد

سرخ کنه گک

2

100

اسحق

یعقوب

دایمیرداد

ارگینگ

2

101

تقی

عوض

دایمیرداد

قلعه ملایم

1 دکان

102

حسین

محب علی

دایمیرداد

قلعه ملایم

2

103

عوض

محراب علی

دایمیرداد

قلعه ملایم

2

104

عبدالحمید

محراب علی

دایمیرداد

قلعه ملایم

2

105

حسن

براتعلی

دایمیرداد

قلعه ملایم

1

106

اسماعیل

محمد موسی

دایمیرداد

قلعه ملایم

1

107

محمدحسن

محمدسرور

دایمیرداد

قلعه ملایم

3

108

محمد جواد

محراب علی

دایمیرداد

قلعه ملایم

3

109

محمدحسین

خداداد

دایمیرداد

قلعه ملایم

2

110

باقر

اسماعیل

دایمیرداد

ایلدستم

1

111

ناصر

محمد نادر

دایمیرداد

فخره

1

112

غسل خانه مسجد

 

دایمیرداد

قادور

1

113

برات

میرخان

دایمیرداد

قادور

2

114

طاهر

ایوب

دایمیرداد

قادور

2

115

محمد

حسین

دایمیرداد

قادور

1 به صورت نسبی سوخته است.

116

میرزا خان

فقیر

دایمیرداد

قادور

2

117

علی خان

فقیر

دایمیرداد

قادور

2

118

عوض

اکبر

دایمیرداد

قادور

1

119

میرزا حسین

احمد جان

دایمیرداد

قادور

1

120

محراب علی

علی شفا

دایمیرداد

دشت ناو

1

121

غلام حسن

علی شفا

دایمیرداد

دشت ناو

2

122

محمد تقی

عوضعلی

دایمیرداد

دشت ناو

2

123

حسن

عوضعلی

دایمیرداد

دشت ناو

3

124

سلطان

غلام حسین

دایمیرداد

دشت ناو

1

125

محمدحسین

غلام حسین

دایمیرداد

دشت ناو

1

126

گل حسین

برات

دایمیرداد

سفیدقاده

1

127

علی حسین

برات

دایمیرداد

سفیدقاده

1

128

تقی

علی جان

دایمیرداد

بغلک

2

129

محمد حسین

حاجی سردار

دایمیرداد

بغلک

1

130

قربان

غلام سخی

دایمیرداد

بغلک

1

131

محمد ظاهر

دولت حسین

دایمیرداد

شایار

1

132

محمدعیسی

حاجی حسین

دایمیرداد

شایار

2

133

حسین

علی حسن

دایمیرداد

جوقولک

2

134

حاجی حسین

جعفر

دایمیرداد

کوته افغان

1

135

اسدالله

علی نگاه

دایمیرداد

گردن حصار

1

136

ناظرحسین

محمدکاظم

دایمیرداد

گردن حصار

1

137

قربان

علی جان

دایمیرداد

گردن حصار

2

138

عزیز

عبدالوهاب

دایمیرداد

گردن حصار

2

139

قربان علی

سلطان

دایمیرداد

گردن حصار

1

140

محمد موسی

خان محمد

دایمیرداد

سرکوه

1

141

عالم

شیرمحمد

دایمیرداد

سرکوه

1

142

محمد قادر

یوسف علی

دایمیرداد

سرکوه

1

143

غلام نبی

محمدموسی

دایمیرداد

سرکوه

1

144

رجبعلی

براتعلی

دایمیرداد

قول بانوی علیا

1

145

قربانعلی

حسین علی

دایمیرداد

قول بانوی علیا

1

146

نادر

محمدرازی

دایمیرداد

قول بانوی علیا

1

147

محمدحسن

محمد امان

دایمیرداد

قول بانوی علیا

1

148

محمد محسن

یاسین

دایمیرداد

قول بانوی علیا

1

149

محمدخان

اسحق

دایمیرداد

قول بانوی علیا

1

150

اسدالله

عبدالحسین

دایمیرداد

یک رویه

1

151

محمد تقی

یحیی خان

دایمیرداد

یک رویه

2

152

رمضان

محمدتقی

دایمیرداد

یک رویه

2

153

ملک بمان

رمضان

دایمیرداد

یک رویه

2

 

 

 

 

 

323

مجموعه : 153 باب خانه که شامل 323 اتاق می شود.

 

نوت: نام مالکان برخی از خانه نامعلوم است. چون حین بازدید همکاران از ساحه کسی در آنجانبوده است.

 

 

ضمیمه 3.

جدول مکاتب تعطیل شده در جریان جنگ

شماره

نام مکتب

ولسوالی

قریه

تعداد شاگرد

ملاحظات

1

لیسه آب اوجی

حصه دوم بهسود

سفیدقلعه

250

مدت چندروز تعطیل بوده است

2

لیسه میر هزار

حصه دوم بهسود

میرهزار

250

تعطيل گرديده است

3

لیسه دشت

حصه دوم بهسود

باد آسیاب

405

مدت چهار روز تعطيل بوده است.

4

متوسطه محمدیه

حصه دوم بهسود

تره بلاق

125

تعطيل گرديده است

5

متوسطه توحید اژدر

حصه دوم بهسود

اژدر

98

تعطيل گرديده است

6

ابتدائیه شش برجه

حصه دوم بهسود

دره کجاب

0

 

7

ابتدائیه ده مرده

حصه دوم بهسود

ده مرده کجاب

0

هم تعطيل گرديده وهم تمام امكانات آن سرقت ويا شكستانده شده است.

8

ابتدائیه خارقول

حصه دوم بهسود

خارقول

0

 

9

متوسطه خاتم الانبیا

حصه دوم بهسود

سرباد آسیاب

0

 

10

ابتدائیه بابوکه

حصه دوم بهسود

سرکجاب

0

 

11

ابتدائیه بی بی حاجر

حصه دوم بهسود

سبزدرخت

120

 

12

متوسطه طلوع

حصه دوم بهسود

سرتاله

200

 

13

ابتدائیه شاه حسن

حصه دوم بهسود

با آسیاب

170

 

14

متوسطه انقلاب

دای میرداد

سوخته

87

 

15

متوسطه عطائی

دای میرداد

علیاتک

212

 

16

متوسطه شهیدحسین

دای میرداد

بغلک

250

 

17

لیسه شهید علی رضا

دای میرداد

دامن پیتاب

300

 

18

متوسطه محسن زمانی

دای میردد

نقشی

163

 

19

مکتب ابتدائیه سنگ پول

دایمیرداد

سنگ پول

100

 

20

ابتدائیه ابوذر غفاری

حصه اول بهسود

تیزک

118

 

21

ابتدائیه دهن غارا

حصه اول بهسود

غارا تیزک

51

 

22

متوسطه تیزک

حصه اول بهسود

تیزک

250

 

23

متوسط امام حسن مجتبی

حصه اول بهسود

قلعه سید تیمور

250

 

24

متوسطه دهن گرماب

حصه اول بهسود

دهن گرماب کجاب

163

 

25

ابتدائیه سید رضا

حصه اول بهسود

گرم آب کجاب

120

 

26

متوسطه شهر نیرو

حصه اول بهسود

شهر نیرو

187

تعطيل گرديده است

27

ابتدائیه اوچک

حصه اول بهسود

اوچک

140

تعطيل گرديده است

28

متوسطه سفید بید

حصه اول بهسود

سفید بید

130

تعطيل گرديده است

29

ابتدائیه لته بند

حصه اول بهسود

لته بند

110

تعطيل گرديده است

30

لیسه استقلال

حصه اول بهسود

فرخولوم

551

این مکتب چهارروز تعطیل بوده است

31

متوسطه گردن دیوار

حصه اول بهسود

گردن دیوار سیاه سنگ

300

این مکتب چهارروزتعطیل بوده است

32

ابتدائیه چلیم جای

حصه اول بهسود

چلیم جای

110

تعطيل گرديده است

33

ابتدائیه آب دره

حصه اول بهسود

آب دره

115

تعطيل گرديده است

34

ابتدائیه دهن آب دره

حصه اول بهسود

دهن آب دره

72

تعطيل گرديده است

35

ابتدائیه قول فقیر

حصه اول بهسود

قول فقیر

53

تعطيل گرديده است

مجموعه : 35 باب مکتب تعطیل شده و بیش از 5450 نفر دانش آموز از آموزش بازمانده اند.

نوت: تعداد شاگردان برخی از مکاتب به دلیل دردسترس نبودن مسئولین معارف دریافت نگردیده نبابرین در جدول صفر گذاشته شده است.


 


 

[1] رجوع کنید به گزارش منازعه میان کوچیها و مردم محل در بهسود، سال 1387، ماهنامه حقوق بشر، شماره پنجم، اسد 1387.

[2]  کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به تاریخ 6/4/1389 با رییس و اعضای کمیسیون کوچیها در ولسی جرگه هریک حاجی علم  گل کوچی، ملا تره خیل و حاجی بری و اعضای کمیسیون حل مشکل کوچیها هریک حاجی نعیم کوچی، حاجی ککوزی و حاجی شیرخان مصاحبه نمود.

. "دی"، ذخیره هیزم را می گویند.[3]

. تصاویر خانه های سوخته و تخریب شده را در ضمیمه 5 و فهرست خانه های سوخته را در ضمیمه 2 مشاهده نمایید.[4]

 . فهرست مکتب های را که تعطیل شده، در ضمیه 3 مشاهده نمایید. [5]

 

  http://aihrc.org.af/2010_dari/Dri_Pages/Reports/Report_besod8_aug_2010.pdf نوت: لینک این گزارش را نیز در وبسایت بمانید